Concepten en theorievorming in de verpleeg-
en vroedkunde
Introductie
Mensen maken vaak fouten in hun redenering, zoals bijvoorbeeld:
- Een relatie leggen tussen de verkoop van ijsjes en de aanvallen van haaien. Men zet dit
op een grafiek en deze komen bijna volledig overeen. Je kan dan zogezegd een relatie
vinden tussen deze 2 variabelen maar niets is minder waar.
- Deze reden van deze stijgingen heeft echter te maken met een derde variabele, namelijk
de stijging van de temperatuur.
Door af te gaan op extrapolatie ga je foutieve conclusies trekken. Zo kan je een negatieve
correlatie opmerken in onderstaande grafiek, maar eigenlijk is deze lijn dalen door enkele
uitbijters en niet door de algemene trend.
Leren inzien waar er fouten gemaakt worden!
Hoofdstuk 1 – Verpleeg- en vroedkunde: professionele praktijk
discipline
Verplegen (to nurse)
- Zorgen voor mensen
- ≠ beroep, geen professie, geen discipline
- Hoef je geen specifieke vaardigheden of opleiding voor te hebben
Verpleegkundig handelen (nursing practice)
- Beroep dat wordt gekenmerkt door emotionele betrokkenheid, technische competentie,
systematische toepassing van algemene kennis en onafhankelijk
beoordelingsvermogen.
- Er bestaat een lijst met activiteiten die door een vpk mogen worden uitgevoerd
,Verpleegkunde (nursing)
- Discipline (independent)
- Inschatting en besluitvorming over en uitvoering van de zorg
- Waar staan wij als beroepsgroep voor? Waar hebben we bevoegdheid over om
zelfstandige keuzes te maken.
Handelen heeft niet altijd iets te maken met de discipline → soms doe je handelingen (in
opdracht) van een andere discipline, maar dat maakt niet dat je dan plots bijv. arts bent. Het
verschil tussen deze 3 cencepten heeft te maken met de breedte, niveau van abstractie.
Evolutie
1. Vervanging/moederfiguur (caritas)
a. Emotional involvment HART
b. Actions based on emotions
c. “pampering” patients
2. Taken uitvoeren met betrekking tot diagnostiek en behandeling (assisting)
a. Having certain skills
b. Technically oriented HANDEN
c. Assisting physicians
3. Deskundige met respect voor specifieke problemen van patiënten (profession)
a. Own knowledge, competence and responsibility
b. Independent judgemental and action HERSENEN
c. Nurse as ‘professional’
Professionele groei: eigen beslissingen maken voor bepaalde zaken. Vandaag de dag dient een
verpleegkundige 3 zaken te hebben.
Definitie
“Diagnosis and treatment of human responses to (potential) health problems.”
- behandelen en ondersteunen !!
- Impact van diagnose of ziekte (human responses)
- 1980
“Het herkennen, advies en bijstand verlenen bij problemen met fundamentele
levensverrichtingen als gevolg van (dreigende) ziekte, handicap, ontwikkelingsstoornis en de
behandeling daarvan.”
- Verdiepend, verder kijken dan ‘ziekte’ → ook ontwikkelingsstoornissen, handicap…
omdat vpl hier een belangrijke rol in spelen (bijstand/patiënteneducatie)
- Deze definitie toonde waar verpleegkunde staat t.a.v. geneeskunde/sociaal werk/…
- 1988
CAVEAT: functional approach; relationship between nurse and patient gets a less fundamental
place.
- Kritiek: functionele benadering, relatie met de patiënt heeft nauwelijks plaats. Vandaar
achteraf een tegenbeweging
,“Nursing is the study of human health and illness processes. Nursing practice is facilitating,
supporting, and assisting individuals, families, communities, and/or societies to enhance,
maintain and recover health and to reduce and ameliorate the effects of illness. Nursing’s
relational practice and science are directed toward the explicit outcome of health-related
quality of life within the immediate and larger environmental contexts.”
- Eerste onderscheid tussen ‘verpleegkunde als discipline en ‘verpleegkundig handelen’
- Relationele (omgeving van patiënt)
- 1998
Nursing = integration of expertise and caring
Nurse = skilled companion
- Vaardigheden
- Relatie met patient
- = competentie & zorgzaamheid
- 2000
SAMENVATTING
Nursing = discipline Nursing practice = lijst handelingen
What is happening in the head of a nurse Activities that nurses are doing on a day-to-
day basis
Knowledge as a basis for practice in the past, Oriented to the individual, here and now.
present and future
Verschil tussen verpleeg- en geneeskunde? (EXAMENVRAAG)
- Geneeskunde focust zich op de ziekte en diagnose
- Verpleegkunde op de gevolgen/impact van deze diagnose op de patiënt & omgeving. Wij
behandelen de impact en niet de ziekte zelf.
Disciplines
EXAMEN: discipline wordt gegeven, aangeven welke soort
Disciplines
Wetenschappelijke Humane
Psychologie (en sociologie) niet omdat er
disciplines disciplines heel wat wetenschappelijke methodes
(sciences) (humanitas) worden gebruikt
Vb. ethiek, rechten, economie,
filosofie
Levende Niet levende
verschijnselen verschijnselen
Vb. biologie, Vb. chemie, fysica
seksuologie
,We kunnen de wetenschappelijke disciplines nog verder indelen. Dit is dus een specifiekere
indeling. De academische disciplines hebben als doel dingen te begrijpen, om inzichten te
krijgen. Of dat je daar nog iets mee kan doen of niet, speelt geen rol. Professionele disciplines
hebben als doel toepassingen te kunnen genereren ten behoeve van de maatschappij.
Beschrijvende theorieën = descriptieve → hoe werkt dat? Wat is dat mechanisme? Wat speelt
waar op in?
Presciptieve theorieën = wat moet je doen om een bepaald resultaat te bekomen? Hoe kan je…?
Wetenschappelijke
disciplines
Academische/
Professionele/praktijk
fundamentele
disciplines
disciplines
Vb. Wiskunde,
Vb. geneeskunde
fysiologie
Beschrijvende theorieën Beschrijvende theorieën Prescriptieve theorieën
Vb. Hoe kan ik angst
reduceren?
Fundamenteel OZ Toegepast OZ Fundamenteel OZ Toegepast OZ Klinisch OZ
Vb. Therapie toetsen
Verpleegkunde = wetenschappelijke discipline omdat we wetenschappelijke methodes gaan
gebruiken om te ondersteunen wat verpleegkundigen kunnen doen om bepaalde doelstellingen
te bereiken. Die doelstellingen zijn patiëntenuitkomsten. Het gaat niet enkel over het vergaren
van inzichten maar ook de vertaling naar de praktijk.
Definitie van ‘nursing science’
→ “The study of phenomena and operational strategies that are important for decision-making
process in nursing.” – Grypdonck. Basis van EBP
Material object of nursing science
- Specific patient problems (nursing diagnoses) (delier, therapietrouw, decibutis…)
- Nursing interventions (hoe kunnen we zorg verbeteren? Transitieprogramma’s voor
jongeren met een chronische aandoening? …)
- Effects of nursing interventions
Disclaimer: when using the terms ‘nursing science’ or ‘nursing research’, this also includes
midwifery
,Material object of nursing science
Verplegingswetenschappen t.o.v. beleid
Tijdens de master ga je vnl bezig zijn met
het binnenste deel van die cirkel: de
patiënt + familie & organisatie van zorg
op managementniveau. Nursing science
is het binnenste van de cirkel.
Een discipline heeft 3 zaken nodig om te kunnen evolueren:
- Science/theory → OZ kan pas als we stilstaan bij theorie/wetenschap
- Practice experience → wat gebeurt er in de praktijk?
- Research → onze activiteiten onderbouwen met OZ
Als we een bepaalde situatie (praktijk) meemaken dan gaan we daar onze conclusies uit nemen,
maar dat is feitenkennis. OZ moeten we heel bescheiden bekijken, we mogen het nooit buiten
proportie plaatsen want ook dat is altijd maar een bepaalde groep/populatie. Niet meteen
veralgemenen. De wetenschap en theorie zijn van groot belang → dat geeft ons de inzichten en
het goed begrijpen van een fenomeen. Verschillende studies samenleggen en verbanden leggen.
Evidence based nusring is niet het doen van OZ.
Verplegingswetenschappen covert het onderzoeksgedeelte en de theorievorming. Het is het
doen en gebruiken van onderzoek om tot inzichten en goed begrip te komen. Als we de 3
begrippen samen nemen, spreken we over verpleegkunde, onze discipline.
,2 models of scientization
Diagnosis-based care (1)
- Objectifying
- Making care less dependent of the individual nurse’s perspective
- Protocols/guidelines/recommendations
- Evidence-based practice
Needs-based care (2)
- Unicity of the patient: people differ
- Giving meaning to the situation
Het 1 kan niet zonder het ander.
Importance of nursing/midwifery science
- For nursing/midwifery
- For nursing/midwifery practice
- For management
- For policy
Lezen: p27 – 48
Hoofdstuk 2 – Plaats en functie van theorievorming in
professionele verpleegkunde en verloskunde
Redenen voor theorievorming
1. Extrinsic value of theory building
a. A way to confirm that nursing/midwifery is a profession
b. Nursing/midwifery is an independent domain with own ‘body of knowledge’
2. Intrinsic value of theory building
a. Theories can help nursing practice
b. Professional acting
Functies van theorievorming
1. Ordening seperate facts to meaningful entity (tot een betekenisvol geheel)
2. A start for new questions and hypotheses
,3 onderdelen die elke discipline nodig heeft om te kunnen ontwikkelen.
3 = verpleegkunde, enkel de wetenschap/theorie en onderzoek = verplegingswetenschappen.
Ordening seperate facts to meaningful entity
Onderzoek geeft ons feitenkennis, dat heeft nog weinig
betekenis. Pas als we die aparte feiten gaan samenbrengen
in een betekenisvol geheel, doen we de beweging om van OZ
naar wetenschap te gaan. O.b.v. die wetenschap doen we
aan theorievorming.
Voorbeeld: decubitus
- Sheepskins have no effect on the reduction of pressure (2000)
- Heel protectors made from sheepskin have a pressure-increasing effect (1993)
- Polyurethane matrasses have a higher pressure reduction than normal matrasses (2003)
- …
➔ Insights in development and determinants of pressure ulcers, het is niet 1 studie dat een
fenomeen aantoont, het zijn er meerdere waardoor we tot een geheel/conclusie komen
Caveat
- Isolated study results must not be generalized
- Isolated study results ≠ knowledge
- “A study has proven that…”
- Don’t jump to conclusions !!!
- Theory development because of the theory development is not advocated
- Een geïsoleerde studie bewijst niks!!! 1 studie genereert enkel feitenkennis maar
geen kennis. Feitenkennis moet worden samengebracht tot inzichten en pas dan kan
men spreken van kennis.
A start for new questions and hypotheses
Een bestaande theorie kan ons inspireren nieuwe
onderzoeksvragen op te stellen & hypotheses te
genereren.
,Example: healthcare use
Je kan altijd maar nieuwe pijlen trekken en
verbanden zoeken tussen de verschillende
variabelen. Doorheen de jaren is dit model
aangevuld door telkens nieuwe OZ-vragen.
New research question:
- What is the explained variance of healthcare system factors in the prediction of patient-
reported outcomes in adults with congenital heart disease?
Caveat
- You need a strong theoretical and/or conceptual basis before starting research
- Research ≠ taking a questionnaire from the shelf and using it in patients
- Not only nursing/midwifery theories
- “There is nothing more practical than a good theory” (Lewin, 1945)
o Het helpt ons te sturen naar wat we nog OZ moeten te doen
- But… sometimes, there is no theory (yet)
Knowledge cycle
We gaan losstaande feiten uit OZ samenbrengen tot inzichten, die
geven aan dat er nog een aantal lacunes (kennistekorten) zijn. Die
lacunes trachten we in te vullen met nieuw OZ. Dat nieuw OZ moet
geïntegreerd worden in die nieuwe theorie, mag niet alleen blijven
staan. Zo krijg je een cylcus.
Die 2 fenomenen gaan van OZ → wetenschap/theorievorming en omgekeerd. Benaming:
- Context of justification
o Waar men OZ gaat samenbrengen tot een betekenisvol geheel
- Context of discovery
o Daar waar een theorie ons helpt om een nieuwe hypothese te formuleren
,Context of justification
OZ omtrent muziektherapie bij prematuren en hun ouders samen gelegd & gekeken op wat het
effect had (AH, hartritme, geen effect op toename van gewicht maar reduceert angst).
Als we alle concepten/variabelen samenleggen → theorie: wat speelt op wat in, welke relaties
zijn er. Een theorie geeft aan hoe iets werkt. Dan ontdek je welke lacunes er zijn. Op die manier
bouwen we verder op onze theorie en stellen we een nieuwe hypothese
Context of discovery
Verder gaan op het OZ betreffende muziektherapie: “More research is needed to explore the
differential impact of various MT approaches, frequencies, durartions, and interventional time
points”
CAVEAT:
- Het is niet altijd gemakkelijk om die context of justification te creeëren. Soms is de
evidentie die uit het OZ komt tegenstrijdig of is het OZ van slechte kwaliteit.
o Sometimes the evidence is conflicting or of poor quality that a theory
cannot/should not be constructed
- Sometimes a theory is too vague/abstract to be testable
, “Evidence bases practice is the integration of best research evidence with clinical experience
and patient values” – David Sacket
Het gaat over verpleegkunde dat gebaseerd is op de evidentie (het OZ). M.a.w. we gaan OZ
gebruiken in de toepassing van de praktijk. Opgelet: op deze manier ga je enkel uitgaan van de
feitenkennis en niet vanuit de inzichten. Vandaar pleiten dat EBN zowel onderzoeksgegevens als
inzichten (theorieën die daaruit voortkomen) gebruikt.
We moeten onze praktijkervaring ook meenemen in het gegeven van EBP.
What is evidence-based practice? And what is not?
Er is nog een te grote kloof tussen onderzoek en praktijk. De bevindingen kunnen niet altijd
geïmplementeerd worden in de praktijk omwille van tijdsdruk. Hoe komt dit?
“Evidence bases practice is the integration of best research evidence with clinical experience
and patient values” – David Sacket
5 steps
1. ASK: formulate and answerable clinical question
2. ACCES: track down the best evidence
3. APPRAISE: appraise the evidence for its validity and usefulness
4. APPLY: integrate the results with your clinical expertise and your patient values/local
conditions
5. ASSES: evaluate the effectiveness of the process
ASK: formulate and answerable clinical question
PICO !!
- P: population Population
- I: intervention
Phenomena of Interest
- C: comparison
Context
- O: outcome
en vroedkunde
Introductie
Mensen maken vaak fouten in hun redenering, zoals bijvoorbeeld:
- Een relatie leggen tussen de verkoop van ijsjes en de aanvallen van haaien. Men zet dit
op een grafiek en deze komen bijna volledig overeen. Je kan dan zogezegd een relatie
vinden tussen deze 2 variabelen maar niets is minder waar.
- Deze reden van deze stijgingen heeft echter te maken met een derde variabele, namelijk
de stijging van de temperatuur.
Door af te gaan op extrapolatie ga je foutieve conclusies trekken. Zo kan je een negatieve
correlatie opmerken in onderstaande grafiek, maar eigenlijk is deze lijn dalen door enkele
uitbijters en niet door de algemene trend.
Leren inzien waar er fouten gemaakt worden!
Hoofdstuk 1 – Verpleeg- en vroedkunde: professionele praktijk
discipline
Verplegen (to nurse)
- Zorgen voor mensen
- ≠ beroep, geen professie, geen discipline
- Hoef je geen specifieke vaardigheden of opleiding voor te hebben
Verpleegkundig handelen (nursing practice)
- Beroep dat wordt gekenmerkt door emotionele betrokkenheid, technische competentie,
systematische toepassing van algemene kennis en onafhankelijk
beoordelingsvermogen.
- Er bestaat een lijst met activiteiten die door een vpk mogen worden uitgevoerd
,Verpleegkunde (nursing)
- Discipline (independent)
- Inschatting en besluitvorming over en uitvoering van de zorg
- Waar staan wij als beroepsgroep voor? Waar hebben we bevoegdheid over om
zelfstandige keuzes te maken.
Handelen heeft niet altijd iets te maken met de discipline → soms doe je handelingen (in
opdracht) van een andere discipline, maar dat maakt niet dat je dan plots bijv. arts bent. Het
verschil tussen deze 3 cencepten heeft te maken met de breedte, niveau van abstractie.
Evolutie
1. Vervanging/moederfiguur (caritas)
a. Emotional involvment HART
b. Actions based on emotions
c. “pampering” patients
2. Taken uitvoeren met betrekking tot diagnostiek en behandeling (assisting)
a. Having certain skills
b. Technically oriented HANDEN
c. Assisting physicians
3. Deskundige met respect voor specifieke problemen van patiënten (profession)
a. Own knowledge, competence and responsibility
b. Independent judgemental and action HERSENEN
c. Nurse as ‘professional’
Professionele groei: eigen beslissingen maken voor bepaalde zaken. Vandaag de dag dient een
verpleegkundige 3 zaken te hebben.
Definitie
“Diagnosis and treatment of human responses to (potential) health problems.”
- behandelen en ondersteunen !!
- Impact van diagnose of ziekte (human responses)
- 1980
“Het herkennen, advies en bijstand verlenen bij problemen met fundamentele
levensverrichtingen als gevolg van (dreigende) ziekte, handicap, ontwikkelingsstoornis en de
behandeling daarvan.”
- Verdiepend, verder kijken dan ‘ziekte’ → ook ontwikkelingsstoornissen, handicap…
omdat vpl hier een belangrijke rol in spelen (bijstand/patiënteneducatie)
- Deze definitie toonde waar verpleegkunde staat t.a.v. geneeskunde/sociaal werk/…
- 1988
CAVEAT: functional approach; relationship between nurse and patient gets a less fundamental
place.
- Kritiek: functionele benadering, relatie met de patiënt heeft nauwelijks plaats. Vandaar
achteraf een tegenbeweging
,“Nursing is the study of human health and illness processes. Nursing practice is facilitating,
supporting, and assisting individuals, families, communities, and/or societies to enhance,
maintain and recover health and to reduce and ameliorate the effects of illness. Nursing’s
relational practice and science are directed toward the explicit outcome of health-related
quality of life within the immediate and larger environmental contexts.”
- Eerste onderscheid tussen ‘verpleegkunde als discipline en ‘verpleegkundig handelen’
- Relationele (omgeving van patiënt)
- 1998
Nursing = integration of expertise and caring
Nurse = skilled companion
- Vaardigheden
- Relatie met patient
- = competentie & zorgzaamheid
- 2000
SAMENVATTING
Nursing = discipline Nursing practice = lijst handelingen
What is happening in the head of a nurse Activities that nurses are doing on a day-to-
day basis
Knowledge as a basis for practice in the past, Oriented to the individual, here and now.
present and future
Verschil tussen verpleeg- en geneeskunde? (EXAMENVRAAG)
- Geneeskunde focust zich op de ziekte en diagnose
- Verpleegkunde op de gevolgen/impact van deze diagnose op de patiënt & omgeving. Wij
behandelen de impact en niet de ziekte zelf.
Disciplines
EXAMEN: discipline wordt gegeven, aangeven welke soort
Disciplines
Wetenschappelijke Humane
Psychologie (en sociologie) niet omdat er
disciplines disciplines heel wat wetenschappelijke methodes
(sciences) (humanitas) worden gebruikt
Vb. ethiek, rechten, economie,
filosofie
Levende Niet levende
verschijnselen verschijnselen
Vb. biologie, Vb. chemie, fysica
seksuologie
,We kunnen de wetenschappelijke disciplines nog verder indelen. Dit is dus een specifiekere
indeling. De academische disciplines hebben als doel dingen te begrijpen, om inzichten te
krijgen. Of dat je daar nog iets mee kan doen of niet, speelt geen rol. Professionele disciplines
hebben als doel toepassingen te kunnen genereren ten behoeve van de maatschappij.
Beschrijvende theorieën = descriptieve → hoe werkt dat? Wat is dat mechanisme? Wat speelt
waar op in?
Presciptieve theorieën = wat moet je doen om een bepaald resultaat te bekomen? Hoe kan je…?
Wetenschappelijke
disciplines
Academische/
Professionele/praktijk
fundamentele
disciplines
disciplines
Vb. Wiskunde,
Vb. geneeskunde
fysiologie
Beschrijvende theorieën Beschrijvende theorieën Prescriptieve theorieën
Vb. Hoe kan ik angst
reduceren?
Fundamenteel OZ Toegepast OZ Fundamenteel OZ Toegepast OZ Klinisch OZ
Vb. Therapie toetsen
Verpleegkunde = wetenschappelijke discipline omdat we wetenschappelijke methodes gaan
gebruiken om te ondersteunen wat verpleegkundigen kunnen doen om bepaalde doelstellingen
te bereiken. Die doelstellingen zijn patiëntenuitkomsten. Het gaat niet enkel over het vergaren
van inzichten maar ook de vertaling naar de praktijk.
Definitie van ‘nursing science’
→ “The study of phenomena and operational strategies that are important for decision-making
process in nursing.” – Grypdonck. Basis van EBP
Material object of nursing science
- Specific patient problems (nursing diagnoses) (delier, therapietrouw, decibutis…)
- Nursing interventions (hoe kunnen we zorg verbeteren? Transitieprogramma’s voor
jongeren met een chronische aandoening? …)
- Effects of nursing interventions
Disclaimer: when using the terms ‘nursing science’ or ‘nursing research’, this also includes
midwifery
,Material object of nursing science
Verplegingswetenschappen t.o.v. beleid
Tijdens de master ga je vnl bezig zijn met
het binnenste deel van die cirkel: de
patiënt + familie & organisatie van zorg
op managementniveau. Nursing science
is het binnenste van de cirkel.
Een discipline heeft 3 zaken nodig om te kunnen evolueren:
- Science/theory → OZ kan pas als we stilstaan bij theorie/wetenschap
- Practice experience → wat gebeurt er in de praktijk?
- Research → onze activiteiten onderbouwen met OZ
Als we een bepaalde situatie (praktijk) meemaken dan gaan we daar onze conclusies uit nemen,
maar dat is feitenkennis. OZ moeten we heel bescheiden bekijken, we mogen het nooit buiten
proportie plaatsen want ook dat is altijd maar een bepaalde groep/populatie. Niet meteen
veralgemenen. De wetenschap en theorie zijn van groot belang → dat geeft ons de inzichten en
het goed begrijpen van een fenomeen. Verschillende studies samenleggen en verbanden leggen.
Evidence based nusring is niet het doen van OZ.
Verplegingswetenschappen covert het onderzoeksgedeelte en de theorievorming. Het is het
doen en gebruiken van onderzoek om tot inzichten en goed begrip te komen. Als we de 3
begrippen samen nemen, spreken we over verpleegkunde, onze discipline.
,2 models of scientization
Diagnosis-based care (1)
- Objectifying
- Making care less dependent of the individual nurse’s perspective
- Protocols/guidelines/recommendations
- Evidence-based practice
Needs-based care (2)
- Unicity of the patient: people differ
- Giving meaning to the situation
Het 1 kan niet zonder het ander.
Importance of nursing/midwifery science
- For nursing/midwifery
- For nursing/midwifery practice
- For management
- For policy
Lezen: p27 – 48
Hoofdstuk 2 – Plaats en functie van theorievorming in
professionele verpleegkunde en verloskunde
Redenen voor theorievorming
1. Extrinsic value of theory building
a. A way to confirm that nursing/midwifery is a profession
b. Nursing/midwifery is an independent domain with own ‘body of knowledge’
2. Intrinsic value of theory building
a. Theories can help nursing practice
b. Professional acting
Functies van theorievorming
1. Ordening seperate facts to meaningful entity (tot een betekenisvol geheel)
2. A start for new questions and hypotheses
,3 onderdelen die elke discipline nodig heeft om te kunnen ontwikkelen.
3 = verpleegkunde, enkel de wetenschap/theorie en onderzoek = verplegingswetenschappen.
Ordening seperate facts to meaningful entity
Onderzoek geeft ons feitenkennis, dat heeft nog weinig
betekenis. Pas als we die aparte feiten gaan samenbrengen
in een betekenisvol geheel, doen we de beweging om van OZ
naar wetenschap te gaan. O.b.v. die wetenschap doen we
aan theorievorming.
Voorbeeld: decubitus
- Sheepskins have no effect on the reduction of pressure (2000)
- Heel protectors made from sheepskin have a pressure-increasing effect (1993)
- Polyurethane matrasses have a higher pressure reduction than normal matrasses (2003)
- …
➔ Insights in development and determinants of pressure ulcers, het is niet 1 studie dat een
fenomeen aantoont, het zijn er meerdere waardoor we tot een geheel/conclusie komen
Caveat
- Isolated study results must not be generalized
- Isolated study results ≠ knowledge
- “A study has proven that…”
- Don’t jump to conclusions !!!
- Theory development because of the theory development is not advocated
- Een geïsoleerde studie bewijst niks!!! 1 studie genereert enkel feitenkennis maar
geen kennis. Feitenkennis moet worden samengebracht tot inzichten en pas dan kan
men spreken van kennis.
A start for new questions and hypotheses
Een bestaande theorie kan ons inspireren nieuwe
onderzoeksvragen op te stellen & hypotheses te
genereren.
,Example: healthcare use
Je kan altijd maar nieuwe pijlen trekken en
verbanden zoeken tussen de verschillende
variabelen. Doorheen de jaren is dit model
aangevuld door telkens nieuwe OZ-vragen.
New research question:
- What is the explained variance of healthcare system factors in the prediction of patient-
reported outcomes in adults with congenital heart disease?
Caveat
- You need a strong theoretical and/or conceptual basis before starting research
- Research ≠ taking a questionnaire from the shelf and using it in patients
- Not only nursing/midwifery theories
- “There is nothing more practical than a good theory” (Lewin, 1945)
o Het helpt ons te sturen naar wat we nog OZ moeten te doen
- But… sometimes, there is no theory (yet)
Knowledge cycle
We gaan losstaande feiten uit OZ samenbrengen tot inzichten, die
geven aan dat er nog een aantal lacunes (kennistekorten) zijn. Die
lacunes trachten we in te vullen met nieuw OZ. Dat nieuw OZ moet
geïntegreerd worden in die nieuwe theorie, mag niet alleen blijven
staan. Zo krijg je een cylcus.
Die 2 fenomenen gaan van OZ → wetenschap/theorievorming en omgekeerd. Benaming:
- Context of justification
o Waar men OZ gaat samenbrengen tot een betekenisvol geheel
- Context of discovery
o Daar waar een theorie ons helpt om een nieuwe hypothese te formuleren
,Context of justification
OZ omtrent muziektherapie bij prematuren en hun ouders samen gelegd & gekeken op wat het
effect had (AH, hartritme, geen effect op toename van gewicht maar reduceert angst).
Als we alle concepten/variabelen samenleggen → theorie: wat speelt op wat in, welke relaties
zijn er. Een theorie geeft aan hoe iets werkt. Dan ontdek je welke lacunes er zijn. Op die manier
bouwen we verder op onze theorie en stellen we een nieuwe hypothese
Context of discovery
Verder gaan op het OZ betreffende muziektherapie: “More research is needed to explore the
differential impact of various MT approaches, frequencies, durartions, and interventional time
points”
CAVEAT:
- Het is niet altijd gemakkelijk om die context of justification te creeëren. Soms is de
evidentie die uit het OZ komt tegenstrijdig of is het OZ van slechte kwaliteit.
o Sometimes the evidence is conflicting or of poor quality that a theory
cannot/should not be constructed
- Sometimes a theory is too vague/abstract to be testable
, “Evidence bases practice is the integration of best research evidence with clinical experience
and patient values” – David Sacket
Het gaat over verpleegkunde dat gebaseerd is op de evidentie (het OZ). M.a.w. we gaan OZ
gebruiken in de toepassing van de praktijk. Opgelet: op deze manier ga je enkel uitgaan van de
feitenkennis en niet vanuit de inzichten. Vandaar pleiten dat EBN zowel onderzoeksgegevens als
inzichten (theorieën die daaruit voortkomen) gebruikt.
We moeten onze praktijkervaring ook meenemen in het gegeven van EBP.
What is evidence-based practice? And what is not?
Er is nog een te grote kloof tussen onderzoek en praktijk. De bevindingen kunnen niet altijd
geïmplementeerd worden in de praktijk omwille van tijdsdruk. Hoe komt dit?
“Evidence bases practice is the integration of best research evidence with clinical experience
and patient values” – David Sacket
5 steps
1. ASK: formulate and answerable clinical question
2. ACCES: track down the best evidence
3. APPRAISE: appraise the evidence for its validity and usefulness
4. APPLY: integrate the results with your clinical expertise and your patient values/local
conditions
5. ASSES: evaluate the effectiveness of the process
ASK: formulate and answerable clinical question
PICO !!
- P: population Population
- I: intervention
Phenomena of Interest
- C: comparison
Context
- O: outcome
