Samenvatting – Lokale en Regionale
Belastingen (AJ 2025–2026)
Sarah De Braekeleer
,Contents
Overzicht op 1 pagina.........................................................................................................................................7
Praktisch: programma en examen......................................................................................................................7
I. Algemene inleiding: belastingen in België.......................................................................................................8
1. Grondwettelijke basis.................................................................................................................................8
2. Grondwettelijke fiscale principes................................................................................................................8
3. Lokale en regionale belastingen.................................................................................................................8
II. Lokale belastingen..........................................................................................................................................8
1. Gemeentebelastingen en financiering van de gemeente...........................................................................8
2. Retributies, verhaalbelastingen en contantbelastingen.............................................................................9
2.1. Belasting versus retributie...................................................................................................................9
2.2. Gevolgen van kwalificatie als retributie (zoals weergegeven in de slides)...........................................9
2.3. Verhaalbelasting..................................................................................................................................9
2.4. Contantbelasting en GAS-boete.........................................................................................................10
3. Fiscale bevoegdheid van de gemeente.....................................................................................................10
3.1. Fiscale autonomie..............................................................................................................................10
3.2. Territorialiteitsbeginsel......................................................................................................................10
3.3. Beperkingen.......................................................................................................................................10
3.4. Administratief toezicht......................................................................................................................10
3.5. Wettelijke beperkingen en verboden................................................................................................11
Codex-snelzoeklijst (artikelen en zoektermen uit Les 1)...................................................................................12
Examengericht: wat u echt moet kunnen.........................................................................................................13
Overzicht op 1 pagina.......................................................................................................................................14
II. Lokale belastingen – 3. Fiscale bevoegdheid van de gemeente....................................................................14
3.4. Artikel 159 Grondwet............................................................................................................................14
3.4.1. Gelijkheid in fiscale zaken...................................................................................................................14
In concreto toets.......................................................................................................................................15
Wanneer wordt het hele reglement buiten toepassing gelaten...............................................................15
Overmacht als vrijstellingsgrond via gelijkheid.........................................................................................15
3.4.2. Samenhang met materiële motivering...............................................................................................15
3.4.3. Geldeing in de tijd en niet retroactiviteit............................................................................................15
3.4.4. Beginselen van behoorlijk bestuur en behoorlijke regelgeving..........................................................16
, 3.4.5. Internationale verdragen....................................................................................................................16
3.4.6. Europees recht....................................................................................................................................16
3.4.7. Diversen..............................................................................................................................................16
4. Het ontstaan van de gemeentebelasting......................................................................................................17
4.1. De belastingverordening........................................................................................................................17
Bezwaren en administratief dossier.........................................................................................................17
Bekendmaking en tegenstelbaarheid.......................................................................................................17
4.2. Annulatieberoep bij de Raad van State..................................................................................................18
4.3. Opname in de begroting........................................................................................................................18
4.4. Annualiteitsbeginsel..............................................................................................................................18
Codex-snelzoeklijst (Les 2)................................................................................................................................18
Examengericht: wat u echt moet kunnen.........................................................................................................18
Overzicht op 1 pagina.......................................................................................................................................20
5. De belastingheffing.......................................................................................................................................20
5.1. Bevoegdheidskader en bronnen............................................................................................................20
5.2. Algemene begrippen..............................................................................................................................20
5.3. Kohierbelastingen – Vlaamse regeling...................................................................................................21
Het kohier.................................................................................................................................................21
Vestiging van de aanslag en termijnen.....................................................................................................21
Vervangende en subsidiaire aanslag.........................................................................................................21
Onderzoek, controle en bewijs.................................................................................................................21
Aanslagbiljet en eisbaarheid.....................................................................................................................22
Invordering en gedwongen uitvoering......................................................................................................22
Zekerheden, intresten en verjaring..........................................................................................................22
Administratieve geldboete.......................................................................................................................22
Belangrijkste wijzigingen door het decreet van 3 mei 2024 (inwerking 10.06.2024)....................................23
5.3bis. Kohierbelastingen – Waalse en Brusselse regeling (hoofdlijnen)......................................................23
5.4. Contantbelastingen................................................................................................................................23
5.5. Belastingen in verband met rijksbelastingen.........................................................................................23
6. De geschillenprocedure................................................................................................................................23
6.1. Bezwaar – Vlaamse regeling..................................................................................................................23
Vlaamse regeling vanaf 10.06.2024 (wijzigingen rond termijn en elektronisch).......................................24
6.1. Bezwaar – Waalse regeling....................................................................................................................24
, 6.1. Bezwaar – Brusselse regeling.................................................................................................................24
Codex-snelzoeklijst (Les 3)................................................................................................................................25
Examengericht: wat u echt moet kunnen.........................................................................................................25
Overzicht op 1 pagina.......................................................................................................................................26
A. Lokale belastingen – 6. De geschillenprocedure...........................................................................................26
6.1.2. Ontheffing van ambtswege.................................................................................................................26
6.1.3. Beroep en cassatie..............................................................................................................................27
6.1.4. Rechtzetting van de beslissing over een bezwaar...............................................................................27
6.1.5. Terugbetaling en moratoriumintresten..............................................................................................27
6.2. Belastingen in verband met rijksbelastingen.........................................................................................27
6.3. Administratief bezwaar bij de deputatie................................................................................................27
6.4. Onverschuldigde betaling......................................................................................................................27
B. Provinciale belastingen.................................................................................................................................28
Inleiding........................................................................................................................................................28
1. Fiscale autonomie en grenzen..................................................................................................................28
2. Ontstaan en bekendmaking......................................................................................................................28
3. Rechtspleging (hoofdlijnen)......................................................................................................................28
C. Regionale belastingen – inleiding en systeem..............................................................................................29
1. Omschrijving.............................................................................................................................................29
2. Indeling volgens fiscale autonomie...........................................................................................................29
2.1. Gedeelde belastingen........................................................................................................................29
2.2. Concurrerende belastingen...............................................................................................................29
2.3. Eigen belastingen...............................................................................................................................29
3. Cijfers Vlaanderen (2024).........................................................................................................................29
4. Grondwettelijke basis en grenzen.............................................................................................................29
Codex-snelzoeklijst (Les 4)................................................................................................................................30
Examengericht: wat u echt moet kunnen.........................................................................................................30
Overzicht op 1 pagina.......................................................................................................................................31
A. Even ter herhaling: regionale belastingen (kader)........................................................................................31
B. De overgedragen belastingen: juridisch kader.............................................................................................31
C. Vlaamse en Franse Gemeenschap................................................................................................................32
1. Financiering (art. 1 bijzondere financieringswet)......................................................................................32
1.1. Gedeelde belastingen............................................................................................................................32
Belastingen (AJ 2025–2026)
Sarah De Braekeleer
,Contents
Overzicht op 1 pagina.........................................................................................................................................7
Praktisch: programma en examen......................................................................................................................7
I. Algemene inleiding: belastingen in België.......................................................................................................8
1. Grondwettelijke basis.................................................................................................................................8
2. Grondwettelijke fiscale principes................................................................................................................8
3. Lokale en regionale belastingen.................................................................................................................8
II. Lokale belastingen..........................................................................................................................................8
1. Gemeentebelastingen en financiering van de gemeente...........................................................................8
2. Retributies, verhaalbelastingen en contantbelastingen.............................................................................9
2.1. Belasting versus retributie...................................................................................................................9
2.2. Gevolgen van kwalificatie als retributie (zoals weergegeven in de slides)...........................................9
2.3. Verhaalbelasting..................................................................................................................................9
2.4. Contantbelasting en GAS-boete.........................................................................................................10
3. Fiscale bevoegdheid van de gemeente.....................................................................................................10
3.1. Fiscale autonomie..............................................................................................................................10
3.2. Territorialiteitsbeginsel......................................................................................................................10
3.3. Beperkingen.......................................................................................................................................10
3.4. Administratief toezicht......................................................................................................................10
3.5. Wettelijke beperkingen en verboden................................................................................................11
Codex-snelzoeklijst (artikelen en zoektermen uit Les 1)...................................................................................12
Examengericht: wat u echt moet kunnen.........................................................................................................13
Overzicht op 1 pagina.......................................................................................................................................14
II. Lokale belastingen – 3. Fiscale bevoegdheid van de gemeente....................................................................14
3.4. Artikel 159 Grondwet............................................................................................................................14
3.4.1. Gelijkheid in fiscale zaken...................................................................................................................14
In concreto toets.......................................................................................................................................15
Wanneer wordt het hele reglement buiten toepassing gelaten...............................................................15
Overmacht als vrijstellingsgrond via gelijkheid.........................................................................................15
3.4.2. Samenhang met materiële motivering...............................................................................................15
3.4.3. Geldeing in de tijd en niet retroactiviteit............................................................................................15
3.4.4. Beginselen van behoorlijk bestuur en behoorlijke regelgeving..........................................................16
, 3.4.5. Internationale verdragen....................................................................................................................16
3.4.6. Europees recht....................................................................................................................................16
3.4.7. Diversen..............................................................................................................................................16
4. Het ontstaan van de gemeentebelasting......................................................................................................17
4.1. De belastingverordening........................................................................................................................17
Bezwaren en administratief dossier.........................................................................................................17
Bekendmaking en tegenstelbaarheid.......................................................................................................17
4.2. Annulatieberoep bij de Raad van State..................................................................................................18
4.3. Opname in de begroting........................................................................................................................18
4.4. Annualiteitsbeginsel..............................................................................................................................18
Codex-snelzoeklijst (Les 2)................................................................................................................................18
Examengericht: wat u echt moet kunnen.........................................................................................................18
Overzicht op 1 pagina.......................................................................................................................................20
5. De belastingheffing.......................................................................................................................................20
5.1. Bevoegdheidskader en bronnen............................................................................................................20
5.2. Algemene begrippen..............................................................................................................................20
5.3. Kohierbelastingen – Vlaamse regeling...................................................................................................21
Het kohier.................................................................................................................................................21
Vestiging van de aanslag en termijnen.....................................................................................................21
Vervangende en subsidiaire aanslag.........................................................................................................21
Onderzoek, controle en bewijs.................................................................................................................21
Aanslagbiljet en eisbaarheid.....................................................................................................................22
Invordering en gedwongen uitvoering......................................................................................................22
Zekerheden, intresten en verjaring..........................................................................................................22
Administratieve geldboete.......................................................................................................................22
Belangrijkste wijzigingen door het decreet van 3 mei 2024 (inwerking 10.06.2024)....................................23
5.3bis. Kohierbelastingen – Waalse en Brusselse regeling (hoofdlijnen)......................................................23
5.4. Contantbelastingen................................................................................................................................23
5.5. Belastingen in verband met rijksbelastingen.........................................................................................23
6. De geschillenprocedure................................................................................................................................23
6.1. Bezwaar – Vlaamse regeling..................................................................................................................23
Vlaamse regeling vanaf 10.06.2024 (wijzigingen rond termijn en elektronisch).......................................24
6.1. Bezwaar – Waalse regeling....................................................................................................................24
, 6.1. Bezwaar – Brusselse regeling.................................................................................................................24
Codex-snelzoeklijst (Les 3)................................................................................................................................25
Examengericht: wat u echt moet kunnen.........................................................................................................25
Overzicht op 1 pagina.......................................................................................................................................26
A. Lokale belastingen – 6. De geschillenprocedure...........................................................................................26
6.1.2. Ontheffing van ambtswege.................................................................................................................26
6.1.3. Beroep en cassatie..............................................................................................................................27
6.1.4. Rechtzetting van de beslissing over een bezwaar...............................................................................27
6.1.5. Terugbetaling en moratoriumintresten..............................................................................................27
6.2. Belastingen in verband met rijksbelastingen.........................................................................................27
6.3. Administratief bezwaar bij de deputatie................................................................................................27
6.4. Onverschuldigde betaling......................................................................................................................27
B. Provinciale belastingen.................................................................................................................................28
Inleiding........................................................................................................................................................28
1. Fiscale autonomie en grenzen..................................................................................................................28
2. Ontstaan en bekendmaking......................................................................................................................28
3. Rechtspleging (hoofdlijnen)......................................................................................................................28
C. Regionale belastingen – inleiding en systeem..............................................................................................29
1. Omschrijving.............................................................................................................................................29
2. Indeling volgens fiscale autonomie...........................................................................................................29
2.1. Gedeelde belastingen........................................................................................................................29
2.2. Concurrerende belastingen...............................................................................................................29
2.3. Eigen belastingen...............................................................................................................................29
3. Cijfers Vlaanderen (2024).........................................................................................................................29
4. Grondwettelijke basis en grenzen.............................................................................................................29
Codex-snelzoeklijst (Les 4)................................................................................................................................30
Examengericht: wat u echt moet kunnen.........................................................................................................30
Overzicht op 1 pagina.......................................................................................................................................31
A. Even ter herhaling: regionale belastingen (kader)........................................................................................31
B. De overgedragen belastingen: juridisch kader.............................................................................................31
C. Vlaamse en Franse Gemeenschap................................................................................................................32
1. Financiering (art. 1 bijzondere financieringswet)......................................................................................32
1.1. Gedeelde belastingen............................................................................................................................32