VERBINTENISSEN RECHT
DEEL 2
,1. ALGEMENE INLEIDING...................................................................................................................4
2. WAAR VIND JE HET VERBINTENISSENRECHT?................................................................................4
2.1 VINDPLAATS IN DE BELGISCHE WETGEVING............................................................................................4
3. WAT IS EEN VERBINTENIS?............................................................................................................5
3.1 BEGRIP VERBINTENIS.......................................................................................................................5
3.2 EIGENSCHAPPEN VAN EEN VERBINTENIS...............................................................................................5
3.2.1 RECHTSBAND TUSSEN PERSONEN............................................................................................................5
3.2.2 EEN PRESTATIE DIE IN GELD WAARDEERBAAR IS.........................................................................................6
3.2.3 AFDWINGBAAR (IN RECHTE = VOOR DE RECHTBANK)..................................................................................6
4. BRONNEN VAN VERBINTENISSEN..................................................................................................7
5. INLEIDING VAN VERBINTENISSEN..................................................................................................7
5.1 VERBINTENISSEN EN HUN BRON.........................................................................................................8
5.2 VERBINTENISSEN EN HUN AARD..........................................................................................................8
5.2.1 VERBINTENIS MET ECONOMISCH OF BURGERLIJK KARAKTER.........................................................................8
5.2.2 VERBINTENIS MET PERSOONSGEBONDEN KARAKTER...................................................................................8
5.2.3 VERBINTENISSEN MET EEN PERSOONSGEBONDEN KARAKTER (INTUITU PERSONAE)............................................8
5.3 VERBINTENISSEN EN HUN VOORWERP..................................................................................................8
5.3.1 VERBINTENIS OM IETS AAN TE GEVEN, OM IETS TE DOEN OF OM IETS NIET TE DOEN.........................................8
5.3.2 INSPANNINGSVERBINTENISEN RESULTAATSVERBINTENIS..............................................................................9
5.3.3 DEELBARE VERBINTENIS/ ONDEELBARE VERBINTENIS..................................................................................9
5.3.4 VERBINTENIS MET MEERDERE VOORWERPEN – ART. 5.156 BW..................................................................9
5.3.5 HOOFDVERBINTENIS/ SECUNDAIRE VERBINTENIS......................................................................................10
5.4 VERBINTENISSEN MET MEERDERE SE OF SA.........................................................................................10
5.4.1 DEELBARE VERBINTENIS......................................................................................................................10
5.4.1.1 ondeelbare verbintenis.............................................................................................................10
5.4.1.2 hoofdelijke verbintenis – art. 5.160 BW...................................................................................10
5.4.1.3 verbintenis in solidum – art. 5.168 BW.....................................................................................11
5.5 VERBINTENISSEN MET BIJZONDERE MODALITEITEN................................................................................11
5.5.1 VERBINTENIS ONDER VOORWAARDE (TOEKOMSTIG EN ONZEKER)................................................................11
5.5.2 VERBINTENIS ONDER TIJDSBEPALING.....................................................................................................12
1. VERBINTENISSEN UIT MEERZIJDIGE RECHTSHANDELING: HET CONTRACT...................................13
1.1 HET BEGRIP CONTRACT EN DIVERSE INDELINGEN VAN DE CONTRACTEN......................................................13
1.2 BASISBEGINSELEN VAN HET CONTRACTENRECHT...................................................................................14
,1.2.1 WILSAUTONOMIE, CONTRACTENVRIJHEID EN CONSENSUALISME (ART. 5.14 EN 5.28 BW).............................15
1.2.2 BINDENDE KRACHT VAN HET CONTRACT – ART. 5.69 BW........................................................................15
1.2.3 GOEDE TROUW – ART. 5.71 EN 5.73 BW............................................................................................15
1.3 TOTSTANDKOMING VAN HET CONTRACT.............................................................................................15
1.3.1 DE PRECONTRACTUELE FASE EN PRECONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID – ART. 5.15 BW...............................16
1.3.1.1 onderhandelingen....................................................................................................................16
1.3.1.2 afspraken..................................................................................................................................16
1.3.2 DAADWERKELIJKE TOTSTANDKOMING VAN HET CONTRACT – ART. 5.19 EN 5.20 BW....................................16
1.3.3 SANCTIONERING VAN PROBLEMEN BIJ DE TOTSTANDKOMING – ART. 5.57 EN 5.63 BW................................20
1.4 TENIETGAAN VAN HET CONTRACT.....................................................................................................20
1.4.1 INLEIDING.......................................................................................................................................20
1.4.2 DE VRIJWILLIGE NAKOMING VAN HET CONTRACT DOOR DE PARTIJEN – ART. 5.194 BW.................................21
1.4.3 DE NIET-NAKOMING VAN HET CONTRACT DOOR ÉÉN VAN DE PARTIJEN – ART. ART. 5.82 BW.........................21
1.4.3.1 de ontoerekenbare niet- nakoming – art. 5.226, 5.99, 5.102 BW.............................................21
1.4.3.2 de toerekenbare niet-nakoming (contractuele aansprakelijkheid)...........................................22
1.4.4 ANDERE VORMEN VAN TENIETGAAN VAN HET CONTRACT..........................................................................27
1.4.4.1 nietigverklaring van het contract – art. 5.112 en 5.244 BW.....................................................28
1.4.4.2 tenietgaan van de verbintenissen uit het contract op een andere grond dan de vrijwillige
betaling – art. 5.112 en 5.244 BW........................................................................................................28
1.4.4.3 opzegging (onderlinge overeenstemming of eenzijdig)- art. 5.70 en 5.75 BW.........................28
1.4.4.4 herroeping................................................................................................................................28
1.5 GEVOLGEN VAN HET CONTRACT VOOR DERDEN....................................................................................29
1.5.1 PRINCIPE VAN DE RELATIVITEIT............................................................................................................29
1.5.2 DE TEGENWERPELIJKHEID AAN DERDEN VAN HET BESTAAN VAN HET CONTRACT.............................................30
1. VERBINTENISSEN UIT ONEIGENLIJKE CONTRACTEN.....................................................................33
1.1 DE ZAAKWAARNEMING – ART. 5.128 BW.........................................................................................33
1.2 DE ONVERSCHULDIGDE BETALING – ART 5.133 BW.............................................................................34
1.3 ONGERECHTVAARDIGDE VERRIJKING – ART. 5.135 BW.........................................................................34
2. VERBINETNISSEN UIT ONRECHTMATIGE DAAD............................................................................35
2.1 DE SITUERING..............................................................................................................................35
2.1.1 SOORTEN AANSPRAKELIJKHEID.............................................................................................................35
2.1.1.1 begrippen.................................................................................................................................35
2.1.1.1 samenloop................................................................................................................................35
2.1.1.1.1 samenloop van strafrechterlijke en burgerlijkeaansprakelijkheid.........................................35
2.1.1.1.2 samenloop contractuele en buitencontractuele aansprakelijkheid.......................................36
2.1.1.2 Co-existentie.............................................................................................................................36
2.1.1.2.1 passieve co-existentie............................................................................................................36
2.1.1.2.2 actieve co-existentie..............................................................................................................36
2.1.2 OVERZICHT VAN DE BUITENCONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEIDSREGIMES....................................................36
2.2 AANSPRAKELIJKHEID VOOR EIGEN FOUTIEVE DAAD, NALATIGHEID OF ONVOORZICHTIGHEID.............................37
, 2.2.1 WETTELIJKE BASIS.............................................................................................................................37
2.2.2 OBJECTIEF VERSUS SUBJECTIEF BESTANDDEEL..........................................................................................37
2.2.2.1 kinderen....................................................................................................................................37
2.2.2.2 geestesonbekwamen................................................................................................................38
2.2.2.3 rechtspersonen.........................................................................................................................38
2.2.2.4 werknemers..............................................................................................................................38
2.3 KWALITATIEVE AANSPRAKELIJKHEID...................................................................................................38
2.3.1 AANSPRAKELIJKHEID VAN OUDERS VOOR MINDERJARIG KIND.....................................................................38
2.3.2 AANSPRAKELIJKHEID VAN ONDERWIJZERS VOOR HUN LEERLINGEN...............................................................39
2.3.3 AANSPRAKELIJKHEID VAN AANSTELLERS VOOR HUN AANGESTELDEN.............................................................39
2.3.4 AANSPRAKELIJKHEID VOOR ZAKEN EN DIEREN DIE MEN ONDER ZICH HEEFT...................................................40
2.4 SCHADE......................................................................................................................................41
2.5 OORZAKELIJK VERBAND..................................................................................................................41
1. DE HUUROVEREENKOMST...........................................................................................................42
1.1 GEMEEN VS. BIJZONDER HUURRECHT.................................................................................................42
1.2 BIJZONDER HUURRECHT-WONINGHUUR..............................................................................................43
1.3 SCHRIFTELIJK OF MONDELING...........................................................................................................44
1.4 REGISTRATIE................................................................................................................................44
2. VERBINTENISSEN VAN DE VERHUUDRER.....................................................................................44
2.1 LEVERINGSPLICHT.........................................................................................................................44
2.2 ONDERHOUDSPLICHT (TIJDENS DE HUUR)...........................................................................................45
2.3 RUSTIG GENOT WAARBORGEN (ART. 1721 – 1727 OUD BW)...............................................................45
3. VERBINTENISSEN VAN DE HUURDER............................................................................................45
3.1 WAARBORG.................................................................................................................................45
3.2 GEBRUIK ALS GOEDE HUISVADER......................................................................................................46
3.3 BETALINGSPLICHT..........................................................................................................................46
3.4 TERUGGAVEPLICHT........................................................................................................................46
4. EINDE VAN DE HUUR...................................................................................................................47
5. MEDEHUUR.................................................................................................................................48
5.1 PROBLEMEN BIJ DE TOEPASSING VAN ART. 215, §2 OUD BW EN 1477, §2 OUD BW..................................49
5.2 ALGEMEEN VERBINTENISSENRECHT....................................................................................................49
5.3 ART. 51, §1 EN 2 WHD: GEHUWDEN EN WETTELIJK SAMENWONENDEN...................................................49
5.4 ART. 51,§3 WHD.......................................................................................................................49
5.5 ART. 52, §1 EN 2 WONINGHUURDECREET: FEITELIJK SAMENWONENDEN...................................................50
DEEL 2
,1. ALGEMENE INLEIDING...................................................................................................................4
2. WAAR VIND JE HET VERBINTENISSENRECHT?................................................................................4
2.1 VINDPLAATS IN DE BELGISCHE WETGEVING............................................................................................4
3. WAT IS EEN VERBINTENIS?............................................................................................................5
3.1 BEGRIP VERBINTENIS.......................................................................................................................5
3.2 EIGENSCHAPPEN VAN EEN VERBINTENIS...............................................................................................5
3.2.1 RECHTSBAND TUSSEN PERSONEN............................................................................................................5
3.2.2 EEN PRESTATIE DIE IN GELD WAARDEERBAAR IS.........................................................................................6
3.2.3 AFDWINGBAAR (IN RECHTE = VOOR DE RECHTBANK)..................................................................................6
4. BRONNEN VAN VERBINTENISSEN..................................................................................................7
5. INLEIDING VAN VERBINTENISSEN..................................................................................................7
5.1 VERBINTENISSEN EN HUN BRON.........................................................................................................8
5.2 VERBINTENISSEN EN HUN AARD..........................................................................................................8
5.2.1 VERBINTENIS MET ECONOMISCH OF BURGERLIJK KARAKTER.........................................................................8
5.2.2 VERBINTENIS MET PERSOONSGEBONDEN KARAKTER...................................................................................8
5.2.3 VERBINTENISSEN MET EEN PERSOONSGEBONDEN KARAKTER (INTUITU PERSONAE)............................................8
5.3 VERBINTENISSEN EN HUN VOORWERP..................................................................................................8
5.3.1 VERBINTENIS OM IETS AAN TE GEVEN, OM IETS TE DOEN OF OM IETS NIET TE DOEN.........................................8
5.3.2 INSPANNINGSVERBINTENISEN RESULTAATSVERBINTENIS..............................................................................9
5.3.3 DEELBARE VERBINTENIS/ ONDEELBARE VERBINTENIS..................................................................................9
5.3.4 VERBINTENIS MET MEERDERE VOORWERPEN – ART. 5.156 BW..................................................................9
5.3.5 HOOFDVERBINTENIS/ SECUNDAIRE VERBINTENIS......................................................................................10
5.4 VERBINTENISSEN MET MEERDERE SE OF SA.........................................................................................10
5.4.1 DEELBARE VERBINTENIS......................................................................................................................10
5.4.1.1 ondeelbare verbintenis.............................................................................................................10
5.4.1.2 hoofdelijke verbintenis – art. 5.160 BW...................................................................................10
5.4.1.3 verbintenis in solidum – art. 5.168 BW.....................................................................................11
5.5 VERBINTENISSEN MET BIJZONDERE MODALITEITEN................................................................................11
5.5.1 VERBINTENIS ONDER VOORWAARDE (TOEKOMSTIG EN ONZEKER)................................................................11
5.5.2 VERBINTENIS ONDER TIJDSBEPALING.....................................................................................................12
1. VERBINTENISSEN UIT MEERZIJDIGE RECHTSHANDELING: HET CONTRACT...................................13
1.1 HET BEGRIP CONTRACT EN DIVERSE INDELINGEN VAN DE CONTRACTEN......................................................13
1.2 BASISBEGINSELEN VAN HET CONTRACTENRECHT...................................................................................14
,1.2.1 WILSAUTONOMIE, CONTRACTENVRIJHEID EN CONSENSUALISME (ART. 5.14 EN 5.28 BW).............................15
1.2.2 BINDENDE KRACHT VAN HET CONTRACT – ART. 5.69 BW........................................................................15
1.2.3 GOEDE TROUW – ART. 5.71 EN 5.73 BW............................................................................................15
1.3 TOTSTANDKOMING VAN HET CONTRACT.............................................................................................15
1.3.1 DE PRECONTRACTUELE FASE EN PRECONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID – ART. 5.15 BW...............................16
1.3.1.1 onderhandelingen....................................................................................................................16
1.3.1.2 afspraken..................................................................................................................................16
1.3.2 DAADWERKELIJKE TOTSTANDKOMING VAN HET CONTRACT – ART. 5.19 EN 5.20 BW....................................16
1.3.3 SANCTIONERING VAN PROBLEMEN BIJ DE TOTSTANDKOMING – ART. 5.57 EN 5.63 BW................................20
1.4 TENIETGAAN VAN HET CONTRACT.....................................................................................................20
1.4.1 INLEIDING.......................................................................................................................................20
1.4.2 DE VRIJWILLIGE NAKOMING VAN HET CONTRACT DOOR DE PARTIJEN – ART. 5.194 BW.................................21
1.4.3 DE NIET-NAKOMING VAN HET CONTRACT DOOR ÉÉN VAN DE PARTIJEN – ART. ART. 5.82 BW.........................21
1.4.3.1 de ontoerekenbare niet- nakoming – art. 5.226, 5.99, 5.102 BW.............................................21
1.4.3.2 de toerekenbare niet-nakoming (contractuele aansprakelijkheid)...........................................22
1.4.4 ANDERE VORMEN VAN TENIETGAAN VAN HET CONTRACT..........................................................................27
1.4.4.1 nietigverklaring van het contract – art. 5.112 en 5.244 BW.....................................................28
1.4.4.2 tenietgaan van de verbintenissen uit het contract op een andere grond dan de vrijwillige
betaling – art. 5.112 en 5.244 BW........................................................................................................28
1.4.4.3 opzegging (onderlinge overeenstemming of eenzijdig)- art. 5.70 en 5.75 BW.........................28
1.4.4.4 herroeping................................................................................................................................28
1.5 GEVOLGEN VAN HET CONTRACT VOOR DERDEN....................................................................................29
1.5.1 PRINCIPE VAN DE RELATIVITEIT............................................................................................................29
1.5.2 DE TEGENWERPELIJKHEID AAN DERDEN VAN HET BESTAAN VAN HET CONTRACT.............................................30
1. VERBINTENISSEN UIT ONEIGENLIJKE CONTRACTEN.....................................................................33
1.1 DE ZAAKWAARNEMING – ART. 5.128 BW.........................................................................................33
1.2 DE ONVERSCHULDIGDE BETALING – ART 5.133 BW.............................................................................34
1.3 ONGERECHTVAARDIGDE VERRIJKING – ART. 5.135 BW.........................................................................34
2. VERBINETNISSEN UIT ONRECHTMATIGE DAAD............................................................................35
2.1 DE SITUERING..............................................................................................................................35
2.1.1 SOORTEN AANSPRAKELIJKHEID.............................................................................................................35
2.1.1.1 begrippen.................................................................................................................................35
2.1.1.1 samenloop................................................................................................................................35
2.1.1.1.1 samenloop van strafrechterlijke en burgerlijkeaansprakelijkheid.........................................35
2.1.1.1.2 samenloop contractuele en buitencontractuele aansprakelijkheid.......................................36
2.1.1.2 Co-existentie.............................................................................................................................36
2.1.1.2.1 passieve co-existentie............................................................................................................36
2.1.1.2.2 actieve co-existentie..............................................................................................................36
2.1.2 OVERZICHT VAN DE BUITENCONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEIDSREGIMES....................................................36
2.2 AANSPRAKELIJKHEID VOOR EIGEN FOUTIEVE DAAD, NALATIGHEID OF ONVOORZICHTIGHEID.............................37
, 2.2.1 WETTELIJKE BASIS.............................................................................................................................37
2.2.2 OBJECTIEF VERSUS SUBJECTIEF BESTANDDEEL..........................................................................................37
2.2.2.1 kinderen....................................................................................................................................37
2.2.2.2 geestesonbekwamen................................................................................................................38
2.2.2.3 rechtspersonen.........................................................................................................................38
2.2.2.4 werknemers..............................................................................................................................38
2.3 KWALITATIEVE AANSPRAKELIJKHEID...................................................................................................38
2.3.1 AANSPRAKELIJKHEID VAN OUDERS VOOR MINDERJARIG KIND.....................................................................38
2.3.2 AANSPRAKELIJKHEID VAN ONDERWIJZERS VOOR HUN LEERLINGEN...............................................................39
2.3.3 AANSPRAKELIJKHEID VAN AANSTELLERS VOOR HUN AANGESTELDEN.............................................................39
2.3.4 AANSPRAKELIJKHEID VOOR ZAKEN EN DIEREN DIE MEN ONDER ZICH HEEFT...................................................40
2.4 SCHADE......................................................................................................................................41
2.5 OORZAKELIJK VERBAND..................................................................................................................41
1. DE HUUROVEREENKOMST...........................................................................................................42
1.1 GEMEEN VS. BIJZONDER HUURRECHT.................................................................................................42
1.2 BIJZONDER HUURRECHT-WONINGHUUR..............................................................................................43
1.3 SCHRIFTELIJK OF MONDELING...........................................................................................................44
1.4 REGISTRATIE................................................................................................................................44
2. VERBINTENISSEN VAN DE VERHUUDRER.....................................................................................44
2.1 LEVERINGSPLICHT.........................................................................................................................44
2.2 ONDERHOUDSPLICHT (TIJDENS DE HUUR)...........................................................................................45
2.3 RUSTIG GENOT WAARBORGEN (ART. 1721 – 1727 OUD BW)...............................................................45
3. VERBINTENISSEN VAN DE HUURDER............................................................................................45
3.1 WAARBORG.................................................................................................................................45
3.2 GEBRUIK ALS GOEDE HUISVADER......................................................................................................46
3.3 BETALINGSPLICHT..........................................................................................................................46
3.4 TERUGGAVEPLICHT........................................................................................................................46
4. EINDE VAN DE HUUR...................................................................................................................47
5. MEDEHUUR.................................................................................................................................48
5.1 PROBLEMEN BIJ DE TOEPASSING VAN ART. 215, §2 OUD BW EN 1477, §2 OUD BW..................................49
5.2 ALGEMEEN VERBINTENISSENRECHT....................................................................................................49
5.3 ART. 51, §1 EN 2 WHD: GEHUWDEN EN WETTELIJK SAMENWONENDEN...................................................49
5.4 ART. 51,§3 WHD.......................................................................................................................49
5.5 ART. 52, §1 EN 2 WONINGHUURDECREET: FEITELIJK SAMENWONENDEN...................................................50
