Volledige samenvatting goederenrecht

Goederenrecht
Inleiding: begrippen, soorten goederen & zakelijke rechten

2 soorten personen in recht -> rechtssubjecten -> natuurlijke en
rechtspersonen

- Goederen -> alle zaken rond ons heen die vatbaar zijn voor
exclusieve private toe- eigeningen
- Van wat kan iemand niet eigenaar zijn? Res communes -> gemene
zaken -> 1 iemand kan dat niet exclusief alleen bezitten.

Eigendomsrecht -> zakkelijk recht dat aan persoon rechtssubject geeft
van recht op goed

- Zakkelijk recht geeft aan persoon een macht, een zekere macht over
een goed
- Eigenaar kan alle handelingen stellen met het goed waarvan ze
eigenaar is.
1. Vrouw mag handelingen stellen
want haar goed!

- In goederenrecht omschreven
eigendom: band tussen persoon
en goed

- Wat mag je doen met dat goed?
Welke verplichtingen heb je ?




koop- verkoop  behoort binen verbintenissenrecht

- Eigenaar is oké voor overdragen van een goed tegen betaling.
- Eigendomsoverdracht als doel.
- Contract/overeenkomst

Illustraie vruchtgebruik

= Het recht op gebruik en genot van een goed waarvan iemand anders de
(blote) eigenaar is.

Vb. familiale context

- Je hebt ouders die hebben huis in vermogen (OG) en hebben kind.
Denken na als ze overlijden dat huis geerfd wordt door kind 
erflasten die dus moeten betaald worden (deze zijn hoog) ouders


1

, kunnen dus als ze nog leven het huis schenken -> er moet ook
belasting betaald worden maar deze is minder dan de erfbelasting.
- Ouders willen wel een garantie: we schenken huis, maar behouden
vruchtgebruik van huis tot aan ons overlijden. Het kind kan zo
eigendomsrechten nog niet volledig uitoefenen.

Illustratie mede-eigendom

= Situatie waarin meerdere personen samen eigenaar zijn van een(zelfde)
goed.

- Als je eigenaar bent -> je mag alles doen met goed wat je wil.

- Vb.appartementsgebouw

 Je bent enige exclusieve eigenaar je eigen appartement. Maar
er zijn ook gemeenschappelijke zaken (lift, muren, trap, …)

Illustratie opstalrecht

= Het recht om op andermans grond bouwwerken op te richten en er
eigenaar van te zijn.

- Tijdens duur van de opzet ben je eigenaar van constructie niet van
de grond.

1.Situering wat is ‘goederenrecht’?

Goederenrecht: begrip

- Goederenrecht: regels over
 De rechten die een persoon kan hebben op een goed = zakelijke
rechten
 Goederenrecht regelt welke rechten rechtssubjecten kunnen
hebben op goederen (rechtsobjecten). Die rechten
worden zakelijke rechten genoemd.

Rechtssubject Rechtsobject
- Persoon die rechten en plichten - Zaak/voorwerp waarover
kan hebben rechtssubjecten rechten kunnen
- Heeft 'rechtspersoonlijkheid’ uitoefenen
- Kan een wil uitdrukken en rechts- - Is ‘willoos’
handelingen stellen Bv: een huis, een auto, een
- 2 soorten: (vorderings)recht (bv. recht op betaling
 Natuurlijke personen v een som geld)
= mensen ‘van vlees en
bloed’
 Rechtspersonen
= juridische constructie
(‘fictie’),
Eigen rechten & plichten,

2

,los van
haar ;
leden-NP

Goederenrecht: band tussen personen en goed

- Zakelijke rechten, recht dat persoon kan hebben op een goed.
- Eigendomsrecht: recht goed te gebruiken, daarover te beschikken


Goederenrecht: situering

- Goederenrecht: onderdeel v/h vermogensrecht
 recht tot regeling van vermogensrechten of patrimoniale rechten
 in geld waardeerbare rechten, dus met een economische waarde
& vatbaar voor verhandeling (patrimoniale rechten)
vb. handboek -> vatbaar verhandening -> ik kan het verkopen

<> extrapatrimoniale rechten

• Soorten vermogensrechten

1. Zakelijke rechten: rechtstreekse band tussen personen en
goed

2. Vorderingsrechten: band tussen personen onderling  SE en
SA

3. Intellectuele rechten

 Onderscheid belangrijk!

Zakelijke rechten Vorderingsrechten
- Geven rechtssubject - Geven rechtssubject recht op
rechtstreeks recht op een prestatie v/e ander rechtssubject
rechtsobject (of geldwaarde - Prestatie = iets (niet) doen of iets
ervan) geven
- Recht = - Gaat over de verhouding
zeggenschap/macht/bevoegdhei (relatie/band) tussen
d over het goed (of recht op rechtssubjecten (daarom ook:
geldwaarde ervan) persoonlijke rechten)
- Vereist geen  Verbintenissenrecht
tussenkomst/handeling van
ander rechtssubject
- Met variabele draagwijdte i.f.v.
soort zakelijke recht
- Gaat over de rechtstreekse
verhouding
(relatie/band) tussen
rechtssubject & rechtsobject
 goederenrecht!

3

, Voorbeeld: onderscheid zakelijke rechten vs. vorderingsrechten




1.Situering soorten zakelijke rechten
Zakelijke hoofdrechten Zakelijke zekerheidsrechten
(of: zelfstandige zakelijke rechten (of: accessoire zakelijke rechten)
- Betreffen het goed zelf - Betreffen geldwaarde v/h goed
- Verlenen recht (zeggenschap) - verlenen recht op geldwaarde v/h
over goed zelf goed
- Zijn zelfstandige rechten - Zijn afhankelijk v andere
= bestaan op zichzelf, zonder rechtsverhouding
band met andere =accessorium/bijzaak v/e
rechtsverhouding schuldvordering
- Met variabele draagwijdte ifv - Waarborgen deze schuldvordering &
soort zakelijk hoofdrecht geven zo ‘zekerheid’ van nakoming
1. Eigendomsrecht = meest ervan
volkomen zakelijke recht (ruimste - Bieden voorrang op andere SEs in
zeggenschap) ‘samenloopsituaties’
art. 3.3, tweede lid BW - Met variabele draagwijdte ifv soort
2. Mede-eigendom = variant zakelijk zekerheidsrecht
eigendomsrecht met eigen 1. Voorrechten
kenmerken 2. Pand
art. 3.3, tweede lid BW
3. Zakelijke gebruiksrechten = 3. Hypotheek
zakelijke rechten met minder 4. Retentierecht
art. 3.3, vierde lid BW
omvangrijke zeggenschap:
vruchtgebruik, opstalrecht,
erfpacht,
erfdienstbaarheden
art. 3.3, derde lid BW
Bekijk dia 7 deel 1

Voorbeeld: zakelijke hoofdrechten vs. zakelijke zekerheidsrechten: een
woning.

Eigendomsrecht woning Hypotheekrecht op woning
Geeft aan eigenaar rechtstreeks Geeft aan hypotheeknemer het

4