Algemene orthopedagogie:
practicum
Inleiding
→ Ondersteuningsplan = schriftelijk vastgelegd samenhangend pakket van afspraken
met en voor de cliënt dat alle aan de cliënt te verlenen aanpak/zorg omvat. Het
uitgangspunt is om een zo concreet mogelijk antwoord te geven op de vragen die de
cliënt/cliëntsysteem stelt
o = handelingsplan, hulpverleningsplan, omgangsplan, zorgantwoord
→ Individueel ondersteuningsplan (IOP) = zorgt dat de omgang met de cliënt
gesystematiseerd wordt en uniformiteit schept in het verzorgen, opvoeden en
(be)handelen
o Hulpverlener = bruggenbouwer tussen cliënt, netwerk en eventuele voorziening
o IOP = instrument om alle hulp aan een cliënt in kaart te brengen en te
integreren
o Structuur van een ondersteuningsplan
» Identificatiegegevens
» Analyse van netwerk (genogram en ecogram)
» Observaties
» Interpretaties
» Ondersteuningsvragen
» Doelen
» Middelen
» Uitvoering
» Evaluatie
Practicum 1: Woensdag 18 november ’20
1. Methodisch handelen
→ Definitie: Methodisch handelen is doelgericht, systematisch, planmatig en bewust
handelen + reflexieve en commutatieve aspect
o Hulpverlenen = wederkerig proces waarin hulpverlener en cliënt ook als persoon
betrokken zijn en met elkaar te maken hebben niet alleen perfect uitvoeren
van een techniek maar ook bepalen van inschatting situatie en reflecteren van
handelen
» Reflecteren = het bewust terugblikken op en evalueren/bijsturen van je
handelen; reflectie op je persoonlijke betrokkenheid en achtergronden
komt in de zijlijn aanbod
1
, o Belang van aanwezigheid = ‘er zijn’ presentietheorie van Baart // Respect +
afstand-nabij
2. Observeren
→ WAARNEMEN
o = via zintuigen nemen wij prikkels waar. De zintuigen geven elk hun informatie
(via zien, horen, ruiken, voelen en proeven) door aan de hersenen
o Waarnemen is interpreteren
» Iedereen neemt waar en interpreteert dingen op een andere manier. Twee
begeleiders kunnen op een andere manier éénzelfde situatie
waarnemen/interpreteren. Sommige mensen hebben een situatie al
eerder meegemaakt en hebben daarom een andere kijk hierop
o Waarnemen is een subjectief gebeuren
» We zien vaak hetgeen we willen zien, we hebben onze eigen gevoelens,
gedachten en achtergronden
o Observeren in de (ortho)pedagogische situatie
» Observeren bekleedt een cruciale rol in het geheel
» Observeren = doelgericht, opzettelijk en systematisch waarnemen om zo
objectief mogelijk gegevens te verzamelen die informatie opleveren voor
de situatie analyse, waardoor het beroepsmatig handelen op een te
verantwoorden wijze kan plaatsvinden.
» Observeren is doelgericht waarnemen
‘kijken met een bepaald doel’ zicht krijgen op de
ondersteuningsvraag om ervoor te kunnen zorgen dat zijn
levenskwaliteit verhoogd wordt
Betrouwbare informatie verkrijgen die doelgericht en verantwoord
handelen medemogelijk maken
» Observeren is opzettelijk waarnemen
We gaan bewust en bepaald iets of iemand of een groep mensen
waarnemen
Onze observatie wordt gestuurd vanuit een opdracht
» Observeren is systematisch waarnemen
Een echte observatie is een proces met systematiek. Het is
onmogelijk om alles te zien en te registreren. We moeten ons
beperken tot de items die van belang zijn in functie van ons doel
» Observatie dient zo objectief mogelijk te gebeuren
= het vermogen alles zo veel mogelijk los te zien van onze
persoonlijke betrokkenheid, vooroordelen, emoties, gedachten en
afstand te nemen
2
practicum
Inleiding
→ Ondersteuningsplan = schriftelijk vastgelegd samenhangend pakket van afspraken
met en voor de cliënt dat alle aan de cliënt te verlenen aanpak/zorg omvat. Het
uitgangspunt is om een zo concreet mogelijk antwoord te geven op de vragen die de
cliënt/cliëntsysteem stelt
o = handelingsplan, hulpverleningsplan, omgangsplan, zorgantwoord
→ Individueel ondersteuningsplan (IOP) = zorgt dat de omgang met de cliënt
gesystematiseerd wordt en uniformiteit schept in het verzorgen, opvoeden en
(be)handelen
o Hulpverlener = bruggenbouwer tussen cliënt, netwerk en eventuele voorziening
o IOP = instrument om alle hulp aan een cliënt in kaart te brengen en te
integreren
o Structuur van een ondersteuningsplan
» Identificatiegegevens
» Analyse van netwerk (genogram en ecogram)
» Observaties
» Interpretaties
» Ondersteuningsvragen
» Doelen
» Middelen
» Uitvoering
» Evaluatie
Practicum 1: Woensdag 18 november ’20
1. Methodisch handelen
→ Definitie: Methodisch handelen is doelgericht, systematisch, planmatig en bewust
handelen + reflexieve en commutatieve aspect
o Hulpverlenen = wederkerig proces waarin hulpverlener en cliënt ook als persoon
betrokken zijn en met elkaar te maken hebben niet alleen perfect uitvoeren
van een techniek maar ook bepalen van inschatting situatie en reflecteren van
handelen
» Reflecteren = het bewust terugblikken op en evalueren/bijsturen van je
handelen; reflectie op je persoonlijke betrokkenheid en achtergronden
komt in de zijlijn aanbod
1
, o Belang van aanwezigheid = ‘er zijn’ presentietheorie van Baart // Respect +
afstand-nabij
2. Observeren
→ WAARNEMEN
o = via zintuigen nemen wij prikkels waar. De zintuigen geven elk hun informatie
(via zien, horen, ruiken, voelen en proeven) door aan de hersenen
o Waarnemen is interpreteren
» Iedereen neemt waar en interpreteert dingen op een andere manier. Twee
begeleiders kunnen op een andere manier éénzelfde situatie
waarnemen/interpreteren. Sommige mensen hebben een situatie al
eerder meegemaakt en hebben daarom een andere kijk hierop
o Waarnemen is een subjectief gebeuren
» We zien vaak hetgeen we willen zien, we hebben onze eigen gevoelens,
gedachten en achtergronden
o Observeren in de (ortho)pedagogische situatie
» Observeren bekleedt een cruciale rol in het geheel
» Observeren = doelgericht, opzettelijk en systematisch waarnemen om zo
objectief mogelijk gegevens te verzamelen die informatie opleveren voor
de situatie analyse, waardoor het beroepsmatig handelen op een te
verantwoorden wijze kan plaatsvinden.
» Observeren is doelgericht waarnemen
‘kijken met een bepaald doel’ zicht krijgen op de
ondersteuningsvraag om ervoor te kunnen zorgen dat zijn
levenskwaliteit verhoogd wordt
Betrouwbare informatie verkrijgen die doelgericht en verantwoord
handelen medemogelijk maken
» Observeren is opzettelijk waarnemen
We gaan bewust en bepaald iets of iemand of een groep mensen
waarnemen
Onze observatie wordt gestuurd vanuit een opdracht
» Observeren is systematisch waarnemen
Een echte observatie is een proces met systematiek. Het is
onmogelijk om alles te zien en te registreren. We moeten ons
beperken tot de items die van belang zijn in functie van ons doel
» Observatie dient zo objectief mogelijk te gebeuren
= het vermogen alles zo veel mogelijk los te zien van onze
persoonlijke betrokkenheid, vooroordelen, emoties, gedachten en
afstand te nemen
2
