Thematische didactiek
Basisprincipes testen
Waarom testen?
- Door motorische basisvaarigheden te testen kunnen we een uitspraak doen over
iemands conditie en kunnen we gericht gaan trainen ifv sterktes en zwaktes van de
sporter
Hoe testen?
- Betrouwbaar: zelfde resultaat bij herhaalde afname?
o Vastee procedure, geijkte toestellen, zelfde externe omstandigheden
- Valide: meet de test wat je denkt te meten?
o Welke eigenschap meet je test?
- Transparant?
o Kennen de deelnemers de procedures, de criteria,… ?
Soorten testen:
- Labotest
- Veldtest
- Testwedstrijd
Aërobe uithouding
- Spierarbeid lang volhouden
- Aeroob = verwerken van zuurstof in spieren
o Aanpassingen hart, longen, bloedvaten, spieren
o Slow twitch fibers
- VO2max
o VO2 rust = ca 3,5mlO2/kg/min
o VO2 max bij elite duursporters tot 80-90mlO2/kg/min
o Verschil absolute en relatieve VO2max
- Dure en intensieve testen
o Specifiek testen: lopers op de loopband, roeiers op de roiergometer,…
- Alternatieven: veldtest al dan niet met hartslag/lactaatmeting, coopertest, shuttle
run
- Belang goed ontwikkelde aërobe uithouding
o Bijna alle sporten (prestatie, recuperatie, blessuregevoeligheid,…)
o Gezondheid
o Zelfstandigheid op latere leeftijd
- Trainbaarheid bij kinderen
,Oefening:
- Nick en abdel zijn beide geoefende wielrenners
- Bij een inspanninstest wordt bij nick (77kg) een VO2max gemeten van 4,7LO2/min
- Bij abdel (64kg) wordt een VO2max van 4,2LO2/min gemeten
Vraag:
- Wie heeft de hoogste relatieve VO2max?
o Abdel : 65,625 mlO2/kg/min
o Nick : 61,038 mlO2/kg/min
o Abdel heeft de hoogste relatieve VO2max
- Wie scoort waarschijnlijk het beste op een vlakke tijdrit en wie op een klimtijdrit
o Abdel heeft een grotere relatieve VO2max dus die gaat het op een klimtijdrit
beter doen dan nick
o Nick heeft een grotere absolute VO2max dus die gaat het op een vlakke tijdrit
beter doen
Anaërobe drempel
- Een andere veelgebruikte maat voor de uithouding is de anaërobe drempel.
‘omslagpunt’, ‘lactaatdrempel’ of ‘maximale lactaat steady state’ zijn min of meer
synoniemen
- De anaërobe drempel is de hoogste inspanningsintensiteit waarbij er een evenwicht
optreedt tussen lactaatproductie en lactaateliminatie
- Boven de anaërobe drempel wordt er meer lactaat aangemaakt dan er wordt
geëlimineerd. Bij deze intensiteit komen er H+ ionen vrij die voor een daling van de
pH zorgen (verzuring) waardoor de inspanning niet kann worden volgehouden
- Inspanningen rond de anaërobe drempel kunnen 30-60 minuten volgehouden
worden
- Goedgetrainde sporters kunne sneller fietsen, lopen, roeien, zwemmen aan deze
drempel dan minder tetrainde sporters en het wordt bijgevolg ook als een
belangrijke parameter beschouwd om aërobe uithouding te meten en te
kwantificeren
Aërobe uithouding: inspanningstest
, Testen van de aerobe uithouding
Het testen van de aerobe uithouding, zoals het meten van VO2max en lactaatdrempels,
gebeurt meestal via inspanningstesten in een laboratorium. Hierbij wordt zuurstofopname
gemeten met een masker en lactaatconcentratie via een bloedstaal. Deze tests zijn duur en
intensief, aangezien maximale inspanning vereist is, en resultaten zijn discipline-specifiek.
Een looptest geeft bijvoorbeeld geen inzicht in fietsuithouding of zwemprestaties. Het doel is
een actueel beeld van de conditie te krijgen om trainingen aan te passen. Tests kunnen in
een labo of buiten plaatsvinden en volgen vaak een progressief protocol, waarbij intensiteit
stapsgewijs toeneemt en parameters zoals hartslag, lactaat en zuurstofopname worden
gemeten. Resultaten worden weergegeven in grafieken en trainingszones.
Trainen en testen van aerobe uithouding bij jongeren
De aerobe uithouding is goed trainbaar bij kinderen, mits rekening wordt gehouden met hun
lage belastbaarheid en gevoeligheid voor overbelasting van het bewegingsapparaat. Training
moet gevarieerd en speels zijn om motivatie en mentale belasting te bevorderen.
Overbelasting ontstaat vaak door druk van volwassenen, niet spontaan. Labotests zijn niet
nodig voor jongeren; veldtesten zoals de Coopertest (12 minuten lopen) of shuttle run
(beeptest) volstaan om de aerobe uithouding te meten en voorspellingen te doen over
VO2max en de anaërobe drempel. Andere sporten zoals fietsen of zwemmen kunnen
vergelijkbare testen gebruiken, aangepast aan de discipline.
Aërobe uithouding: richtlijnen
- Trainingsschema is individueel
- Oefenmodaliteiten respecteren anders train je verkeeerde energiesysteem
- Belang in individuele sporten en ploegsporten
Basisprincipes testen
Waarom testen?
- Door motorische basisvaarigheden te testen kunnen we een uitspraak doen over
iemands conditie en kunnen we gericht gaan trainen ifv sterktes en zwaktes van de
sporter
Hoe testen?
- Betrouwbaar: zelfde resultaat bij herhaalde afname?
o Vastee procedure, geijkte toestellen, zelfde externe omstandigheden
- Valide: meet de test wat je denkt te meten?
o Welke eigenschap meet je test?
- Transparant?
o Kennen de deelnemers de procedures, de criteria,… ?
Soorten testen:
- Labotest
- Veldtest
- Testwedstrijd
Aërobe uithouding
- Spierarbeid lang volhouden
- Aeroob = verwerken van zuurstof in spieren
o Aanpassingen hart, longen, bloedvaten, spieren
o Slow twitch fibers
- VO2max
o VO2 rust = ca 3,5mlO2/kg/min
o VO2 max bij elite duursporters tot 80-90mlO2/kg/min
o Verschil absolute en relatieve VO2max
- Dure en intensieve testen
o Specifiek testen: lopers op de loopband, roeiers op de roiergometer,…
- Alternatieven: veldtest al dan niet met hartslag/lactaatmeting, coopertest, shuttle
run
- Belang goed ontwikkelde aërobe uithouding
o Bijna alle sporten (prestatie, recuperatie, blessuregevoeligheid,…)
o Gezondheid
o Zelfstandigheid op latere leeftijd
- Trainbaarheid bij kinderen
,Oefening:
- Nick en abdel zijn beide geoefende wielrenners
- Bij een inspanninstest wordt bij nick (77kg) een VO2max gemeten van 4,7LO2/min
- Bij abdel (64kg) wordt een VO2max van 4,2LO2/min gemeten
Vraag:
- Wie heeft de hoogste relatieve VO2max?
o Abdel : 65,625 mlO2/kg/min
o Nick : 61,038 mlO2/kg/min
o Abdel heeft de hoogste relatieve VO2max
- Wie scoort waarschijnlijk het beste op een vlakke tijdrit en wie op een klimtijdrit
o Abdel heeft een grotere relatieve VO2max dus die gaat het op een klimtijdrit
beter doen dan nick
o Nick heeft een grotere absolute VO2max dus die gaat het op een vlakke tijdrit
beter doen
Anaërobe drempel
- Een andere veelgebruikte maat voor de uithouding is de anaërobe drempel.
‘omslagpunt’, ‘lactaatdrempel’ of ‘maximale lactaat steady state’ zijn min of meer
synoniemen
- De anaërobe drempel is de hoogste inspanningsintensiteit waarbij er een evenwicht
optreedt tussen lactaatproductie en lactaateliminatie
- Boven de anaërobe drempel wordt er meer lactaat aangemaakt dan er wordt
geëlimineerd. Bij deze intensiteit komen er H+ ionen vrij die voor een daling van de
pH zorgen (verzuring) waardoor de inspanning niet kann worden volgehouden
- Inspanningen rond de anaërobe drempel kunnen 30-60 minuten volgehouden
worden
- Goedgetrainde sporters kunne sneller fietsen, lopen, roeien, zwemmen aan deze
drempel dan minder tetrainde sporters en het wordt bijgevolg ook als een
belangrijke parameter beschouwd om aërobe uithouding te meten en te
kwantificeren
Aërobe uithouding: inspanningstest
, Testen van de aerobe uithouding
Het testen van de aerobe uithouding, zoals het meten van VO2max en lactaatdrempels,
gebeurt meestal via inspanningstesten in een laboratorium. Hierbij wordt zuurstofopname
gemeten met een masker en lactaatconcentratie via een bloedstaal. Deze tests zijn duur en
intensief, aangezien maximale inspanning vereist is, en resultaten zijn discipline-specifiek.
Een looptest geeft bijvoorbeeld geen inzicht in fietsuithouding of zwemprestaties. Het doel is
een actueel beeld van de conditie te krijgen om trainingen aan te passen. Tests kunnen in
een labo of buiten plaatsvinden en volgen vaak een progressief protocol, waarbij intensiteit
stapsgewijs toeneemt en parameters zoals hartslag, lactaat en zuurstofopname worden
gemeten. Resultaten worden weergegeven in grafieken en trainingszones.
Trainen en testen van aerobe uithouding bij jongeren
De aerobe uithouding is goed trainbaar bij kinderen, mits rekening wordt gehouden met hun
lage belastbaarheid en gevoeligheid voor overbelasting van het bewegingsapparaat. Training
moet gevarieerd en speels zijn om motivatie en mentale belasting te bevorderen.
Overbelasting ontstaat vaak door druk van volwassenen, niet spontaan. Labotests zijn niet
nodig voor jongeren; veldtesten zoals de Coopertest (12 minuten lopen) of shuttle run
(beeptest) volstaan om de aerobe uithouding te meten en voorspellingen te doen over
VO2max en de anaërobe drempel. Andere sporten zoals fietsen of zwemmen kunnen
vergelijkbare testen gebruiken, aangepast aan de discipline.
Aërobe uithouding: richtlijnen
- Trainingsschema is individueel
- Oefenmodaliteiten respecteren anders train je verkeeerde energiesysteem
- Belang in individuele sporten en ploegsporten
