Inleiding tot het Economisch Recht: Ondernemingsrecht samenvatting

DEEL 2: ONDERNEMINGSRECHT

Deel 1: Inleiding
Hoofdstuk 1: Van handelsrecht naar ondernemingsrecht
- Handelsrecht: geheel van rechtsregels van toepassing op handelaars
o Handelaar = hij die daden van koophandel uitoefent 
Handelsrecht
o Niet-handelaar  Burgerlijk recht
- Kritiek op verouderde begrip: onduidelijke, onzekere en onvolledige lijst
o Waren geen handelaar: landbouw, extractie grondstoffen en vrije
beroepen
- Economisch recht: vrije en eerlijke concurrentie op economische markten
vrijwaren
o Disparaat geheel van bijzondere wetten
- 2018: afschaffing begrip handelaar
o Veel regels voorheen enkel voor handelaars nu voor alle
ondernemingen
 Bewijsrecht
 Vermoeden hoofdelijkheid
 Vermoeden bezoldigd mandaat
 Bevoegdheid ondernemingsrechtbank: voor ondernemingen
 Faillissement
 Reorganisatie: eigen ondernemingsbegrip
o Het Wetboek van Koophandel verdwijnt
o Rechtbank van Koophandel wordt Ondernemingsrechtbank
o Nieuw formeel ondernemingsbegrip
- Ondernemingsrecht
o “onderneming” als aanknopingspunt
Hoofdstuk 2: Onderneming
Afdeling 1: Onderneming in formele en in functionele zin
- Complexe recente geschiedenis
o Functionele definitie: wat zijn de activiteiten  Gebruikt voor
bepaling bevoegdheid rechtbank van koophandel
o Formeel ondernemingsbegrip: wat is de vorm van de organisatie
 Sinds 2018 basis voor toepassingsgebied van insolventie
procedures
 Omschrijving bevoegdheid Ondernemingsrechtbank,
inschrijvingsplicht in KBO, insolventierecht, boekhoudplicht en
ondernemingsbewijsrecht
- Zoek-&-vervang voor verwijzingen naar handelaar of koopman: begrippen
handelaar of koopman moeten gelezen worden als onderneming
- Bevoegdheid ondernemingsrechtbank: geschillen tussen ondernemingen
Afdeling 2: Onderneming in formele zin
- Algemene definitie (formele ondernemingsbegrip)
o Iedere natuurlijke persoon die zelfstandig beroepsactiviteit uitoefent
 Ook vrije beroepen
 Zelfstandige: zowel hoofdberoep als bijberoep
 Beheer persoonlijk vermogen: geen beroepsactiviteit
 Zelfstandig  In ondergeschikt verband
 Niet expliciet verwezen naar duurzame activiteit: is inherent
aan beroepsactiviteit
o Iedere privaatrechtelijke rechtspersoon
 Alle vennootschappen

, o Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid (feitelijke
vereniging)
 Organisatie die drager is van eigen rechten en plichten en die
deelneemt aan rechtsverkeer
 Mag winst niet uitkeren
- Geen onderneming
o Iedere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid die geen
uitkeringsoogmerk heeft
o Iedere publiekrechtelijke rechtspersoon
Afdeling 3: Onderneming in functionele zin
- Definitie voor bepaalde boeken
- Economische doel nagestreefd
o Aanbieden van goederen of diensten op bepaalde markt
o Rendement nastreven: omvat alle economische sectoren
o Duurzaam nastreven van economisch doel: met een zekere
regelmaat
- Relevant voor
o Mededingingsrecht
o Marktpraktijkenrecht
o Prijsreglementering
Hoofdstuk 3: Enkele basisverplichtingen van en bijzondere regels voor
ondernemingen
Afdeling 1-4: Enkel lezen
Afdeling 5: Passieve hoofdelijkheid onder ondernemingen
- Art. 1202 BW: vermoeden van deelbaarheid bij pluraliteit van
schuldenaars: anders kan SE slechts deel van schuld van elk van SA
invorderen
- Handelaars zich verbinden tot zelfde contractuele schuld:
rechtswegehoofdelijkheid (aanvullende recht)
- Voordeel passieve hoofdelijkheid
o Elke SA voor volledige schuld t.o.v. SE verbonden: betalende SA
moet ervoor zorgen dat mede-SA’s hem terug betalen  Elkaars
solvabiliteit waarborgen
Afdeling 6: Vermoeden van kennis van verborgen gebreken door
beroepsverkoper
- Afwijking van gemeen recht
- Art 1641 BW: verkoper gehouden tot vrijwaring voor verborgen gebreken
- Art 1643 BW: verkoper moet instaan voor verborgen gebreken, ook
wanneer hij er niet van wist
- Beroepsverkoper: steeds vermoeden de verborgen gebreken gekend te
hebben  Enkel van schadevergoeding onttrekken als het kan bewijzen
dat gebrek niet opspoorbaar was
Afdeling 7: Bewijs in handelszaken
- Ondernemingsbewijsrecht verschilt op twee punten af van burgerlijk
bewijsrecht: regel van vrijheid van bewijsmiddelen en koopmansboeken en
de factuur
- Ondernemingsbewijsrecht geldt indien bewezen wordt tegen een
onderneming: enkel als dit natuurlijke persoon is kan worden ingeroepen
dat dit niet geldt
1) Algemene regels over ondernemingsbewijs
- Toepasselijkheid van gemeenrechtelijke bewijsregels
- In principe alle bewijsmiddelen waaraan burgerlijk recht bewijswaarde
toekent ook bij ondernemingen bewijswaarde
- Bewijswaarde akten even groot dan burgerlijk recht

, o Onderhandse akten volkomen bewijswaarde
o Authentieke akte absolute bewijswaarde: geen tegenbewijs mogelijk
o Niet-authentieke vermeldingen van authentieke akte zelfde
volkomen bewijswaarde als vermeldingen van onderhandse akte
- Principe van vrijheid van bewijs in ondernemingszaken
o Beperkingen gesteld aan gebruik van bepaalde bewijsmiddelen uit
gemeen bewijsrecht gelden niet in handelszaken
o Bewijs door getuigen is mogelijk als rechter dit toestaat  Dan kan
ook met vermoedens worden bewezen
o Bewijzen met alle middelen van kracht
o Rechter vormt vrij overtuiging over bestaan, aard en inhoud van
handelsverbintenissen: geen hiërarchie tussen verschillende in
aanmerking komende bewijsmiddelen
 Rechter kan andere bewijstechnieken gebruiken
waarover geen wettelijke regeling bestaat
- Uitzonderingen: in bepaalde gevallen vereist wet toch geschreven bewijs
- Algemene regel van toepasselijkheid van gemeenrechtelijke bewijsregels
(regels uit BW die niet toepasselijk zijn)
o Waarde > 375 euro: bewijs via akte vereist  geldt niet bij
handelszaken: bewijs door getuigen en vermoedens
- Nuancering: Onderscheiden bewijsregimes in praktijk van rechtspraak erg
dicht naar elkaar gegroeid
2) Bijzondere ondernemingsbewijsmiddelen
- Boekhouding en factuur
o Veel gegevens over rechtshandelingen  Bewijs tegen wie ze heeft
opgesteld
- Bewijswaarde van de boekhouding (gemeen recht)
o Soevereine appreciatie door rechter
o Voorwaarde regelmatig gehouden
o Overlegging vs. openlegging
o Tegen onderneming van wie ze uitgaan
 Gelden als buitengerechtelijke bekentenis
 Kan door niet-onderneming worden ingeroepen (art 1330 BW)
 Kan door andere onderneming worden ingeroepen: vrije
bewijswaarde
 Tegenbewijs mogelijk
o Tegen andere onderneming en betreffende
ondernemingsverrichtingen
 Kan door onderneming van wie deze uitgaat worden
ingeroepen: vrije bewijswaarde
 Tegenbewijs mogelijk
o Tegen niet-onderneming
 Kan door onderneming van wie deze uitgaat worden
ingeroepen als begin van bewijs dat door eed kan worden
aangevuld: vrije bewijswaarde
 Tegenbewijs mogelijk
- Bewijswaarde factuur (gemeen recht)
o Definitie: geschreven bevestiging van bestaan van schuldvordering
in geld die voortvloeit uit contract van levering goederen of diensten
o Functies
 Voornamelijk fiscaal document
 Bewijs
o Tegen de leverancier

,  Geldt als buitengerechtelijke bekentenis, als rechter deze
geloofwaardig acht
 Rechter is verplicht als bewijslast te aanvaarden
 Van bestaan van overeenkomst
 Van de voorwaarden
 Bij ondertekening eventueel zelfs van betaling
o Tegen de geadresseerde-onderneming
 Voorwaarde: aanvaarding
 Uitdrukkelijk
 Impliciet (vb. betaling)
 Stilzwijgende aanvaarding bij afwezigheid van tijdig
protest