Extra leerstof 1ste les
WIB = wetboek der inkomstenbelastingen KB = koninklijk besluit
De koning zegt, de koning bepaalt à KB/WIB kijken!
Regelgeving personenbelasting: Commentaren, circulaires = Administratieve richtlijnen,
rechtspraak, parlementaire vragen.
Regels zijn geen wetten. Regelgeving
Commentaren: bijkomende uitleg/ detail uit WIB 92
Circulaire = omzendbrief: bijkomstige uitleg, meer in detail, meer in mensentaal met
praktijkvoorbeelden uitleg geven.
Parlementaire vragen: vragen aan minister stellen.
Jan Jambon = minister van financiën
, Inleidende begrippen
Online aangifte weet je direct hoeveel je terugkrijgt of je moet betalen. Tax on web kan je naar
MyMinfin gaan.
Wat kun je zien in dossier?: aanslagbiljet, loonfiches, eventuele schulden, afbetalingsplan, details
woningen, mijn interacties.
1 Belastingplichtigen onderworpen aan personenbelasting
1.1 Rijksinwoners
(Art.2, § 1, 1° eerste lid a, b, c en d WIB 92):
- De natuurlijke personen met: woonplaats in België; indien geen woonplaats maar zetel van
fortuin in België.
- De Belgische diplomatieke ambtenaren en consulaire beroepsambten in het buitenland
geaccrediteerd en hun inwonende gezinsleden.
- De andere leden van Belgische diplomatieke zendingen en consulaire posten
- De andere ambtenaren, vertegenwoordigers van de Belgische staat, van de gewesten,…
voorwaarden à De Belgische nationaliteit bezitten; geen duurzaam verblijf in de
verblijfstaat.
1.2 Woonplaats of zetel van fortuin in België
Natuurlijke personen die hun ‘fiscale woonplaats’ in België hebben, zijn aan PB onderworpen.
Voor het begrip ‘fiscale woonplaats’ gelden 2 criteria die niet evenwaardig zijn. het criterium
‘woonplaats’ primeert op het criterium ‘zetel van fortuin’. Het criterium ‘zetel van fortuin’ zal slechts
worden ingeroepen als de BP geen ‘woonplaats’ in België heeft.
Woonplaats: feitelijke woonplaats die noodzakelijk gekenmerkt wordt door een bepaalde
bestendigheid of continuïteit. Het is duidelijk dat de fiscale woonplaats niet altijd samenvalt met de
plaats waar de BP ingeschreven is in het bevolkingsregister (burgerlijke woonplaats).
Zetel van fortuin: de plaats van waaruit de BP zijn vermogen beheert. Die plaats komt niet
noodzakelijk overeen met de plaats waar de goederen gelegen zijn.
Het vermogen van de BP kan bestaan uit onroerende bezittingen, gedeponeerde gelden op
bankrekeningen, … De zetel van fortuin is dan de plaats van waaruit al die
vermogensbestanddelen worden beheert.
Wettelijk vermoeden Art.2, § 1, 1° tweede en derde lid WIB 92): Naar de omstandigheden moet
worden beoordeeld of iemand in B. zijn woonplaats of zetel van fortuin heeft gevestigd è obv 2
wettelijke vermoedens.
1. Inschrijving in het RR behoudens tegenbewijs = weerlegbaar vermoeden.
2. Woonplaats voor gehuwden/wettelijk samenwonende = plaats waar het gezin is gevestigd:
onweerlegbaar vermoeden.
RR = rijksregister = domicilie. Onweerlegbaar is waar het gezin woont. Als je in Gent woont en je
gezin in Rijsel dan ben je Fransrijksinwoner.
Asielzoekers niet onderworpen aan PB: het betreft bepaalde asielzoekers die ingeschreven zijn in
het wachtregister.
2 Wereldwijd inkomen en niet-ontvangen inkomen als oprichter van een juridische constructie
,Art. 5 WIB 92
De personenbelasting die een rijksinwoner verschuldigd is, wordt berekend op zijn wereldwijd
inkomen.
Het belastbare inkomen van een rijksinwoner: Onroerende inkomsten; roerende inkomsten;
beroepsinkomsten; diverse inkomsten.
De rijksinwoner die oprichter is van een juridische constructie is eveneens belastbaar op de
inkomsten die de juridische constructie in 2024 verkregen heeft.
3 Belastbaar tijdperk en aanslagjaar
3.1 Algemene regel
Art. 359 en 360 WIB 92 + Art. 200 KB/WIB 92
Belastbaar Tijdperk = jaar waarin de belastingplichtige belastbare inkomsten heeft verkregen of
behaald ≈ een kalenderjaar
Aanslagjaar = jaar waarvoor die inkomsten aangeslagen of belast worden ≈ jaar dat volgt op het
belastbaar tijdperk
3.2 Uitzondering
Art. 203 KB/WIB 92 Het belastbaar tijdperk = gedeelte van het kalenderjaar.
Dat is het geval als de gronden van belastbaarheid:
- Ofwel pas na 1 januari aanwezig zijn. Vb. bij geboorte of immigratie
- Ofwel voor 31 december zijn weggevallen. Vb. bij emigratie => AJ = BT: AJ SPECIAAL
3.3 Beperkingen van de federale voordelen i.f.v. de duur van het belastbaar tijdperk (BT)
Federale voordelen slechts “prorata temporis” indien BT ≠ volledig kalenderjaar (immigratie +
emigratie) Art. 129/1 + 174/1 WIB 92
Om de duur van het belastbare tijdperk uitgedrukt in maanden te bepalen, wordt elke
kalendermaand waarvan de 15de dag tot het belastbare tijdperk behoort tot een volledige maand in
aanmerking genomen.
ZIE OEFENING PPT inleidende begrippen DIA 24-27
4 Individuele aanslag of gemeenschappelijke aanslag
4.1 Echtgenoten/ gehuwden
Echtgenoten/ gehuwden dienen 1 gemeenschappelijke aangifte in. Vandaar dat in de aangifte
voor zo goed als alle rubrieken 2 kolommen voorzien zijn à de gegevens van de oudste partner
worden in de linker kolom ingeschreven en die van jongste in rechter. De berekening van de
belastingen gebeurt weliswaar individueel, maar het te betalen of terug te geven bedrag wordt
bepaald door de optelling van beide resultaten. In welbepaalde gevallen worden gehuwden fiscaal
toch als alleenstaande beschouwt à individuele aangifte indienen.
4.2 Wettelijk samenwonenden
Op fiscaal gebied volledig gelijkgesteld met gehuwden (Art. 2, § 1, 2° WIB 92).
, Voorwaarden voor wettelijke samenwoning: overeenkomst tussen 2 personen bij ambtenaar van
de burgerlijke stand; allebei meerderjarig; niet verbonden door een huwelijk of andere
samenwoningsverklaring; geen amoureuze band à vb. meerderjarige broer en zus, oom/tante en
zijn/ haar meerderjarig nichtje/neef, 2 meerderjarige vrienden.
Einde wettelijke samenwoning: overlijden, huwelijk, overhandiging van een schriftelijke verklaring
van beëindiging aan de ambtenaar van de burgerlijke stand.
4.3 Alleenstaanden
Afzonderlijke aangifte - Enkel linkerkolom invullen.
Fiscaal worden volgende personen als ‘alleenstaanden’ beschouwt: (Art. 126, § 2-3 WIB 92):
- Jaar van huwelijk/wettelijk samenwonende.
- Jaar van echtscheiding/beëindiging wettelijk samenwonende.
- Jaar na het jaar van feitelijke scheiding à toestand waarbij de echtgenoten de
samenwoningplicht niet meer nakomen. Het huwelijk/de wettelijke samenwoning blijft
echter wel voortbestaan.
- Jaar van scheiding van tafel en bed
- 1 van de echtgenoten is een internationaal ambtenaar (beroepsinkomen > 6.700,00 (niet-
geïndexeerd bedrag))
- Jaar van ontbinding van het huwelijk/wettelijk samenwonende door overlijden (keuze!).
4.4 Inkomsten van kinderen
Wettelijk genot van bepaalde inkomsten is voor de ouders (Art. 126, § 4 WIB 92): Roerende
inkomsten; onroerende inkomsten; diverse inkomsten (met uitz. v/d ontvangen
onderhoudsgelden).
Wettelijk genot van bepaalde inkomsten is voor de kinderen (zelf aangeven): Beroepsinkomsten;
onderhoudsgelden = alimentatiegeld. ZIE OEFENING PPT inleidende begrippen DIA 36
5 volledige decumul
Sinds het aanslagjaar 2005 worden alle belastbare inkomsten van echtgenoten/ wettelijk
samenwonenden volledig gedecumuleerd vastgesteld en belast.
Art. 127 WIB 92
Totaal netto-inkomen van elke gehuwde/ wettelijk samenwonende:
- Eigen beroepsinkomsten
- Bepaalde persoonlijk behaalde diverse inkomsten
- Eigen onroerende, roerende en bep. diverse inkomsten (obv huwelijksvermogensstelsel)
- 50% van alle andere gezamenlijke en onverdeelde inkomsten van beide
gehuwden/wettelijke samenwonenden.
6 Berekening van de belasting (per belastingplichtige)
De personenbelasting omvat 2 grote blokken: de federale- en gewestelijke personenbelasting.
Gewest: bevoegd voor de heffing van gewestelijke opcentiemen en voor de uitoefening van de
gewestelijke bevoegdheden inzak PB. Het gewest is waar de BP zijn fiscale woonplaats heeft op
1/01 van het aanslagjaar.
WIB = wetboek der inkomstenbelastingen KB = koninklijk besluit
De koning zegt, de koning bepaalt à KB/WIB kijken!
Regelgeving personenbelasting: Commentaren, circulaires = Administratieve richtlijnen,
rechtspraak, parlementaire vragen.
Regels zijn geen wetten. Regelgeving
Commentaren: bijkomende uitleg/ detail uit WIB 92
Circulaire = omzendbrief: bijkomstige uitleg, meer in detail, meer in mensentaal met
praktijkvoorbeelden uitleg geven.
Parlementaire vragen: vragen aan minister stellen.
Jan Jambon = minister van financiën
, Inleidende begrippen
Online aangifte weet je direct hoeveel je terugkrijgt of je moet betalen. Tax on web kan je naar
MyMinfin gaan.
Wat kun je zien in dossier?: aanslagbiljet, loonfiches, eventuele schulden, afbetalingsplan, details
woningen, mijn interacties.
1 Belastingplichtigen onderworpen aan personenbelasting
1.1 Rijksinwoners
(Art.2, § 1, 1° eerste lid a, b, c en d WIB 92):
- De natuurlijke personen met: woonplaats in België; indien geen woonplaats maar zetel van
fortuin in België.
- De Belgische diplomatieke ambtenaren en consulaire beroepsambten in het buitenland
geaccrediteerd en hun inwonende gezinsleden.
- De andere leden van Belgische diplomatieke zendingen en consulaire posten
- De andere ambtenaren, vertegenwoordigers van de Belgische staat, van de gewesten,…
voorwaarden à De Belgische nationaliteit bezitten; geen duurzaam verblijf in de
verblijfstaat.
1.2 Woonplaats of zetel van fortuin in België
Natuurlijke personen die hun ‘fiscale woonplaats’ in België hebben, zijn aan PB onderworpen.
Voor het begrip ‘fiscale woonplaats’ gelden 2 criteria die niet evenwaardig zijn. het criterium
‘woonplaats’ primeert op het criterium ‘zetel van fortuin’. Het criterium ‘zetel van fortuin’ zal slechts
worden ingeroepen als de BP geen ‘woonplaats’ in België heeft.
Woonplaats: feitelijke woonplaats die noodzakelijk gekenmerkt wordt door een bepaalde
bestendigheid of continuïteit. Het is duidelijk dat de fiscale woonplaats niet altijd samenvalt met de
plaats waar de BP ingeschreven is in het bevolkingsregister (burgerlijke woonplaats).
Zetel van fortuin: de plaats van waaruit de BP zijn vermogen beheert. Die plaats komt niet
noodzakelijk overeen met de plaats waar de goederen gelegen zijn.
Het vermogen van de BP kan bestaan uit onroerende bezittingen, gedeponeerde gelden op
bankrekeningen, … De zetel van fortuin is dan de plaats van waaruit al die
vermogensbestanddelen worden beheert.
Wettelijk vermoeden Art.2, § 1, 1° tweede en derde lid WIB 92): Naar de omstandigheden moet
worden beoordeeld of iemand in B. zijn woonplaats of zetel van fortuin heeft gevestigd è obv 2
wettelijke vermoedens.
1. Inschrijving in het RR behoudens tegenbewijs = weerlegbaar vermoeden.
2. Woonplaats voor gehuwden/wettelijk samenwonende = plaats waar het gezin is gevestigd:
onweerlegbaar vermoeden.
RR = rijksregister = domicilie. Onweerlegbaar is waar het gezin woont. Als je in Gent woont en je
gezin in Rijsel dan ben je Fransrijksinwoner.
Asielzoekers niet onderworpen aan PB: het betreft bepaalde asielzoekers die ingeschreven zijn in
het wachtregister.
2 Wereldwijd inkomen en niet-ontvangen inkomen als oprichter van een juridische constructie
,Art. 5 WIB 92
De personenbelasting die een rijksinwoner verschuldigd is, wordt berekend op zijn wereldwijd
inkomen.
Het belastbare inkomen van een rijksinwoner: Onroerende inkomsten; roerende inkomsten;
beroepsinkomsten; diverse inkomsten.
De rijksinwoner die oprichter is van een juridische constructie is eveneens belastbaar op de
inkomsten die de juridische constructie in 2024 verkregen heeft.
3 Belastbaar tijdperk en aanslagjaar
3.1 Algemene regel
Art. 359 en 360 WIB 92 + Art. 200 KB/WIB 92
Belastbaar Tijdperk = jaar waarin de belastingplichtige belastbare inkomsten heeft verkregen of
behaald ≈ een kalenderjaar
Aanslagjaar = jaar waarvoor die inkomsten aangeslagen of belast worden ≈ jaar dat volgt op het
belastbaar tijdperk
3.2 Uitzondering
Art. 203 KB/WIB 92 Het belastbaar tijdperk = gedeelte van het kalenderjaar.
Dat is het geval als de gronden van belastbaarheid:
- Ofwel pas na 1 januari aanwezig zijn. Vb. bij geboorte of immigratie
- Ofwel voor 31 december zijn weggevallen. Vb. bij emigratie => AJ = BT: AJ SPECIAAL
3.3 Beperkingen van de federale voordelen i.f.v. de duur van het belastbaar tijdperk (BT)
Federale voordelen slechts “prorata temporis” indien BT ≠ volledig kalenderjaar (immigratie +
emigratie) Art. 129/1 + 174/1 WIB 92
Om de duur van het belastbare tijdperk uitgedrukt in maanden te bepalen, wordt elke
kalendermaand waarvan de 15de dag tot het belastbare tijdperk behoort tot een volledige maand in
aanmerking genomen.
ZIE OEFENING PPT inleidende begrippen DIA 24-27
4 Individuele aanslag of gemeenschappelijke aanslag
4.1 Echtgenoten/ gehuwden
Echtgenoten/ gehuwden dienen 1 gemeenschappelijke aangifte in. Vandaar dat in de aangifte
voor zo goed als alle rubrieken 2 kolommen voorzien zijn à de gegevens van de oudste partner
worden in de linker kolom ingeschreven en die van jongste in rechter. De berekening van de
belastingen gebeurt weliswaar individueel, maar het te betalen of terug te geven bedrag wordt
bepaald door de optelling van beide resultaten. In welbepaalde gevallen worden gehuwden fiscaal
toch als alleenstaande beschouwt à individuele aangifte indienen.
4.2 Wettelijk samenwonenden
Op fiscaal gebied volledig gelijkgesteld met gehuwden (Art. 2, § 1, 2° WIB 92).
, Voorwaarden voor wettelijke samenwoning: overeenkomst tussen 2 personen bij ambtenaar van
de burgerlijke stand; allebei meerderjarig; niet verbonden door een huwelijk of andere
samenwoningsverklaring; geen amoureuze band à vb. meerderjarige broer en zus, oom/tante en
zijn/ haar meerderjarig nichtje/neef, 2 meerderjarige vrienden.
Einde wettelijke samenwoning: overlijden, huwelijk, overhandiging van een schriftelijke verklaring
van beëindiging aan de ambtenaar van de burgerlijke stand.
4.3 Alleenstaanden
Afzonderlijke aangifte - Enkel linkerkolom invullen.
Fiscaal worden volgende personen als ‘alleenstaanden’ beschouwt: (Art. 126, § 2-3 WIB 92):
- Jaar van huwelijk/wettelijk samenwonende.
- Jaar van echtscheiding/beëindiging wettelijk samenwonende.
- Jaar na het jaar van feitelijke scheiding à toestand waarbij de echtgenoten de
samenwoningplicht niet meer nakomen. Het huwelijk/de wettelijke samenwoning blijft
echter wel voortbestaan.
- Jaar van scheiding van tafel en bed
- 1 van de echtgenoten is een internationaal ambtenaar (beroepsinkomen > 6.700,00 (niet-
geïndexeerd bedrag))
- Jaar van ontbinding van het huwelijk/wettelijk samenwonende door overlijden (keuze!).
4.4 Inkomsten van kinderen
Wettelijk genot van bepaalde inkomsten is voor de ouders (Art. 126, § 4 WIB 92): Roerende
inkomsten; onroerende inkomsten; diverse inkomsten (met uitz. v/d ontvangen
onderhoudsgelden).
Wettelijk genot van bepaalde inkomsten is voor de kinderen (zelf aangeven): Beroepsinkomsten;
onderhoudsgelden = alimentatiegeld. ZIE OEFENING PPT inleidende begrippen DIA 36
5 volledige decumul
Sinds het aanslagjaar 2005 worden alle belastbare inkomsten van echtgenoten/ wettelijk
samenwonenden volledig gedecumuleerd vastgesteld en belast.
Art. 127 WIB 92
Totaal netto-inkomen van elke gehuwde/ wettelijk samenwonende:
- Eigen beroepsinkomsten
- Bepaalde persoonlijk behaalde diverse inkomsten
- Eigen onroerende, roerende en bep. diverse inkomsten (obv huwelijksvermogensstelsel)
- 50% van alle andere gezamenlijke en onverdeelde inkomsten van beide
gehuwden/wettelijke samenwonenden.
6 Berekening van de belasting (per belastingplichtige)
De personenbelasting omvat 2 grote blokken: de federale- en gewestelijke personenbelasting.
Gewest: bevoegd voor de heffing van gewestelijke opcentiemen en voor de uitoefening van de
gewestelijke bevoegdheden inzak PB. Het gewest is waar de BP zijn fiscale woonplaats heeft op
1/01 van het aanslagjaar.
