DEEL 1: Droit comparé
1 Begrip
Droit comparé (rechtsvgl)
= onderzoek v gelijkenissen & verschillen ts (delen v) rechtsstelsels
Hangt samen met methodologie
Gn rechtstak op zich: binnen elke rechtstak kan er aan rechtsvgl gedaan worden
Onderscheid
- Nat – internat
Internat dimensie = belangrijk (hor + vert)
- Expl – impl
- Dig rechtsvgl
- Microrechtsvgl – macrorechtsvgl
o Microcomparaison = vgl bep rechtstakken (bv. vgl contr R in FR &
NL)
o Macrocomparaison = vgl volledige rechtsstelsels (bv. vgl FR & NL R)
o Onderlinge interactie: bv. common law landen = allemaal bep
gelijkenissen
- …
Functionele school <-> dogmatische school
- Funct (l’école fonctionnelle du DC)
o Beginnen bij concreet probleem -> wat is ftie v bep regelg?
o Law in the books
- Dogm (l’école du DC dogmatique)
o Enkel vgl actueel pos R
o Law in action
Postmodernisme
- Nadruk op diversiteit aan jur waarden (idee v verscheidenh & verschil)
- ≠ neutr & univ karakter v R
2 Geschiedenis
…
19de eeuw: °DC
- Wetgevend vgl R (DC législatif) : wet = belangrijkste bron
1900: Internat congres voor vgl R
-> 2 stromingen
- Universalisme: in “beschaafde” naties
- Vgl R op beperkter niveau: DE
20ste eeuw
- Einde universalisme (utopie)
- Einde wetgevend vgl R
- Universele/regionale unificatie
- Postmodern vgl R
,3 Methodologie
(methodologie bij microvgl)
3.1 Onderzoeksonderwerp bepalen: onderzoeksvraag
Probleem v vergelijkbh
- = jur inst uit fund versch systemen vgl
- Bv. socialistisch VS kapitalistisch systeem, nieuwe staten nav dekolonisatie
Kwalif
- Nat begrippen universaliseren
- Hoe? tertium comparationes
o = zoeken nr gem ftie in beide systemen
o Gem noemers / vergelijkende begrippen
Geograf keuze: welke & hvl rechtssystemen besturderen?
- Welke?
o Vicieuze cirkel: al voorkennisnodig om te weten
o Representatief rechtssysteem kiezen
o Altijd keuze kunnen verklaren & motiveren
- Hvl? Kijken nr doel vgl
3.2 Vgl proces
Proces: enkel kennis v buitenl R ≠ voldoende, = slechts 1 ste stap
1) Kennen (& begrijpen)
- = kennis & studie v buitenl R
- Jur coherentie: regel die je bestudeert samen nemen met rest v buitenl R
- Bronnen
o Versch bronnen: wetg, RP, gewoonte, RL, interpr technieken
o !! Officiële bronnen gebruiken (off websites)
o Kijken nr originele bron, in originele taal (let op met onvertaalb
woorden & faux amis)
2) Vergelijken (Auslandsrechtskunde)
- Verschillen & gelijkenissen zoeken door nr relaties ts rechtsbronnen te
kijken
- Bv. gelijkenis op wetg niveau -> andere interpr in RP -> DUS eigenlijk
versch
3) Verklaren
- Verschillen & gelijkenissen verklaren
- Adhv historische/econ/cult/sociologische factoren
4) Evalueren
- Afh v doel onderzoek
- Volgens sommigen nt altijd noodz (bv. bij alg onderzoek)
Vermoeden v gelijkh (praesumptio similitudinis)
- = eenh v beschaving -> vaak eenh v opl
- Vooral nuttig bij vgl ts continental & common law
- NT v toep bij rechtsgebieden die sterk beïnvloed izjn door religie/pol/ethiek
(bv. famR, erfR)
, 4 Functie & toep
Toep
- Toep in IPR
o Kwalif
= 1ste stap rechter, feiten thuisbrengen/classificeren -> kijken
welke verwijzingsregel & welk R v toep
Versch manieren
Kwalif lege causae = feiten kwalif volgens R vd zaak
Kwalif lege fori = kwalif volgens eigen R
Rvgl kwalif
Functionele kwalif (bv. kafala = adoptie/voogdij?)
o Toep buitenl R
= rechter moet R toep & intepr zoals men in dat land zou
doen
Adhv rvgl
o OO-exceptie
o Rechtskeuze
o Conflicterende regels
- Toep in internat publ R
o Internat onderh: voorbereiden & sluiten internat V
o Interpr internat V
Authentieke interpr, interpr door (inter)nat RB
+ V Wenen inzake verdragenR
- Toep in SR: dubbele incriminatie nodig voor uitlevering -> adhv rvgl kijken
of strafb in beide landen & bep min straf
Fties
- Beter begrip eigen R: vgl met anderen -> beter eigen rechtssysteem
begrijpen
- Receptie buitenl R (legal transplant)
o Veel problemen = internat -> internat samenw & opl nodig
o Policy formulation: nr buitenl kijken voor inspiratie
o Vormen
Door wetgever: kan enkel als kader in ander land = vergelijkb
Door RL: marginale toetsing
Door RP: moeilijker te detecteren
- 1making vh R
o Harmonisatie = dichter nr elkaar toe brengen
Unificatie = streven nr identieke regels
o Vw’en
Compatibiliteit rechtsstelsels
Openheid (soc, pol…)
o Vooral in ondR, VBR, IPR…
o Op nat & internat niveau
Nat: binnen 1 land (bv. Code Napoléon = vereniging versch FR
gewoonten)
Internat
Aanbevelingen
Herformuleringen
1 Begrip
Droit comparé (rechtsvgl)
= onderzoek v gelijkenissen & verschillen ts (delen v) rechtsstelsels
Hangt samen met methodologie
Gn rechtstak op zich: binnen elke rechtstak kan er aan rechtsvgl gedaan worden
Onderscheid
- Nat – internat
Internat dimensie = belangrijk (hor + vert)
- Expl – impl
- Dig rechtsvgl
- Microrechtsvgl – macrorechtsvgl
o Microcomparaison = vgl bep rechtstakken (bv. vgl contr R in FR &
NL)
o Macrocomparaison = vgl volledige rechtsstelsels (bv. vgl FR & NL R)
o Onderlinge interactie: bv. common law landen = allemaal bep
gelijkenissen
- …
Functionele school <-> dogmatische school
- Funct (l’école fonctionnelle du DC)
o Beginnen bij concreet probleem -> wat is ftie v bep regelg?
o Law in the books
- Dogm (l’école du DC dogmatique)
o Enkel vgl actueel pos R
o Law in action
Postmodernisme
- Nadruk op diversiteit aan jur waarden (idee v verscheidenh & verschil)
- ≠ neutr & univ karakter v R
2 Geschiedenis
…
19de eeuw: °DC
- Wetgevend vgl R (DC législatif) : wet = belangrijkste bron
1900: Internat congres voor vgl R
-> 2 stromingen
- Universalisme: in “beschaafde” naties
- Vgl R op beperkter niveau: DE
20ste eeuw
- Einde universalisme (utopie)
- Einde wetgevend vgl R
- Universele/regionale unificatie
- Postmodern vgl R
,3 Methodologie
(methodologie bij microvgl)
3.1 Onderzoeksonderwerp bepalen: onderzoeksvraag
Probleem v vergelijkbh
- = jur inst uit fund versch systemen vgl
- Bv. socialistisch VS kapitalistisch systeem, nieuwe staten nav dekolonisatie
Kwalif
- Nat begrippen universaliseren
- Hoe? tertium comparationes
o = zoeken nr gem ftie in beide systemen
o Gem noemers / vergelijkende begrippen
Geograf keuze: welke & hvl rechtssystemen besturderen?
- Welke?
o Vicieuze cirkel: al voorkennisnodig om te weten
o Representatief rechtssysteem kiezen
o Altijd keuze kunnen verklaren & motiveren
- Hvl? Kijken nr doel vgl
3.2 Vgl proces
Proces: enkel kennis v buitenl R ≠ voldoende, = slechts 1 ste stap
1) Kennen (& begrijpen)
- = kennis & studie v buitenl R
- Jur coherentie: regel die je bestudeert samen nemen met rest v buitenl R
- Bronnen
o Versch bronnen: wetg, RP, gewoonte, RL, interpr technieken
o !! Officiële bronnen gebruiken (off websites)
o Kijken nr originele bron, in originele taal (let op met onvertaalb
woorden & faux amis)
2) Vergelijken (Auslandsrechtskunde)
- Verschillen & gelijkenissen zoeken door nr relaties ts rechtsbronnen te
kijken
- Bv. gelijkenis op wetg niveau -> andere interpr in RP -> DUS eigenlijk
versch
3) Verklaren
- Verschillen & gelijkenissen verklaren
- Adhv historische/econ/cult/sociologische factoren
4) Evalueren
- Afh v doel onderzoek
- Volgens sommigen nt altijd noodz (bv. bij alg onderzoek)
Vermoeden v gelijkh (praesumptio similitudinis)
- = eenh v beschaving -> vaak eenh v opl
- Vooral nuttig bij vgl ts continental & common law
- NT v toep bij rechtsgebieden die sterk beïnvloed izjn door religie/pol/ethiek
(bv. famR, erfR)
, 4 Functie & toep
Toep
- Toep in IPR
o Kwalif
= 1ste stap rechter, feiten thuisbrengen/classificeren -> kijken
welke verwijzingsregel & welk R v toep
Versch manieren
Kwalif lege causae = feiten kwalif volgens R vd zaak
Kwalif lege fori = kwalif volgens eigen R
Rvgl kwalif
Functionele kwalif (bv. kafala = adoptie/voogdij?)
o Toep buitenl R
= rechter moet R toep & intepr zoals men in dat land zou
doen
Adhv rvgl
o OO-exceptie
o Rechtskeuze
o Conflicterende regels
- Toep in internat publ R
o Internat onderh: voorbereiden & sluiten internat V
o Interpr internat V
Authentieke interpr, interpr door (inter)nat RB
+ V Wenen inzake verdragenR
- Toep in SR: dubbele incriminatie nodig voor uitlevering -> adhv rvgl kijken
of strafb in beide landen & bep min straf
Fties
- Beter begrip eigen R: vgl met anderen -> beter eigen rechtssysteem
begrijpen
- Receptie buitenl R (legal transplant)
o Veel problemen = internat -> internat samenw & opl nodig
o Policy formulation: nr buitenl kijken voor inspiratie
o Vormen
Door wetgever: kan enkel als kader in ander land = vergelijkb
Door RL: marginale toetsing
Door RP: moeilijker te detecteren
- 1making vh R
o Harmonisatie = dichter nr elkaar toe brengen
Unificatie = streven nr identieke regels
o Vw’en
Compatibiliteit rechtsstelsels
Openheid (soc, pol…)
o Vooral in ondR, VBR, IPR…
o Op nat & internat niveau
Nat: binnen 1 land (bv. Code Napoléon = vereniging versch FR
gewoonten)
Internat
Aanbevelingen
Herformuleringen