Samenvatting TOPAL spijsvertering 1ste master / 3de bachelor

LES 1: TUMOREN SLOKDARM – MAAG – DUODENUM

SLOKDARM TUMOREN

Slokdarmmucosa bestaat uit

o Malpighiaans epitheel = meerlagig plaveiscelepitheel (afgeplat) = squameus epitheel
1. Kan aanleiding geven tot: spinocellulair epithelioom= squameus celcarcinoom=
plaveiselcarcinoom
 vooral in bovenste en middelste derde van de slokdarm
2. Door langdurige GERD kan het aanleiding geven tot: metaplastscih epitheel of Barret epitheel en
uiteindelijk transformeren in adenocarcinoom

Aan de gastro-oesophagale junctie

o Start van maagmucosa=> adenocarcinoom

Andere Zz kwaadaardige tumoren:

- NET
- Lymfomen
- Melanomen
- Sarcomen

Goedaardige slokdarm tumoren:

- Leiomyomen
- Lipomen
- Fibromen
 Zz en meestal asymptomatisch
 Itt grote tumoren: symptomen zoals dysfagie: moeten geresecteerd worden!


MALIGNE SLOKDARMTUMOREN

2 histologische types

1. Spinocellulair epithelioma = squameus cel carcinoma = plaveiselcarcinoom
o Kwaadaardige tumor afkomstig van het meerlagig epitheel (dat de slokdarm bekleedt)
o Kan zich overal manifesteren maar vooral in bovenste en middelste derde van de
slokdarm
o Meest frequent: 87% van alle slokdarmkankers dus afkomstig van malpighiaans epitheel
o RF: roken, alcohol
o Mannen > vrouwen: 3/1
i. Drank en eetgedrag!
o Incidentele daalt

2. Adenocarcinoom
1

, o Afkomstig van mucosa: mucussecreterend carcinoom
o Bij langdurige GERD => thv de distale slokdarm (aan gasto-oesophagale junctie):
metaplasie van het malpighiaans epitheel naar Barrett-epitheel (cilindrisch epitheel) =>
adenocarcinoma
o Is een mucussecreterend carcinoom
o RF: GERD, obesitas
o Mannen > vrouwen
o Incidentie stijgt

RF

- Beiden:
o Ivf regio: oost EU > EU
o M > V: 3:1
o Leeftijd: > 60j
- Squameus cel carcinoom= plaveiselcarcinoom:
1. M > V
2. Roken
3. Alcohol
4. Hete dranken
5. Dieet arm aan groenten en fruit
6. Lage sociale economische klasse
7. Genetische voorbestemming
8. Slechte mondhygiëne
9. Opiumgebruik
- Slokdarm adenocarcinoom:
1. M> V
2. GERD
3. Obesitas
4. Roken
5. Genetische voorbestemming
6. Dieet arm aan groeten en fruit
! Geen alcohol associatie dus!

Klinische presentatie

- Meestal symptomen Adhv kliniek en anamnese
- Symptomen van slokdamrcarcinoom doen zich vaak pas in een gevorderd stadium!
- Symptaomalogie geeft du sok diagnose stelling!: bij deze klachten is de kans op
slokdamrcarcinoom heel groot

o Dysfagie
1. Eerste en karakteristieke symptoom
2. Oorzaak: Organisch: lumen vernauwt progressief: 2/3 aantasting
 Moeite met slikken door de obstructie
 Eerst vloeistoffen, dan vast stoffen
2

,  Moeilijke passage zonder pijn
o Anorexie & gewichtsverlies
1. In gevorderd t stadium wanneer T voldoende groot is geworden zal de moeilijke passage zorgen
voor vermagering
2. Of bij metastase => meer gedissimineerde ziekte (dus veralgemeende klachten)
o Thoracale pijn
1. Door mediastinale invasie en druk op neurale structuren : door lokaal ingroeien in omliggende
structuren=> secundaire symptomen ontstaan
 Nervus vagus
 Nervus laryngeus recurrens
o Odynofagie
1. Bij geulcereerde tumoren
2. = pijn bij slikken: dus continue pijn!
o Heesheid
1. Door invasie nervus laryngeus recurrens < nervus vagus
o Hoest
1. Door fistel: lumen slokdarm is verbonden met lumen luchtpijp: oesofago-tracheale (-bronchiale)
fistel: dus fistel tss tumor in de slokdarm en trachea!
 Hoest tijdens slikken van speeksel, vloeistof, vast voedsel
 Dus hoestbui wijst op fistel!



Diagnose

o Anamnese en KO: vermoeden van diagnose DD
o Endoscopie met biopsie: bevestiging van de diagnose
o Biopsie: aan de randen van de tumor!
o Medische beeldvorming

Staging

 Bepaald het therapeutisch beleid
o EUS (=echo-endoscopsiche ulrasound) TN
o Locoregionale lymfeklieren
o Wat is de diepte van de T doorheen de slokdarmwand
o Invasie binnen bv bronchiën of trachea?
o Medische beeldvorming: bevestiging van EUS
o CT scan thorax/abdomen  cTNM
 Bevestigen van de bevindingen met EUS
 C= klinisch
o FDG PET/CT scan  cNM
 Contrast combineren met metabool/functioneel onderzoek
 Agressiviteit + activiteit van T bepalen
 Is goede scan maar niet altijd beschikbaar!


3

,  Beter om monitoren van de systheemtherapie: wat is de respons van de T
op de therapie?

Behandeling

 ! Multidisciplinaire aanpak
 bepaald door: lokalisatie + staging van tumor

Curatieve behandeling

o EMR (endoscopische mucosale resectie)
 Bij
 kleine tumor (T1a-b N0)
 hoogradioactief dysplasie in barret-epitheel
 dus in de gevallen waarvan men zeker weet dat er afwezigheid van locoregionele
adenopathien! N=0
 Maakt dus niet uit tss spino of adenocarcinoom, zolang negatieve lymfeklieren
 Is de enige radicale curatieve behandeling voor slokdamrcarcinoom
 Nodig is wel dat mucosa ook wordt meegeresecteerd!
 Risico: als te diep te resecteren=> perforatie van slokdarm=> dan is chirurgie nodig!
 Limiterende factor: correct inschatten van de N-status
 Het risico op T1a tumoren= kleine tumoren is laag voor + N status
o Heelkundige resectie: Oesophagectomie (partieel/totaal) (+ neo adjuvante
chemo(radio)therapie)
 Bij
 gelokaliseerde kanker
 Voor tumoren die iets verder gestaged zijn dan T1a, in afwezigheid van
metastase!: T1A N0=> enkel heelkundige resectie zonder systheem of
radiotherapie
 Voor T3 of hoger en alle N+ carcinomen: Resectie dus gecombineerd met pre-
operatieve (=neoadjuvante) systheemtherapie: chemoradiotherapie
 Resectie (+gecombineerd met pre-operatieve (=neoadjuvante) systheemtherapie:
chemoradiotherapie al dan niet met een immunotherapie (=afhv moleculair profiel)
indien T3 of hoger en alle N+)
 Na 2 maanden dus kijken wat de respons is op die systheemtherapie en afh
daarvan beslissen of tumor klein genoeg is om te opereren / of therapie nog
eens 2 m voortzetten / therapie stoppen en geen chirurgie indein de terhapei
zo volledig is !
 Wat houdt de chirurgie in?
 T wordt verwijderd MET de locoregionale lymfeklieren: N1-N2
 Defect moet terug hersteld worden!
 Reconstructie met stukje maagtubulus/interposistie ddarm/colon


Systheemtherapie

o Chemo(radio)therapie +/- immunotherapie
4