Familiaalvermogensrecht: relatievermogensrecht en
erfrecht
Examen: meerkeuze (met hogere censuur) & min 1 casus – rekenmachine
mee
Codex: kruisverwijzingen mag
Les 1
Relatievormen: op welke wijze kan u relaties met iem aangaan? FS, WS
en huwelijk. Bij WS moeten ze niet per se een koppel zijn, maar in
beginsel hebben we het over koppels. Heel het rechterlijk systeem gaat
over relaties, over twee personen (niet polygaam). U kan zich de vraag
stellen, is dat de grens die het recht mag stellen? Juridisch beletsel.
Historisch gezien, was het huwelijk altijd geregeld. De meest performante
vorm van relatie is huwelijk, het is zo oud als de straat. Alles wat we
vandaag kennen als huwelijk is in ons recht opgenomen, maar steunt op
een traditie ontleent aan het huwelijk. In vele culturen kent men een vorm
van een huwelijk met een ceremonie die al dan niet religies geinspireerd
is. Daarom is het plechtig.
Huwelijk: Het recht besteed veel aandacht aan het huwelijk omdat het
het meest dierbare is van de mens. Het recht regelt de samenleving, het
is de wegcode, zonder dat chaos. Het recht wil chaos vermijden en
harmonie tussen de mensen. De natuur provoceert willen samen zijn met
iem, dat is wat u zal drijven. Niet alleen zijn. Omdat het zo wezenlijk is
wordt het zo uitgeklaard van A tot Z omdat het stabiliteit brengt in de
samenleving. Met het afnemen vh belang van ethiek in de religieuze zin
vh woord, verminderd ook de greep vh recht op de relatievormen en
komen er anderen. Huwelijk is onder druk komen te staan door
homohuwelijk. Revolutie vd samenleving, is man-vrouw het enige wat de
samenleving moet kennen? Neen, de WS is afkomstig van dit. Een
juridische vorm tussen geven aan een relatie tussen mensen zonder
getrouwd te zijn (kan van zelfde geslacht). Het resultaat was, waarom
kunnen ze dan niet trouwen? Dus = homohuwelijk.
Impact op kinderen: kunnen mensen die niet getrouwd zijn geen kinderen
maken? Vroeger hadden ze niet dezelfde rechten. De wetgeving had er
moeite mee dus de wetgeving is aangepast. Zo zie je dat de juridische
vormen afhankelijk is vd maatschappelijke wijzigingen. Hebben we met
deze hervorming het eindpunt vd revoluties bereikt of komt er meer?
WS: tweede vorm (‘mini huwelijk’ 1998). Minder plechtig en lossere
rechtsband. RP vh GwH heeft vaker gezegd dat ze op sommige vlakken
zelfde bescherming verdienen als gehuwden. Huwelijk, dan is er sprake
1
,van liefde. Hier moet dat niet. Hier gaat het systeem uit van een
contractueel vermogenskader.
FS: het is belangrijk in de feiten. Ze wonen in de feiten samen, maar
hebben niets juridisch gemeen. Er is weinig juridische aandacht voor
terwijl er veel zijn. Bij beslag, sociale zekerheid enz speelt het wel een rol.
Relatierecht: omvat de regels vd relatievormen. Je kan de regels indelen
(aangaan, rechtsgevolgen, eindigen en vermogensrechtelijke gevolgen).
Alles wat uitgelegd wordt geldt voor BE. We hebben een rechtsstelsel die
dit regelen; omwille vd relatievorm die u kiest zijn er gevolgen vh
vermogen. Er zijn rechtsstelsels die zeggen, dat heeft totaal geen invloed
op uw vermogen of u nu wel of niet een relatie heeft (dan moet je maar
een c sluiten ofzo). Bij ons gaat men ervan uit, afhankelijk vd vorm vd
relatie, er wel vermogensgevolgen aan kleven. Bij FS gaat er niets
gebeuren. Als u gaat trouwen, dan is er wel iets anders. Bij WS kan er iets
anders aan de hand zijn.
FS: Bij FS ontbreekt er een juridisch kader, want het is in de feiten, niet in
het recht. Wil men zaken regelen, dan gaat men dat zelf moeten doen. Als
u dat wil, moet u dat zelf regelen. Niet per se afspraken maken, niet
moeten investeren in een huis of gezin bv.
WS: Bij WS is het anders, dan krijgt u al een vorm van plechtigheid want
u moet voor de ABS daarvoor kiezen. Daar wordt in het bevolkingsregister
nota van gemaakt. Er is geen akte burgerlijke stand. Het raakt de staat
van personen (lang betwist geweest). Het is geen synoniem voor een
samenwoningscontract dat slaat op de vermogensgevolgen.
Gevolgen vd vermogens WS: er zijn effectief enkele gevolgen. Dat
kunnen materiele & financiele hulp zijn. Aan de beeindiging kunnen er ook
gevolgen kleven. Ook aan het einde vh leven van de samenwoners
kunnen er gevolgen zijn. De wijze van misdragen kan tot
aansprakelijkheid leiden (art 6.5 BW).
- Primair vermogensrecht= de rechtsregels die altijd zullen gelden,
ongeacht wat men wil of afwijkend zou willen afspreken. De regels
die door alle gehuwden gerespecteerd moeten worden (primair
huwelijksstelsel). Of bij WS hebben we ook een vorm van primair,
dat zijn regels die inzoomen op gezinslasten, gezinswoning &
gezinsbescherming. Je kan er niet bij c van afwijken.
- Secundaire vermogensrecht= aanvullende regels in het huwelijks-
of samenwoningscontract.
Beeindigen WS: een verklaring van de twee, van een van de twee,
overlijden van een vd twee of overgang tot huwelijk.
2
,Gevolgen beeindiging WS? Niet want bij WS ben je niet met handen &
voeten gebonden tenzij er iets afgesproken is. Er is geen wettelijke
alimentatie voorzien. Gedurende een beperkte periode kan een rechter
gevat worden (3 maanden), praktische organisatie bevelen bv. Bij FS gaat
de rechter zeggen, ‘de vorm is niet juridisch georganiseerd dus wat wil je
dat ik doe?’, dus enkel bij hoge nood kan die dan tussenkomen.
Huwelijks samenwonen: Bij het huwelijk zitten we in een situatie waar
er persoons- en vermogensrechtelijke gevolgen zijn (bijstand, hulp, trouw
zijn, samenwonen enz). Men trekt het gedrag door naar het juridisch
kader. Men respecteert de gelijkheid, ied mag vrij werken en een inkomen
hebben enz. Alle regels zijn er om het huwelijk te doen slagen. Veel
vermogensrechtelijke gevolgen voor stabiliteit. Bescherming vh gezin
staat centraal in de vermogensrechtelijke gevolgen. Er zijn
rechtsgevolgen post mortem, het erfrecht is anders omdat men gehuwd
was op het moment van overlijden. Het heeft impact op schenkingen. We
gaan ons bezig houden met wat het huwelijksvermogensrecht zegt.
Gezinsbescherming: de regelgever hecht belang aan stabiliteit vh
gezin.
- Gezinslasten: een gezinsleven is met een prijskaartje. Wie betaald
wat? In welke verhouding (plicht-schuld...).
- Gezinswoning: niet alleen de kost dragen, maar een dak boven het
hoofd hebben. Zonder dak, geen gezin.
Gezinsbescherming in elke relatievorm: Het leven beschermen
betekent weten waaraan je toe bent en bij miskenning vd regels naar de
rechter stappen.
Gezinsbescherming bij huwelijk: De kost vh samenwonen zijn de
regels die bepalen in welke mate iem moet bijdragen. Wat zijn de rechten
vd schuldeisers (de andere kant)? Als de wetgever wil sponsoren dat
welbepaalde relatievormen goed zijn vd samenleving dan moeten deze
ook vertouwen hebben in die relatievormen. Een verkopen moet u ook
willen verkopen omdat die weet dat die geld gaat maken. Er is een
keerzijde aan het systeem. Vermogensrechtelijke gevolgen ten gunste
van SE want anders is die niet bereid. Het systeem is in twee richtingen.
Bescherming vd gezinswoning? Afhankelijk vh stelsel dat je kiest, moeten
er andere regels gerespecteerd worden. Bent u gehuwd en is één van
beide eigenaar vd gezinswoning dan kan die de gezinswoning niet zomaar
wegdoen. De andere die juridisch technisch geen rechten heeft omdat die
gehuwd is een recht om daar te zijn dus de wetgever heeft dat geregeld.
Bij huwelijk en WS, bij FS regelt de wetgever dat niet, dan kan je iem er
3
, gewoon uitzetten (bij WS en huwelijk niet). Bij huwelijk moet er
instemming zijn vd andere om te vervreemden, dat is geen toestemming.
De bescherming is enkel tussen echtgenoten, niet tav derden dus een SE
kan een gezinswoning makkelijk is beslag nemen. In sommige gevallen is
een huis onbeslagbaar (bescherming van zelfstandigen bv). De inboedel is
ook beschermd.
Zelfde bescherming ook bij huur, niet alleen bij eigendom. Iem anders is
titularis vh huurrecht maar de partner is onder het huurrecht ook
beschermd.
RP overgeslagen.
Hoe lang geldt de bescherming? Zo lang de specifieke relatievorm duurt.
Stopt het huwelijk, dan stopt de bescherming. Omwille van een andere
omstandigheid die leidt tot ontbinding vh huwelijk, kan er een andere
regel zijn. Als het door overlijden is, dan kan er een andere regel van bv
erfrecht intreden maar dat is iets anders. In geval van echtscheiding kan
je ook vastgoed verwerven. Soms is de wetgever soepel om dat mogelijk
te maken om stabiliteit te geven (minstens aan een vd partners).
Gezinsmoeilijkheden: de mogelijkheid om naar de rechter te gaan bij de
drie stelsels. In geval van huwelijksproblemen is er een heel
uitgeschreven systeem in de wet. De familie rb is bevh en kan snel
beslissingen nemen (kort geding of voorlopige maatregelen bv). Zonder
dat dit betekent dat u moet scheiden. Als niem de echtscheiding vraagt,
maar er zijn problemen, dan kan de rechter tussenkomen.
Deze kan ook tussen komen als men dingen heeft gedaan die niet mogen
(meubels verkopen bv). Opnieuw kan de rechter tussenkomen. De
specifieke bescherming die men kan inroepen als men zich misdraagt mbt
het vermogen dat de wg probeert te beschermen.
Je wil ook niet dat de rechter om de vijf botten tussenkomst. Waarom legt
de wg dit op? Waarom één jaar om een nietigverklaring in te stellen? Als
de ene echtgenoot niet tevreden is over de andere echtgenoot, dan geldt
een zeer korte periode om tot de rechter te gaan (één jaar). De kans is
groot dat de aanleiding vd ruzie versterkt wordt door iets dat heel lang
geleden gebeurd is. De wetgever wil het conflict indammen omdat je in
een relatie altijd wel een reden hebt om niet tevreden te zijn over iets.
Men wil maatschappelijke vrede. Als er echt een probleem is moet je
binnen één jaar naar de rechter anders moet je er nadien niet op
terugkomen. Geen oude koeien uit de gracht blijven halen.
4
erfrecht
Examen: meerkeuze (met hogere censuur) & min 1 casus – rekenmachine
mee
Codex: kruisverwijzingen mag
Les 1
Relatievormen: op welke wijze kan u relaties met iem aangaan? FS, WS
en huwelijk. Bij WS moeten ze niet per se een koppel zijn, maar in
beginsel hebben we het over koppels. Heel het rechterlijk systeem gaat
over relaties, over twee personen (niet polygaam). U kan zich de vraag
stellen, is dat de grens die het recht mag stellen? Juridisch beletsel.
Historisch gezien, was het huwelijk altijd geregeld. De meest performante
vorm van relatie is huwelijk, het is zo oud als de straat. Alles wat we
vandaag kennen als huwelijk is in ons recht opgenomen, maar steunt op
een traditie ontleent aan het huwelijk. In vele culturen kent men een vorm
van een huwelijk met een ceremonie die al dan niet religies geinspireerd
is. Daarom is het plechtig.
Huwelijk: Het recht besteed veel aandacht aan het huwelijk omdat het
het meest dierbare is van de mens. Het recht regelt de samenleving, het
is de wegcode, zonder dat chaos. Het recht wil chaos vermijden en
harmonie tussen de mensen. De natuur provoceert willen samen zijn met
iem, dat is wat u zal drijven. Niet alleen zijn. Omdat het zo wezenlijk is
wordt het zo uitgeklaard van A tot Z omdat het stabiliteit brengt in de
samenleving. Met het afnemen vh belang van ethiek in de religieuze zin
vh woord, verminderd ook de greep vh recht op de relatievormen en
komen er anderen. Huwelijk is onder druk komen te staan door
homohuwelijk. Revolutie vd samenleving, is man-vrouw het enige wat de
samenleving moet kennen? Neen, de WS is afkomstig van dit. Een
juridische vorm tussen geven aan een relatie tussen mensen zonder
getrouwd te zijn (kan van zelfde geslacht). Het resultaat was, waarom
kunnen ze dan niet trouwen? Dus = homohuwelijk.
Impact op kinderen: kunnen mensen die niet getrouwd zijn geen kinderen
maken? Vroeger hadden ze niet dezelfde rechten. De wetgeving had er
moeite mee dus de wetgeving is aangepast. Zo zie je dat de juridische
vormen afhankelijk is vd maatschappelijke wijzigingen. Hebben we met
deze hervorming het eindpunt vd revoluties bereikt of komt er meer?
WS: tweede vorm (‘mini huwelijk’ 1998). Minder plechtig en lossere
rechtsband. RP vh GwH heeft vaker gezegd dat ze op sommige vlakken
zelfde bescherming verdienen als gehuwden. Huwelijk, dan is er sprake
1
,van liefde. Hier moet dat niet. Hier gaat het systeem uit van een
contractueel vermogenskader.
FS: het is belangrijk in de feiten. Ze wonen in de feiten samen, maar
hebben niets juridisch gemeen. Er is weinig juridische aandacht voor
terwijl er veel zijn. Bij beslag, sociale zekerheid enz speelt het wel een rol.
Relatierecht: omvat de regels vd relatievormen. Je kan de regels indelen
(aangaan, rechtsgevolgen, eindigen en vermogensrechtelijke gevolgen).
Alles wat uitgelegd wordt geldt voor BE. We hebben een rechtsstelsel die
dit regelen; omwille vd relatievorm die u kiest zijn er gevolgen vh
vermogen. Er zijn rechtsstelsels die zeggen, dat heeft totaal geen invloed
op uw vermogen of u nu wel of niet een relatie heeft (dan moet je maar
een c sluiten ofzo). Bij ons gaat men ervan uit, afhankelijk vd vorm vd
relatie, er wel vermogensgevolgen aan kleven. Bij FS gaat er niets
gebeuren. Als u gaat trouwen, dan is er wel iets anders. Bij WS kan er iets
anders aan de hand zijn.
FS: Bij FS ontbreekt er een juridisch kader, want het is in de feiten, niet in
het recht. Wil men zaken regelen, dan gaat men dat zelf moeten doen. Als
u dat wil, moet u dat zelf regelen. Niet per se afspraken maken, niet
moeten investeren in een huis of gezin bv.
WS: Bij WS is het anders, dan krijgt u al een vorm van plechtigheid want
u moet voor de ABS daarvoor kiezen. Daar wordt in het bevolkingsregister
nota van gemaakt. Er is geen akte burgerlijke stand. Het raakt de staat
van personen (lang betwist geweest). Het is geen synoniem voor een
samenwoningscontract dat slaat op de vermogensgevolgen.
Gevolgen vd vermogens WS: er zijn effectief enkele gevolgen. Dat
kunnen materiele & financiele hulp zijn. Aan de beeindiging kunnen er ook
gevolgen kleven. Ook aan het einde vh leven van de samenwoners
kunnen er gevolgen zijn. De wijze van misdragen kan tot
aansprakelijkheid leiden (art 6.5 BW).
- Primair vermogensrecht= de rechtsregels die altijd zullen gelden,
ongeacht wat men wil of afwijkend zou willen afspreken. De regels
die door alle gehuwden gerespecteerd moeten worden (primair
huwelijksstelsel). Of bij WS hebben we ook een vorm van primair,
dat zijn regels die inzoomen op gezinslasten, gezinswoning &
gezinsbescherming. Je kan er niet bij c van afwijken.
- Secundaire vermogensrecht= aanvullende regels in het huwelijks-
of samenwoningscontract.
Beeindigen WS: een verklaring van de twee, van een van de twee,
overlijden van een vd twee of overgang tot huwelijk.
2
,Gevolgen beeindiging WS? Niet want bij WS ben je niet met handen &
voeten gebonden tenzij er iets afgesproken is. Er is geen wettelijke
alimentatie voorzien. Gedurende een beperkte periode kan een rechter
gevat worden (3 maanden), praktische organisatie bevelen bv. Bij FS gaat
de rechter zeggen, ‘de vorm is niet juridisch georganiseerd dus wat wil je
dat ik doe?’, dus enkel bij hoge nood kan die dan tussenkomen.
Huwelijks samenwonen: Bij het huwelijk zitten we in een situatie waar
er persoons- en vermogensrechtelijke gevolgen zijn (bijstand, hulp, trouw
zijn, samenwonen enz). Men trekt het gedrag door naar het juridisch
kader. Men respecteert de gelijkheid, ied mag vrij werken en een inkomen
hebben enz. Alle regels zijn er om het huwelijk te doen slagen. Veel
vermogensrechtelijke gevolgen voor stabiliteit. Bescherming vh gezin
staat centraal in de vermogensrechtelijke gevolgen. Er zijn
rechtsgevolgen post mortem, het erfrecht is anders omdat men gehuwd
was op het moment van overlijden. Het heeft impact op schenkingen. We
gaan ons bezig houden met wat het huwelijksvermogensrecht zegt.
Gezinsbescherming: de regelgever hecht belang aan stabiliteit vh
gezin.
- Gezinslasten: een gezinsleven is met een prijskaartje. Wie betaald
wat? In welke verhouding (plicht-schuld...).
- Gezinswoning: niet alleen de kost dragen, maar een dak boven het
hoofd hebben. Zonder dak, geen gezin.
Gezinsbescherming in elke relatievorm: Het leven beschermen
betekent weten waaraan je toe bent en bij miskenning vd regels naar de
rechter stappen.
Gezinsbescherming bij huwelijk: De kost vh samenwonen zijn de
regels die bepalen in welke mate iem moet bijdragen. Wat zijn de rechten
vd schuldeisers (de andere kant)? Als de wetgever wil sponsoren dat
welbepaalde relatievormen goed zijn vd samenleving dan moeten deze
ook vertouwen hebben in die relatievormen. Een verkopen moet u ook
willen verkopen omdat die weet dat die geld gaat maken. Er is een
keerzijde aan het systeem. Vermogensrechtelijke gevolgen ten gunste
van SE want anders is die niet bereid. Het systeem is in twee richtingen.
Bescherming vd gezinswoning? Afhankelijk vh stelsel dat je kiest, moeten
er andere regels gerespecteerd worden. Bent u gehuwd en is één van
beide eigenaar vd gezinswoning dan kan die de gezinswoning niet zomaar
wegdoen. De andere die juridisch technisch geen rechten heeft omdat die
gehuwd is een recht om daar te zijn dus de wetgever heeft dat geregeld.
Bij huwelijk en WS, bij FS regelt de wetgever dat niet, dan kan je iem er
3
, gewoon uitzetten (bij WS en huwelijk niet). Bij huwelijk moet er
instemming zijn vd andere om te vervreemden, dat is geen toestemming.
De bescherming is enkel tussen echtgenoten, niet tav derden dus een SE
kan een gezinswoning makkelijk is beslag nemen. In sommige gevallen is
een huis onbeslagbaar (bescherming van zelfstandigen bv). De inboedel is
ook beschermd.
Zelfde bescherming ook bij huur, niet alleen bij eigendom. Iem anders is
titularis vh huurrecht maar de partner is onder het huurrecht ook
beschermd.
RP overgeslagen.
Hoe lang geldt de bescherming? Zo lang de specifieke relatievorm duurt.
Stopt het huwelijk, dan stopt de bescherming. Omwille van een andere
omstandigheid die leidt tot ontbinding vh huwelijk, kan er een andere
regel zijn. Als het door overlijden is, dan kan er een andere regel van bv
erfrecht intreden maar dat is iets anders. In geval van echtscheiding kan
je ook vastgoed verwerven. Soms is de wetgever soepel om dat mogelijk
te maken om stabiliteit te geven (minstens aan een vd partners).
Gezinsmoeilijkheden: de mogelijkheid om naar de rechter te gaan bij de
drie stelsels. In geval van huwelijksproblemen is er een heel
uitgeschreven systeem in de wet. De familie rb is bevh en kan snel
beslissingen nemen (kort geding of voorlopige maatregelen bv). Zonder
dat dit betekent dat u moet scheiden. Als niem de echtscheiding vraagt,
maar er zijn problemen, dan kan de rechter tussenkomen.
Deze kan ook tussen komen als men dingen heeft gedaan die niet mogen
(meubels verkopen bv). Opnieuw kan de rechter tussenkomen. De
specifieke bescherming die men kan inroepen als men zich misdraagt mbt
het vermogen dat de wg probeert te beschermen.
Je wil ook niet dat de rechter om de vijf botten tussenkomst. Waarom legt
de wg dit op? Waarom één jaar om een nietigverklaring in te stellen? Als
de ene echtgenoot niet tevreden is over de andere echtgenoot, dan geldt
een zeer korte periode om tot de rechter te gaan (één jaar). De kans is
groot dat de aanleiding vd ruzie versterkt wordt door iets dat heel lang
geleden gebeurd is. De wetgever wil het conflict indammen omdat je in
een relatie altijd wel een reden hebt om niet tevreden te zijn over iets.
Men wil maatschappelijke vrede. Als er echt een probleem is moet je
binnen één jaar naar de rechter anders moet je er nadien niet op
terugkomen. Geen oude koeien uit de gracht blijven halen.
4
