Samenvatting
Inhoudsopgave
Audiovisuele industrieën: nieuwe uitdagingen.................................................2
Dag van het filmberoep Film Fest Gent............................................................9
Waarom je nooit aan film moet beginnen.......................................................12
Lumière (co)-production/distribution.............................................................15
De verbeelding van genocides......................................................................19
De remake: lokalisering, originaliteit, instrument voor filmanalyse.................33
Een kwalitatief onderzoek naar gemediatiseerde representaties van
diasporische moslimvrouwen in Europese fictie series...................................40
De pornoficatie van Westerse beeldcultuur sinds de jaren 70.........................46
Belgische kolonialisme, koloniale erfenis en beeldcultuur..............................49
Ageism in media........................................................................................... 52
,Audiovisuele industrieën: nieuwe uitdagingen
Audiovisuele industrieën: wat?
- Veel definities…
- Maken, financieren, distribueren van:
o Bewegend-beeldcontent
D.w.z. cinema, televisie, VOD, …
o … met of zonder geluid
o … met als primair doel
Informatie;
Entertainment;
Educatie;
D.w.z. niet persuasief
Uitdagingen?
- (Sociale) duurzaamheid
o Diversiteit, inclusie en representatie (voor en achter het scherm)
o Verantwoord ondernemen: ecologisch filmen, circulaire en
koolstofarme productie
o Werkomstandigheden: grensoverschrijdend gedrag, welzijn,
talentretentie
- Platformisering & globalisering
o Macht en schaalvoordelen van globale spelers (Netflix, Disney,
Amazon)
o Data als “nieuwe grondstof”: black box rond kijkcijfers en
performance
o Lokale markten: kleine schaal, nood aan samenwerking en
clusteropbouw
o Financieringsmodellen onder druk (commerciële/publieke omroep,
fondsen, tax shelter)
- Technologische disruptie (zetten sector onder druk)
o Generatieve AI: automatisering in productie, ondertiteling, dubbing,
sport, …
o Virtual production, AR/VR, cross-over met videogames
o Nieuwe formats: webseries, short form, minder geformatteerde
content
- Economisch & juridisch
o Dalende reclame-inkomsten
o Complexe businessmodellen: mix van fondsen, omroepen,
platformen
o Machtspositie onafhankelijke producenten tegenover globale
platformen
o IP-rechten: wie behoudt eigendom, residuals, mogelijkheid tot her-
exploitatie, …
o Contradicties in mediabeleid: investeringsfondsen ↑,
publieke omroepbudgetten ↓
Uitdagingen: een keuze
- Platformisering & globale spelers
o De logica van platformisering en de impact van globale spelers op
Europese en Vlaamse audiovisuele ecosystemen analyseren
- Generatieve AI: van tool tot infrastructuur
, o De impact van generatieve AI op ontwikkeling, productie,
postproductie, distributie en creativiteit kritisch benaderen
- Arbeid & precariteit
o Kernproblemen in arbeid & waardecreatie (precariteit,
vergoedingen, “bargaining power”) binnen de AV-sector duiden en
kritisch evalueren
Waarom nu belangrijk?
U1: Platformisering & globale spelers
Wat is platformisering?
- “Platformisation is the penetration of the infrastructures, economic
processes, and governmental frameworks of platforms into the cultural
sectors” (Poell, Nieborg & van Dijck, 2019) (meta etc dringen binnen in alle
lagen van de samenleving)
o Infrastructuur (~ energie, water, …) (zijn voor ons heel onzichtbaar
geworden maar zijn essentieel, hetzelfde geldt voor die platformen)
o (Nieuw) economisch model (schaalvoordelen waar dpg media nooit
op zal kunnen rekenen)
o Regulerend vermogen (bepalen de regels) (eigen platform dus ze
kunnen eigen regels opleggen) (bepalen niet alleen hoe media
geregeld wordt, maar ook voor wie)
o Culturele impact
Globale spelers en hun machtspositie
- Enorme schaalvoordelen (budgetten, data, infrastructuur)
- Verticale integratie: van productie tot distributie in eigen handen (gaat
over gigantische machtspositie die daaruit voort vloeit, er zijn geen gelijke
spelregels)
- Oligopolistische marktstructuur: paar spelers domineren wereldwijd (grote
spelers bepalen wat er te zien is en welke kleine spelers mogen mee doen)
- Europese context: “small markets, big players” → machtsonevenwicht
Van Hollywood naar platformlogica
- Hollywoodmodel is vandaag niet volledig achtergelaten, ze gaan ook
samenwerken met platformen.
- Succes toen hing vast aan boxoffice. Waarde van film werd gemeten aan
boxoffice (hoeveel tickets er worden gekocht in bioscopen). Doel was om
zo breed mogelijk te verkopen. Het moesten films zijn die jongeren,
volwassenen, mannen, vrouwen moesten kunnen aanspreken (four
quadrant).
- Film kan opnieuw worden bekeken en hergebruikt worden. Niet enkel op
inkomsten maar ook hoe veel kijken ze, hoe lang kijken ze, wat bekijken ze
nadien creeërt de waarde van het platform.
, - Algoritmes bepalen niet alles, er zitten nog mensen aan de knoppen.
- Meer Hollywoodmodel in eigen lokale context.
- Streaming, pretparken, merch, cloudservices, etc.
- Relatie platformen met publiek verandert, we zijn niet meer anoniem, we
zijn gefragmenteerde gebruikers die data genereren. Niche content kan in
sommige gevallen even waardevol zijn dan een blokbuster. Zolang dat het
de gebruiker vasthoudt op een platform.
Van broadcasting naar platformlogica
- Broadcasting model is nog steeds ruggengraat voor landen zoals België.
- Succes werd gemeten in kijkcijfers.
- Publiek werd gezien als grote massa. Had impact op content. Opnieuw
grootst gemene deler bereiken.
Impact op lokale markten (Europa/Vlaanderen)
- Budgetten & schaalvoordelen
- Afhankelijkheid
- Botsende belangen
Mediabeleid en regelgeving
- Europese richtlijnen
o AVMSD: Audiovisual Media Services Directive
30% Europees aanbod
Prominentie Europese content
Investeringsverplichtingen lidstaten
Bescherming minderjarigen, schadelijke content
- Nationale implementatie
- “Level playing field”
- Spanningsveld: economie cultureel
Gevolgen voor publiek: kritisch
- Van kijker naar dataprofiel: tracking van gedrag en voorkeuren
- Algoritmische curatie “vervangt” menselijke programmatie
- Schijn van keuzevrijheid: “je kiest zelf”, gestuurd door engagementlogica
- Publiek als grondstof (attention economy)
Gevolgen voor publiek… en cultuur: kritisch
- Cultuur als asset: content = financieel/narratief extractieobject
- Genreverschuiving: internationaal verkoopbaar
- Diversiteit onder druk: façade van “local originals”, maar
gestandaardiseerd
- Recycling & IP-logica
Inhoudsopgave
Audiovisuele industrieën: nieuwe uitdagingen.................................................2
Dag van het filmberoep Film Fest Gent............................................................9
Waarom je nooit aan film moet beginnen.......................................................12
Lumière (co)-production/distribution.............................................................15
De verbeelding van genocides......................................................................19
De remake: lokalisering, originaliteit, instrument voor filmanalyse.................33
Een kwalitatief onderzoek naar gemediatiseerde representaties van
diasporische moslimvrouwen in Europese fictie series...................................40
De pornoficatie van Westerse beeldcultuur sinds de jaren 70.........................46
Belgische kolonialisme, koloniale erfenis en beeldcultuur..............................49
Ageism in media........................................................................................... 52
,Audiovisuele industrieën: nieuwe uitdagingen
Audiovisuele industrieën: wat?
- Veel definities…
- Maken, financieren, distribueren van:
o Bewegend-beeldcontent
D.w.z. cinema, televisie, VOD, …
o … met of zonder geluid
o … met als primair doel
Informatie;
Entertainment;
Educatie;
D.w.z. niet persuasief
Uitdagingen?
- (Sociale) duurzaamheid
o Diversiteit, inclusie en representatie (voor en achter het scherm)
o Verantwoord ondernemen: ecologisch filmen, circulaire en
koolstofarme productie
o Werkomstandigheden: grensoverschrijdend gedrag, welzijn,
talentretentie
- Platformisering & globalisering
o Macht en schaalvoordelen van globale spelers (Netflix, Disney,
Amazon)
o Data als “nieuwe grondstof”: black box rond kijkcijfers en
performance
o Lokale markten: kleine schaal, nood aan samenwerking en
clusteropbouw
o Financieringsmodellen onder druk (commerciële/publieke omroep,
fondsen, tax shelter)
- Technologische disruptie (zetten sector onder druk)
o Generatieve AI: automatisering in productie, ondertiteling, dubbing,
sport, …
o Virtual production, AR/VR, cross-over met videogames
o Nieuwe formats: webseries, short form, minder geformatteerde
content
- Economisch & juridisch
o Dalende reclame-inkomsten
o Complexe businessmodellen: mix van fondsen, omroepen,
platformen
o Machtspositie onafhankelijke producenten tegenover globale
platformen
o IP-rechten: wie behoudt eigendom, residuals, mogelijkheid tot her-
exploitatie, …
o Contradicties in mediabeleid: investeringsfondsen ↑,
publieke omroepbudgetten ↓
Uitdagingen: een keuze
- Platformisering & globale spelers
o De logica van platformisering en de impact van globale spelers op
Europese en Vlaamse audiovisuele ecosystemen analyseren
- Generatieve AI: van tool tot infrastructuur
, o De impact van generatieve AI op ontwikkeling, productie,
postproductie, distributie en creativiteit kritisch benaderen
- Arbeid & precariteit
o Kernproblemen in arbeid & waardecreatie (precariteit,
vergoedingen, “bargaining power”) binnen de AV-sector duiden en
kritisch evalueren
Waarom nu belangrijk?
U1: Platformisering & globale spelers
Wat is platformisering?
- “Platformisation is the penetration of the infrastructures, economic
processes, and governmental frameworks of platforms into the cultural
sectors” (Poell, Nieborg & van Dijck, 2019) (meta etc dringen binnen in alle
lagen van de samenleving)
o Infrastructuur (~ energie, water, …) (zijn voor ons heel onzichtbaar
geworden maar zijn essentieel, hetzelfde geldt voor die platformen)
o (Nieuw) economisch model (schaalvoordelen waar dpg media nooit
op zal kunnen rekenen)
o Regulerend vermogen (bepalen de regels) (eigen platform dus ze
kunnen eigen regels opleggen) (bepalen niet alleen hoe media
geregeld wordt, maar ook voor wie)
o Culturele impact
Globale spelers en hun machtspositie
- Enorme schaalvoordelen (budgetten, data, infrastructuur)
- Verticale integratie: van productie tot distributie in eigen handen (gaat
over gigantische machtspositie die daaruit voort vloeit, er zijn geen gelijke
spelregels)
- Oligopolistische marktstructuur: paar spelers domineren wereldwijd (grote
spelers bepalen wat er te zien is en welke kleine spelers mogen mee doen)
- Europese context: “small markets, big players” → machtsonevenwicht
Van Hollywood naar platformlogica
- Hollywoodmodel is vandaag niet volledig achtergelaten, ze gaan ook
samenwerken met platformen.
- Succes toen hing vast aan boxoffice. Waarde van film werd gemeten aan
boxoffice (hoeveel tickets er worden gekocht in bioscopen). Doel was om
zo breed mogelijk te verkopen. Het moesten films zijn die jongeren,
volwassenen, mannen, vrouwen moesten kunnen aanspreken (four
quadrant).
- Film kan opnieuw worden bekeken en hergebruikt worden. Niet enkel op
inkomsten maar ook hoe veel kijken ze, hoe lang kijken ze, wat bekijken ze
nadien creeërt de waarde van het platform.
, - Algoritmes bepalen niet alles, er zitten nog mensen aan de knoppen.
- Meer Hollywoodmodel in eigen lokale context.
- Streaming, pretparken, merch, cloudservices, etc.
- Relatie platformen met publiek verandert, we zijn niet meer anoniem, we
zijn gefragmenteerde gebruikers die data genereren. Niche content kan in
sommige gevallen even waardevol zijn dan een blokbuster. Zolang dat het
de gebruiker vasthoudt op een platform.
Van broadcasting naar platformlogica
- Broadcasting model is nog steeds ruggengraat voor landen zoals België.
- Succes werd gemeten in kijkcijfers.
- Publiek werd gezien als grote massa. Had impact op content. Opnieuw
grootst gemene deler bereiken.
Impact op lokale markten (Europa/Vlaanderen)
- Budgetten & schaalvoordelen
- Afhankelijkheid
- Botsende belangen
Mediabeleid en regelgeving
- Europese richtlijnen
o AVMSD: Audiovisual Media Services Directive
30% Europees aanbod
Prominentie Europese content
Investeringsverplichtingen lidstaten
Bescherming minderjarigen, schadelijke content
- Nationale implementatie
- “Level playing field”
- Spanningsveld: economie cultureel
Gevolgen voor publiek: kritisch
- Van kijker naar dataprofiel: tracking van gedrag en voorkeuren
- Algoritmische curatie “vervangt” menselijke programmatie
- Schijn van keuzevrijheid: “je kiest zelf”, gestuurd door engagementlogica
- Publiek als grondstof (attention economy)
Gevolgen voor publiek… en cultuur: kritisch
- Cultuur als asset: content = financieel/narratief extractieobject
- Genreverschuiving: internationaal verkoopbaar
- Diversiteit onder druk: façade van “local originals”, maar
gestandaardiseerd
- Recycling & IP-logica
