INLEIDING: BRONNEN & BASISBEGRIPPEN __________________________ 1
Overzicht deelgebieden ______________________________________________________ 1
Begrippen van belang voor het toepassingsgebied _____________________________ 2
Ondernemingsbegrip _______________________________________________________________ 2
inleiding __________________________________________________________________________________ 2
a) NP zelfstandig beroepsactiviteit__________________________________________________________ 3
b) RP _____________________________________________________________________________________ 4
c) organisatie zonder RP ___________________________________________________________________ 4
Toepassingen _____________________________________________________________________________ 5
Enkele basisconcepten _______________________________________________________ 5
Schuldeiser – schuldenaar __________________________________________________________ 5
Enkele modaliteiten van verbintenissen ______________________________________________ 5
Vermogen _________________________________________________________________________ 6
Vermogen als verhaalsobject (3.36 BW) ______________________________________________ 7
principe __________________________________________________________________________________ 7
afwijkingen _______________________________________________________________________________ 7
Samenloop ________________________________________________________________________ 9
Bevoegde rechtbank _______________________________________________________________ 10
DEEL I: ZEKERHEDEN ______________________________________________ 10
Hoofdstuk 1: Zakelijke zekerheidsmechanismen _____________________________ 10
Krachtens de wet __________________________________________________________________ 10
Voorrechten _____________________________________________________________________________ 10
Algemene kenmerken __________________________________________________________________ 10
Voorrechten op ALLE goederen _________________________________________________________ 11
Voorrechten op ALLE ROERENDE goederen ______________________________________________ 12
Voorrechten op BEPAALDE ROERENDE goederen ________________________________________ 15
Voorrechten op BEPAALDE ONroerende goederen _______________________________________ 20
Krachtens overeenkomst ___________________________________________________________ 21
Pand ____________________________________________________________________________________ 21
Totstandkoming _______________________________________________________________________ 21
Voorwerp _____________________________________________________________________________ 21
Schuldvordering _______________________________________________________________________ 22
Tegenwerpelijkheid ____________________________________________________________________ 22
Gevolgen _____________________________________________________________________________ 22
Uitwinning (“pandverzilvering”) _________________________________________________________ 23
Bijzondere regimes? ___________________________________________________________________ 23
Hypotheek ______________________________________________________________________________ 24
kenmerken ____________________________________________________________________________ 24
Conventionele hypotheek ______________________________________________________________ 24
Specialiteitsbeginsel ___________________________________________________________________ 25
Inschrijving____________________________________________________________________________ 25
Uitwinning ____________________________________________________________________________ 26
Onderlinge verhoudingen __________________________________________________________ 26
Voorrechten _____________________________________________________________________________ 26
, Pand ____________________________________________________________________________________ 27
Hypotheken _____________________________________________________________________________ 28
Hoofdstuk 2: Persoonlijke zekerheidsmechanismen __________________________ 28
Borgtocht _________________________________________________________________________ 28
begrip ___________________________________________________________________________________ 28
Nieuw Boek 9, Titel 1 BW – Persoonlijke zekerheden ________________________________________ 29
definities boek 9 bw ____________________________________________________________________ 30
Boek 9 BW - Gemeenschappelijke bepalingen ___________________________________________ 31
Borgtocht _____________________________________________________________________________ 32
Consumentenborg _____________________________________________________________________ 33
Patronaatsverklaringen ____________________________________________________________ 34
Covenants (negatieve zekerheden) __________________________________________________ 35
DEEL II: INSOLVENTIERECHT _______________________________________ 36
Overzicht – context __________________________________________________________ 36
A) Preventie _________________________________________________________________ 39
Depistage / KOIM: opsporing onderneming in moeilijkheden___________________________ 39
Bewarende maatregelen ___________________________________________________________ 41
Ondernemingsbemiddeling (art. XX.29/2 WER) _____________________________________________ 41
Aanstelling herstructureringsdeskundige (XX.30 WER) ______________________________________ 42
Aanstelling voorlopig bewindvoerder I (XX.49/1 WER) _______________________________________ 42
Aanstelling voorlopig bewindvoerder II (XX.32 WER) _________________________________________ 42
Buitengerechtelijk minnelijk akkoord (XX.37-38 WER) _________________________________ 44
B) Reorganisatie _____________________________________________________________ 44
Krachtlijnen en doelstellingen ______________________________________________________ 44
Gerechtelijke reorganisatie _________________________________________________________ 46
Start van de procedure (openbaar + ogg) ___________________________________________________ 46
Toegangsvoorwaarden _________________________________________________________________ 46
Formele vereisten (XX.41 WER) _________________________________________________________ 48
Initiatief? _____________________________________________________________________________ 49
Gevolg neerlegging verzoekschrift (XX.44 WER) ___________________________________________ 49
Uitspraak _____________________________________________________________________________ 50
Verder verloop (openbaar/ogg) ____________________________________________________________ 51
opschorting ___________________________________________________________________________ 51
gevolgen lopende overeenkomsten _____________________________________________________ 54
Samenloop? __________________________________________________________________________ 56
Voortijdige beëindiging opschorting _____________________________________________________ 58
stemming/homologatie minnelijk/collectief akkoord _____________________________________ 58
Minnelijk akkoord ___________________________________________________________________ 59
Collectief akkoord: kmo _____________________________________________________________ 60
Collectief akkoord (grote ond.) _______________________________________________________ 62
collectief akkoord: uitvoering plan (KMO + Groot) ______________________________________ 65
Bijzondere procedures _____________________________________________________________ 66
OGG ____________________________________________________________________________________ 66
Besloten procedure ______________________________________________________________________ 69
Start procedure________________________________________________________________________ 69
, Herstructureringsdeskundige ___________________________________________________________ 70
Optioneel: beperkte opschorting (XX.83/24 WER) _________________________________________ 71
Overgang besloten procedure __________________________________________________________ 71
Einde/overgang faillissement _______________________________________________________ 72
C) Faillissement _____________________________________________________________ 72
Faillissementsvoorwaarden ________________________________________________________ 73
A) Personeel toepassingsgebied ___________________________________________________________ 73
b) Duurzaam ophouden te betalen ________________________________________________________ 75
c) Geschokt (wankelend) krediet __________________________________________________________ 75
Initiatiefrecht______________________________________________________________________ 75
Aangifte door schuldenaar (RegSol)________________________________________________________ 75
Dagvaarding door schuldeiser _____________________________________________________________ 76
Dagvaarding door OM ____________________________________________________________________ 76
Dagvaarding door voorlopig bewindvoerder (XX.32 WER) ____________________________________ 76
Ambtshalve faillissement? ________________________________________________________________ 76
intermezzo: gerechtelijke ontbinding ______________________________________________________ 77
Faillissementsvonnis ______________________________________________________________ 78
Rechtsgevolgen t.a.v. vermogen gefailleerde _________________________________________ 79
A) Buitenbezitstelling (XX.110 WER) ________________________________________________________ 79
B. Samenloop schuldeisers en vorming ‘boedel’ ____________________________________________ 80
C. Stopzetting maatregelen van tenuitvoerlegging (XX.120-121 WER) _________________________ 82
D. Eisbaarheid termijnschulden (XX.116 WER) ______________________________________________ 83
E. Stuiting loop interesten (XX.117 WER) ___________________________________________________ 84
F. Wettelijke hypotheek (XX.150, lid 2) _____________________________________________________ 84
Rechtsgevolgen t.a.v. vroegere handelingen _________________________________________ 85
Gemeenrechtelijke niet-tegenwerpelijkheid ________________________________________________ 85
Handelingen in verdachte periode _________________________________________________________ 85
VERPLICHT niet-tegenwerpelijk _________________________________________________________ 86
1. Handelingen om niet/met aanzienlijk onevenwicht prestaties (XX.111, 1° WER) ________ 86
2. Betaling niet-vervallen schulden ___________________________________________________ 87
3. Betaling vervallen schuld __________________________________________________________ 87
4. Zekerheid voor eerder aangegane schuld ___________________________________________ 87
Facultatief niet-tegenwerpelijk (XX.112 WER) ____________________________________________ 88
Faillissementspauliana (XX.114 WER) _____________________________________________________ 88
Weerslag op lopende overeenkomsten ____________________________________________________ 89
Algemeen _____________________________________________________________________________ 89
Schadebedingen ______________________________________________________________________ 90
Faillissement koper van koopwaar ______________________________________________________ 91
Faillissement huurder van roerend goed _________________________________________________ 91
Faillissement huurder van onroerend goed ______________________________________________ 92
Faillissement gehuwde natuurlijke persoon ________________________________________________ 92
Gevolgen voor borgen en medeschuldenaars _______________________________________________ 92
Schuldvergelijking________________________________________________________________________ 93
Revindicaties ____________________________________________________________________________ 93
Rechtsgevolgen t.a.v. de persoon van de gefailleerde _________________________________ 94
Administratie van het faillissement __________________________________________________ 94
Verloop van de procedure __________________________________________________________ 95
overzicht ________________________________________________________________________________ 95
, Voorbereiding ___________________________________________________________________________ 96
Beheer van de boedel ____________________________________________________________________ 97
Bijzondere vereffeningsregimes ___________________________________________________________ 97
Einde faillissementsprocedure ____________________________________________________________ 98
Einde procedure ___________________________________________________________________ 98
Kwijtschelding ___________________________________________________________________________ 98
Impact persoonlijke zekerheidssteller (XX.175 e.v. WER) ___________________________________ 100
Stil faillissement__________________________________________________________________ 100
Grensoverschrijdende insolventie__________________________________________________ 101
DEEL III: EXECUTIERECHT ________________________________________ 101
Hoofdstuk 1. Kader en begrippen ___________________________________________ 101
Afdeling 1. Kader _________________________________________________________________ 102
A. Algemeen ____________________________________________________________________________ 102
B. keuzerecht van de eisende partij _______________________________________________________ 102
Afdeling 2. Begrippen _____________________________________________________________ 103
A. Eigenrichting versus toezicht overheid __________________________________________________ 103
B. Uitvoerbare titel ______________________________________________________________________ 103
C. Het executierecht ____________________________________________________________________ 104
D. Reële executie _______________________________________________________________________ 104
E. Verhaalsexecutie _____________________________________________________________________ 105
F. beslag _______________________________________________________________________________ 106
Afdeling 3. Dwangsom ____________________________________________________________ 110
A. Principe ______________________________________________________________________________ 110
B. Dwangsom- vs. executierechter _______________________________________________________ 110
C. hoofd- en dwangsomveroordeling _____________________________________________________ 112
Hoofdveroordeling ____________________________________________________________________ 112
Dwangsomveroordeling _______________________________________________________________ 112
Vereiste van voorafgaande betekening (art. 1385bis)_____________________________________ 113
D. Het verbeuren van de dwangsom ______________________________________________________ 113
1. Uitvoeringstermijn vs. respijttermijn _________________________________________________ 113
2. Vermindering of verhoging van dwangsom ____________________________________________ 114
E. Verjaring _____________________________________________________________________________ 114
F. Incidenten ___________________________________________________________________________ 116
Afdeling 4. Interesten en verhogingen als dwangmiddel ______________________________ 116
A. Verhogingen __________________________________________________________________________ 116
B. Interesten ____________________________________________________________________________ 116
Afdeling 5. Publiciteitsregeling _____________________________________________________ 117
A. Notie ________________________________________________________________________________ 117
B. Achtergrond bij het CBB _______________________________________________________________ 117
C. Doelstelling van het CBB _____________________________________________________________ 118
D. soorten van berichten_________________________________________________________________ 118
E. Andere aspecten van het CBB _________________________________________________________ 119
Afdeling 6. Samenloop ____________________________________________________________ 120
A. Situering _____________________________________________________________________________ 120
B. Samenloop: theorie versus praktijk _____________________________________________________ 120
C. Rol van gerechtsdeurwaarder _________________________________________________________ 121
D. Verhouding collectieve procedures ____________________________________________________ 121
,Hoofdstuk 2. Beslagrechter _________________________________________________ 121
Inleiding _________________________________________________________________________ 121
Afdeling 1. Materiële bevoegdheid _________________________________________________ 122
A. Controle door beslagrechter ___________________________________________________________ 122
B. Rechtsmacht _________________________________________________________________________ 122
C. ANDERE BEVOEGDHEDEN ____________________________________________________________ 123
D. Schorsingsbevoegdheid _______________________________________________________________ 123
F. Verlenen van uitstel van betaling _______________________________________________________ 124
Afdeling 2. Territoriale bevoegdheid ________________________________________________ 124
Afdeling 3. Rechtspleging _________________________________________________________ 125
Hoofdstuk 3. Gerechtsdeurwaarder en notaris ______________________________ 125
A. Inleiding _______________________________________________________________________ 125
B. Gerechtsdeurwaarder __________________________________________________________ 125
C. Notaris ________________________________________________________________________ 126
Hoofdstuk 4. Beslagbaarheid _______________________________________________ 126
Afdeling 1. Inleiding _______________________________________________________________ 126
A. Uitgangspunt _________________________________________________________________________ 126
B. Verduidelijkingen _____________________________________________________________________ 126
Afdeling 2. Niet of slechts beperkte beslagbaarheid _________________________________ 127
A. Niet beslagbare goederen _____________________________________________________________ 127
B. Inkomsten ___________________________________________________________________________ 128
C. Bijzondere categorieën _______________________________________________________________ 129
Afdeling 3. Berekening van onbeslagbaarheid en repercussies ________________________ 130
A. Algemene regels ______________________________________________________________________ 130
B. Toepassingen ________________________________________________________________________ 131
Voorbeeld 1 __________________________________________________________________________ 131
Voorbeeld 2 __________________________________________________________________________ 131
Voorbeeld 3 __________________________________________________________________________ 132
voorbeeld 4 __________________________________________________________________________ 132
Voorbeeld 5 __________________________________________________________________________ 133
Afdeling 4. Echtgenoten ___________________________________________________________ 133
A. Inleiding _____________________________________________________________________________ 133
B. Gehuwd onder wettelijk stelsel ________________________________________________________ 134
C. Andere samenlevingsvormen __________________________________________________________ 134
huwelijk onder scheiding van goederen _________________________________________________ 135
wettelijke samenwoning ______________________________________________________________ 135
feitelijke samenwoning ________________________________________________________________ 135
Hoofdstuk 5. Uitvoerbare titel ______________________________________________ 136
A. Begrip _________________________________________________________________________ 136
B. Vormvereisten _________________________________________________________________ 136
C. Inhoudelijke vereisten __________________________________________________________ 137
D. Soorten uitvoerbare titel ________________________________________________________ 137
Hoofdstuk 6. Voorlopige tenuitvoerlegging __________________________________ 138
Afdeling 1. Inleiding _______________________________________________________________ 138
A. notie _________________________________________________________________________________ 138
, B. Kenmerken ___________________________________________________________________________ 138
Afdeling 2. Regels inzake voorlopige tenuitvoerlegging _______________________________ 139
a. Ter opfrissing _________________________________________________________________________ 139
B. Basisregels __________________________________________________________________________ 139
C. schema’s ____________________________________________________________________________ 140
voorbeeld 1 __________________________________________________________________________ 140
voorbeeld 2 __________________________________________________________________________ 141
Voorbeeld 3 __________________________________________________________________________ 141
Voorbeeld 4 __________________________________________________________________________ 142
Voorbeeld 5 __________________________________________________________________________ 142
Voorbeeld 6 __________________________________________________________________________ 143
voorbeeld 7 __________________________________________________________________________ 143
Voorbeeld 8 __________________________________________________________________________ 144
Voorbeeld 9 __________________________________________________________________________ 144
Hoofdstuk 7. Bewarend beslag ______________________________________________ 145
Afdeling 1. Kader _________________________________________________________________ 145
A. Begrip _______________________________________________________________________________ 145
B. Gevolgen ____________________________________________________________________________ 146
C. Geldigheidsduur _____________________________________________________________________ 146
D. Voorwaarden ________________________________________________________________________ 147
Afdeling 2. Procedure voor bewarend beslag ________________________________________ 147
A. Voorafgaand: Al dan niet machtiging tot beslaglegging ___________________________________ 147
B. Procedure ___________________________________________________________________________ 148
Beslag met toestemming van de beslagrechter __________________________________________ 148
Beslag zonder toestemming van de beslagrechter _______________________________________ 150
Opheffing wegens afwijzing eis ten gronde ______________________________________________ 150
uitvoering en publiciteit _______________________________________________________________ 150
Afdeling 3. Soorten bewarend beslag _______________________________________________ 150
A. Principe ______________________________________________________________________________ 150
B. Bewarend beslag op roerend goed _____________________________________________________ 151
C. Bewarend beslag op onroerend goed ___________________________________________________ 151
D. Bewarend beslag onder derden ________________________________________________________ 152
Afdeling 4. Kantonnement _________________________________________________________ 154
A. Notie ________________________________________________________________________________ 154
B. Kenmerken ___________________________________________________________________________ 154
Hoofdstuk 8. Uitvoerend beslag _____________________________________________ 155
Afdeling 1. Voorwaarden __________________________________________________________ 155
A. Algemeen ____________________________________________________________________________ 155
B. Kwaliteitsvereisten schuldvordering ____________________________________________________ 155
Afdeling 2. Procedure – algemeen __________________________________________________ 156
1. Betekening van de uitvoerbare titel (art. 1495, eerste lid) _________________________________ 156
2. Voorafgaand bevel tot betalen _________________________________________________________ 156
3. Beslag _______________________________________________________________________________ 157
4. Verkoop / Verdeling ___________________________________________________________________ 157
Afdeling 3. Uitvoerend beslag op roerend goed ______________________________________ 157
A. Verloop van procedure ________________________________________________________________ 157
1. Betekening van titel, ________________________________________________________________ 157
, 2. Voorafgaand bevel tot betalen _______________________________________________________ 157
3. Beslagexploot ______________________________________________________________________ 157
4. Verkoop ___________________________________________________________________________ 159
B. Incidenten tijdens uitvoerend beslag ___________________________________________________ 160
C. Evenredige verdeling __________________________________________________________________ 160
D. Schema met overzicht ________________________________________________________________ 161
Afdeling 4. Uitvoerend beslag op onroerend goed ____________________________________ 161
A. Inleiding _____________________________________________________________________________ 161
B. Verloop van procedure ________________________________________________________________ 162
1. Voorafgaande poging tot minnelijke schikking (art. VII.147/24 WER) ____________________ 162
2. Betekening van bevel tot betalen (art. 1564) __________________________________________ 162
3. Beslag _____________________________________________________________________________ 162
4. Verzoek en beschikking tot aanstelling van een notaris ________________________________ 163
5. Opstellen verkoopsvoorwaarden (art. 1582 j° art. 1622) ________________________________ 163
6. Verkoop ___________________________________________________________________________ 164
C. Zuivering en rangregeling ______________________________________________________________ 165
D, Schema met overzicht ________________________________________________________________ 165
Afdeling 5. Uitvoerend beslag onder derden _________________________________________ 165
A. Begrip _______________________________________________________________________________ 165
B. Opvragen rekeninginformatie __________________________________________________________ 166
C. Verdere kenmerken ___________________________________________________________________ 166
Afdeling 6. Kantonnement _________________________________________________________ 166
Afdeling 7. Omzetting van bewarend naar uitvoerend beslag __________________________ 167
A. principe ______________________________________________________________________________ 167
B. Invloed van type beslag _______________________________________________________________ 167
Hoofdstuk 9. Collectieve schuldenregeling __________________________________ 168
Afdeling 1. Algemeen _____________________________________________________________ 168
begrip __________________________________________________________________________________ 168
Verdere situering ________________________________________________________________________ 169
Afdeling 2. Toepassingsgebied _____________________________________________________ 169
A. Natuurlijke persoon ___________________________________________________________________ 169
B. Overmatige schuldenlast ______________________________________________________________ 169
C. Niet kennelijk bewerkstelligen van onvermogen _________________________________________ 170
D. Geen herroeping binnen de vijf jaar ____________________________________________________ 170
Afdeling 3. Aanvraagfase __________________________________________________________ 170
A. Verzoek ______________________________________________________________________________ 171
B. Uitspraak over toelaatbaarheid ________________________________________________________ 172
C. Kennisgeving _________________________________________________________________________ 172
Beschikking van niet-toelaatbaarheid __________________________________________________ 172
Beschikking van toelaatbaarheid _______________________________________________________ 172
Welke info + aan wie ________________________________________________________________ 173
Wijze van kennisgeving _____________________________________________________________ 173
D. Publiciteit ____________________________________________________________________________ 174
E. Rechtsmiddelen tegen beschikking ____________________________________________________ 174
Hoger beroep ________________________________________________________________________ 174
Derdenverzet _________________________________________________________________________ 174
F. Aangifte van schuldvordering __________________________________________________________ 174
Afdeling 4. Opschortingsfase ______________________________________________________ 175
, A. Grote samenloop _____________________________________________________________________ 175
B. Onbeschikbaarheid van het vermogen __________________________________________________ 176
C. Beperking beschikkingsbevoegdheid ___________________________________________________ 176
D. Inningsbevoegdheid en leefgeld _______________________________________________________ 177
E. Schorsing van Executie ________________________________________________________________ 177
F. opschorting van interesten ____________________________________________________________ 179
Afdeling 5. Minnelijke aanzuiveringsregeling ________________________________________ 179
A. Algemeen ____________________________________________________________________________ 179
B. Opstellen van minnelijke aanzuiveringsregeling _________________________________________ 180
C. Looptijd _____________________________________________________________________________ 180
D. Inhoud_______________________________________________________________________________ 180
E. Goedkeuring of verwerping ____________________________________________________________ 181
F. Herziening en blijvende saisine ________________________________________________________ 181
Afdeling 6. Gerechtelijke aanzuiveringsregeling _____________________________________ 182
A. Algemeen ____________________________________________________________________________ 182
B. zonder kwijtschelding van schuld in hoofdsom __________________________________________ 183
C. (gedeeltelijke) kwijtschelding van schuld _______________________________________________ 183
algemeen ____________________________________________________________________________ 183
Eerste voorwaarde ____________________________________________________________________ 183
Tweede voorwaarde __________________________________________________________________ 184
Derde voorwaarde ____________________________________________________________________ 184
kenmerken ___________________________________________________________________________ 185
D. Totale kwijtschelding van schulden ____________________________________________________ 185
Afdeling 7. Einde en herroeping van collectieve schuldenregeling _____________________ 185
A. ALGEMEEN___________________________________________________________________________ 185
B. Herroeping ___________________________________________________________________________ 186
algemeen ____________________________________________________________________________ 186
Op verzoek van de schuldbemiddelaar of belanghebbende schuldeiser (art. 1675/15, §1) __ 186
Op verzoek van SE na einde minnelijke of gerechtelijke aanzuiveringsregeling met
kwijtschelding (art. 1675/15, §2) _______________________________________________________ 187
C. Beëindiging op verzoek van de SA ______________________________________________________ 187
Afdeling 8. Positie van de persoonlijke zekerheidssteller _____________________________ 187
A. PRINCIPE ____________________________________________________________________________ 187
B. Procedure ___________________________________________________________________________ 188
Afdeling 9. Schuldbemiddelaar ____________________________________________________ 188
,INSOLVENTIE, ZEKERHEDEN EN EXECUTIERECHT
INLEIDING: BRONNEN &
BASISBEGRIPPEN
OVERZICHT DEELGEBIEDEN
Onderling verweven, maar niet geïntegreerd: centraal is de nakoming van verbintenissen
• Iets is misgelopen in de nakoming van verbintenissen: wat moet er gebeuren?
• Niet nakomen verbintenissen: onderdeel executierecht
• Nakomen verbintenissen verhogen: zekerheidsrecht
o Bijkomende waarborgen voor de SE
• Niet meer kunnen nakomen van verbintenissen: insolventierecht
Raakpunten andere disciplines
I. Zekerheidsrecht: mechanismen gericht op nakoming verbintenis te verhogen of verhoging
kans tot nakoming
• Bv borgtocht, hypotheek, pand, voorrechten
• Concept
o Ontstaan uit wet vs. overeenkomst
o Zakelijk vs. Persoonlijk
▪ Zakelijk: aanspraken SE op een bepaalde zaak bv hypotheek, pand
▪ Persoonlijk: aanspraken SE op vermogen ve persoon bv borgtocht
• Bronnen
o Hypotheekwet (i.p.v. 2092 e.v. oud BW)
o Borgtocht (2011 e.v. oud BW => Boek 9, Titel 1 BW)
o Pand (Pandwet 11/07/2013 i.p.v. 2071 e.v. oud BW)
o WFZ (15/12/2004): zekerheden bij banken en andere financiële instellingen
o Specifieke wetgeving (Bijv. Wb. Invordering fiscale schulden, 13/04/2019)
II. Executierecht
• Concept: tegenpartij dwingen om verbintenissen na te komen
o Vaak tussenkomst van rechter en gerechtsdeurwaarder nodig
• Bron
o Ger.W.
III. Insolventierecht
• Concept/doelstelling
1
, o Iemand kan verbintenissen niet meer nakomen
o Vermijden van verstoring van concurrentie: ondernemingen uit rechtsverkeer
halen die langdurig hun schulden niet betalen
o Kan economie ook verzieken: leidt tot sneeuwbaleffect
▪ Niet betalen van schulden aan SE
▪ SE krijgt dan het geld niet waarmee hij zijn SE’s moet betalen
o Ondernemingen verwijderen uit rechtsverkeer en met opbrengst de SE’s betalen
o Commercieel (ondernemingen) vs. niet-commercieel (voor particulieren =>
collectieve schuldenregeling)
o Liquidatie vs. Herstel
▪ Oude insolventierecht gericht op liquidatie: onderneming uit
rechtsverkeer halen en hiermee SE’s betalen
▪ Nieuw insolventierecht: zoveel mogelijk onderdelen vd onderneming
redden
• Hetzij bepaalde onderdelen hetzij volledige onderneming redden
• Eerst onderdelen redden en dan pas faillissement
o Gemeenrechtelijk vs. Sectoraal
▪ Gemeen: insolventierecht voor alle ondernemingen
▪ Sectoraal: specifieke regeling insolventierecht banken, verzekeraars en
andere instellingen uit financiële sector
• Bronnen
o Boek XX WER
o CSR: 1675/2 e.v. Ger.W.
BEGRIPPEN VAN BELANG VOOR HET TOEPASSINGSGEBIED
ONDERNEMINGSBEGRIP
INLEIDING
Art. I.23, 7°/1 (onderneming = art. I.1, 1° WER) => art I.23: definities voor boek XX WER
Art. I.23, 8° (SA = onderneming m.u.v. publiekrechtelijke rechtspersoon)
• publiekrechtelijke RP uitgesloten van insolventierecht
• Kunnen niet failliet verklaard worden
• Keert trg naar uitvoeringsimmuniteit vd overheid: staat is soeverein over haar land, dus
kan niet failliet verklaard worden
“Formeel” ondernemingsbegrip (art. 1.1, 1° WER)
a) NP zelfstandig beroepsactiviteit
b) RP
c) organisatie zonder RP
2
Overzicht deelgebieden ______________________________________________________ 1
Begrippen van belang voor het toepassingsgebied _____________________________ 2
Ondernemingsbegrip _______________________________________________________________ 2
inleiding __________________________________________________________________________________ 2
a) NP zelfstandig beroepsactiviteit__________________________________________________________ 3
b) RP _____________________________________________________________________________________ 4
c) organisatie zonder RP ___________________________________________________________________ 4
Toepassingen _____________________________________________________________________________ 5
Enkele basisconcepten _______________________________________________________ 5
Schuldeiser – schuldenaar __________________________________________________________ 5
Enkele modaliteiten van verbintenissen ______________________________________________ 5
Vermogen _________________________________________________________________________ 6
Vermogen als verhaalsobject (3.36 BW) ______________________________________________ 7
principe __________________________________________________________________________________ 7
afwijkingen _______________________________________________________________________________ 7
Samenloop ________________________________________________________________________ 9
Bevoegde rechtbank _______________________________________________________________ 10
DEEL I: ZEKERHEDEN ______________________________________________ 10
Hoofdstuk 1: Zakelijke zekerheidsmechanismen _____________________________ 10
Krachtens de wet __________________________________________________________________ 10
Voorrechten _____________________________________________________________________________ 10
Algemene kenmerken __________________________________________________________________ 10
Voorrechten op ALLE goederen _________________________________________________________ 11
Voorrechten op ALLE ROERENDE goederen ______________________________________________ 12
Voorrechten op BEPAALDE ROERENDE goederen ________________________________________ 15
Voorrechten op BEPAALDE ONroerende goederen _______________________________________ 20
Krachtens overeenkomst ___________________________________________________________ 21
Pand ____________________________________________________________________________________ 21
Totstandkoming _______________________________________________________________________ 21
Voorwerp _____________________________________________________________________________ 21
Schuldvordering _______________________________________________________________________ 22
Tegenwerpelijkheid ____________________________________________________________________ 22
Gevolgen _____________________________________________________________________________ 22
Uitwinning (“pandverzilvering”) _________________________________________________________ 23
Bijzondere regimes? ___________________________________________________________________ 23
Hypotheek ______________________________________________________________________________ 24
kenmerken ____________________________________________________________________________ 24
Conventionele hypotheek ______________________________________________________________ 24
Specialiteitsbeginsel ___________________________________________________________________ 25
Inschrijving____________________________________________________________________________ 25
Uitwinning ____________________________________________________________________________ 26
Onderlinge verhoudingen __________________________________________________________ 26
Voorrechten _____________________________________________________________________________ 26
, Pand ____________________________________________________________________________________ 27
Hypotheken _____________________________________________________________________________ 28
Hoofdstuk 2: Persoonlijke zekerheidsmechanismen __________________________ 28
Borgtocht _________________________________________________________________________ 28
begrip ___________________________________________________________________________________ 28
Nieuw Boek 9, Titel 1 BW – Persoonlijke zekerheden ________________________________________ 29
definities boek 9 bw ____________________________________________________________________ 30
Boek 9 BW - Gemeenschappelijke bepalingen ___________________________________________ 31
Borgtocht _____________________________________________________________________________ 32
Consumentenborg _____________________________________________________________________ 33
Patronaatsverklaringen ____________________________________________________________ 34
Covenants (negatieve zekerheden) __________________________________________________ 35
DEEL II: INSOLVENTIERECHT _______________________________________ 36
Overzicht – context __________________________________________________________ 36
A) Preventie _________________________________________________________________ 39
Depistage / KOIM: opsporing onderneming in moeilijkheden___________________________ 39
Bewarende maatregelen ___________________________________________________________ 41
Ondernemingsbemiddeling (art. XX.29/2 WER) _____________________________________________ 41
Aanstelling herstructureringsdeskundige (XX.30 WER) ______________________________________ 42
Aanstelling voorlopig bewindvoerder I (XX.49/1 WER) _______________________________________ 42
Aanstelling voorlopig bewindvoerder II (XX.32 WER) _________________________________________ 42
Buitengerechtelijk minnelijk akkoord (XX.37-38 WER) _________________________________ 44
B) Reorganisatie _____________________________________________________________ 44
Krachtlijnen en doelstellingen ______________________________________________________ 44
Gerechtelijke reorganisatie _________________________________________________________ 46
Start van de procedure (openbaar + ogg) ___________________________________________________ 46
Toegangsvoorwaarden _________________________________________________________________ 46
Formele vereisten (XX.41 WER) _________________________________________________________ 48
Initiatief? _____________________________________________________________________________ 49
Gevolg neerlegging verzoekschrift (XX.44 WER) ___________________________________________ 49
Uitspraak _____________________________________________________________________________ 50
Verder verloop (openbaar/ogg) ____________________________________________________________ 51
opschorting ___________________________________________________________________________ 51
gevolgen lopende overeenkomsten _____________________________________________________ 54
Samenloop? __________________________________________________________________________ 56
Voortijdige beëindiging opschorting _____________________________________________________ 58
stemming/homologatie minnelijk/collectief akkoord _____________________________________ 58
Minnelijk akkoord ___________________________________________________________________ 59
Collectief akkoord: kmo _____________________________________________________________ 60
Collectief akkoord (grote ond.) _______________________________________________________ 62
collectief akkoord: uitvoering plan (KMO + Groot) ______________________________________ 65
Bijzondere procedures _____________________________________________________________ 66
OGG ____________________________________________________________________________________ 66
Besloten procedure ______________________________________________________________________ 69
Start procedure________________________________________________________________________ 69
, Herstructureringsdeskundige ___________________________________________________________ 70
Optioneel: beperkte opschorting (XX.83/24 WER) _________________________________________ 71
Overgang besloten procedure __________________________________________________________ 71
Einde/overgang faillissement _______________________________________________________ 72
C) Faillissement _____________________________________________________________ 72
Faillissementsvoorwaarden ________________________________________________________ 73
A) Personeel toepassingsgebied ___________________________________________________________ 73
b) Duurzaam ophouden te betalen ________________________________________________________ 75
c) Geschokt (wankelend) krediet __________________________________________________________ 75
Initiatiefrecht______________________________________________________________________ 75
Aangifte door schuldenaar (RegSol)________________________________________________________ 75
Dagvaarding door schuldeiser _____________________________________________________________ 76
Dagvaarding door OM ____________________________________________________________________ 76
Dagvaarding door voorlopig bewindvoerder (XX.32 WER) ____________________________________ 76
Ambtshalve faillissement? ________________________________________________________________ 76
intermezzo: gerechtelijke ontbinding ______________________________________________________ 77
Faillissementsvonnis ______________________________________________________________ 78
Rechtsgevolgen t.a.v. vermogen gefailleerde _________________________________________ 79
A) Buitenbezitstelling (XX.110 WER) ________________________________________________________ 79
B. Samenloop schuldeisers en vorming ‘boedel’ ____________________________________________ 80
C. Stopzetting maatregelen van tenuitvoerlegging (XX.120-121 WER) _________________________ 82
D. Eisbaarheid termijnschulden (XX.116 WER) ______________________________________________ 83
E. Stuiting loop interesten (XX.117 WER) ___________________________________________________ 84
F. Wettelijke hypotheek (XX.150, lid 2) _____________________________________________________ 84
Rechtsgevolgen t.a.v. vroegere handelingen _________________________________________ 85
Gemeenrechtelijke niet-tegenwerpelijkheid ________________________________________________ 85
Handelingen in verdachte periode _________________________________________________________ 85
VERPLICHT niet-tegenwerpelijk _________________________________________________________ 86
1. Handelingen om niet/met aanzienlijk onevenwicht prestaties (XX.111, 1° WER) ________ 86
2. Betaling niet-vervallen schulden ___________________________________________________ 87
3. Betaling vervallen schuld __________________________________________________________ 87
4. Zekerheid voor eerder aangegane schuld ___________________________________________ 87
Facultatief niet-tegenwerpelijk (XX.112 WER) ____________________________________________ 88
Faillissementspauliana (XX.114 WER) _____________________________________________________ 88
Weerslag op lopende overeenkomsten ____________________________________________________ 89
Algemeen _____________________________________________________________________________ 89
Schadebedingen ______________________________________________________________________ 90
Faillissement koper van koopwaar ______________________________________________________ 91
Faillissement huurder van roerend goed _________________________________________________ 91
Faillissement huurder van onroerend goed ______________________________________________ 92
Faillissement gehuwde natuurlijke persoon ________________________________________________ 92
Gevolgen voor borgen en medeschuldenaars _______________________________________________ 92
Schuldvergelijking________________________________________________________________________ 93
Revindicaties ____________________________________________________________________________ 93
Rechtsgevolgen t.a.v. de persoon van de gefailleerde _________________________________ 94
Administratie van het faillissement __________________________________________________ 94
Verloop van de procedure __________________________________________________________ 95
overzicht ________________________________________________________________________________ 95
, Voorbereiding ___________________________________________________________________________ 96
Beheer van de boedel ____________________________________________________________________ 97
Bijzondere vereffeningsregimes ___________________________________________________________ 97
Einde faillissementsprocedure ____________________________________________________________ 98
Einde procedure ___________________________________________________________________ 98
Kwijtschelding ___________________________________________________________________________ 98
Impact persoonlijke zekerheidssteller (XX.175 e.v. WER) ___________________________________ 100
Stil faillissement__________________________________________________________________ 100
Grensoverschrijdende insolventie__________________________________________________ 101
DEEL III: EXECUTIERECHT ________________________________________ 101
Hoofdstuk 1. Kader en begrippen ___________________________________________ 101
Afdeling 1. Kader _________________________________________________________________ 102
A. Algemeen ____________________________________________________________________________ 102
B. keuzerecht van de eisende partij _______________________________________________________ 102
Afdeling 2. Begrippen _____________________________________________________________ 103
A. Eigenrichting versus toezicht overheid __________________________________________________ 103
B. Uitvoerbare titel ______________________________________________________________________ 103
C. Het executierecht ____________________________________________________________________ 104
D. Reële executie _______________________________________________________________________ 104
E. Verhaalsexecutie _____________________________________________________________________ 105
F. beslag _______________________________________________________________________________ 106
Afdeling 3. Dwangsom ____________________________________________________________ 110
A. Principe ______________________________________________________________________________ 110
B. Dwangsom- vs. executierechter _______________________________________________________ 110
C. hoofd- en dwangsomveroordeling _____________________________________________________ 112
Hoofdveroordeling ____________________________________________________________________ 112
Dwangsomveroordeling _______________________________________________________________ 112
Vereiste van voorafgaande betekening (art. 1385bis)_____________________________________ 113
D. Het verbeuren van de dwangsom ______________________________________________________ 113
1. Uitvoeringstermijn vs. respijttermijn _________________________________________________ 113
2. Vermindering of verhoging van dwangsom ____________________________________________ 114
E. Verjaring _____________________________________________________________________________ 114
F. Incidenten ___________________________________________________________________________ 116
Afdeling 4. Interesten en verhogingen als dwangmiddel ______________________________ 116
A. Verhogingen __________________________________________________________________________ 116
B. Interesten ____________________________________________________________________________ 116
Afdeling 5. Publiciteitsregeling _____________________________________________________ 117
A. Notie ________________________________________________________________________________ 117
B. Achtergrond bij het CBB _______________________________________________________________ 117
C. Doelstelling van het CBB _____________________________________________________________ 118
D. soorten van berichten_________________________________________________________________ 118
E. Andere aspecten van het CBB _________________________________________________________ 119
Afdeling 6. Samenloop ____________________________________________________________ 120
A. Situering _____________________________________________________________________________ 120
B. Samenloop: theorie versus praktijk _____________________________________________________ 120
C. Rol van gerechtsdeurwaarder _________________________________________________________ 121
D. Verhouding collectieve procedures ____________________________________________________ 121
,Hoofdstuk 2. Beslagrechter _________________________________________________ 121
Inleiding _________________________________________________________________________ 121
Afdeling 1. Materiële bevoegdheid _________________________________________________ 122
A. Controle door beslagrechter ___________________________________________________________ 122
B. Rechtsmacht _________________________________________________________________________ 122
C. ANDERE BEVOEGDHEDEN ____________________________________________________________ 123
D. Schorsingsbevoegdheid _______________________________________________________________ 123
F. Verlenen van uitstel van betaling _______________________________________________________ 124
Afdeling 2. Territoriale bevoegdheid ________________________________________________ 124
Afdeling 3. Rechtspleging _________________________________________________________ 125
Hoofdstuk 3. Gerechtsdeurwaarder en notaris ______________________________ 125
A. Inleiding _______________________________________________________________________ 125
B. Gerechtsdeurwaarder __________________________________________________________ 125
C. Notaris ________________________________________________________________________ 126
Hoofdstuk 4. Beslagbaarheid _______________________________________________ 126
Afdeling 1. Inleiding _______________________________________________________________ 126
A. Uitgangspunt _________________________________________________________________________ 126
B. Verduidelijkingen _____________________________________________________________________ 126
Afdeling 2. Niet of slechts beperkte beslagbaarheid _________________________________ 127
A. Niet beslagbare goederen _____________________________________________________________ 127
B. Inkomsten ___________________________________________________________________________ 128
C. Bijzondere categorieën _______________________________________________________________ 129
Afdeling 3. Berekening van onbeslagbaarheid en repercussies ________________________ 130
A. Algemene regels ______________________________________________________________________ 130
B. Toepassingen ________________________________________________________________________ 131
Voorbeeld 1 __________________________________________________________________________ 131
Voorbeeld 2 __________________________________________________________________________ 131
Voorbeeld 3 __________________________________________________________________________ 132
voorbeeld 4 __________________________________________________________________________ 132
Voorbeeld 5 __________________________________________________________________________ 133
Afdeling 4. Echtgenoten ___________________________________________________________ 133
A. Inleiding _____________________________________________________________________________ 133
B. Gehuwd onder wettelijk stelsel ________________________________________________________ 134
C. Andere samenlevingsvormen __________________________________________________________ 134
huwelijk onder scheiding van goederen _________________________________________________ 135
wettelijke samenwoning ______________________________________________________________ 135
feitelijke samenwoning ________________________________________________________________ 135
Hoofdstuk 5. Uitvoerbare titel ______________________________________________ 136
A. Begrip _________________________________________________________________________ 136
B. Vormvereisten _________________________________________________________________ 136
C. Inhoudelijke vereisten __________________________________________________________ 137
D. Soorten uitvoerbare titel ________________________________________________________ 137
Hoofdstuk 6. Voorlopige tenuitvoerlegging __________________________________ 138
Afdeling 1. Inleiding _______________________________________________________________ 138
A. notie _________________________________________________________________________________ 138
, B. Kenmerken ___________________________________________________________________________ 138
Afdeling 2. Regels inzake voorlopige tenuitvoerlegging _______________________________ 139
a. Ter opfrissing _________________________________________________________________________ 139
B. Basisregels __________________________________________________________________________ 139
C. schema’s ____________________________________________________________________________ 140
voorbeeld 1 __________________________________________________________________________ 140
voorbeeld 2 __________________________________________________________________________ 141
Voorbeeld 3 __________________________________________________________________________ 141
Voorbeeld 4 __________________________________________________________________________ 142
Voorbeeld 5 __________________________________________________________________________ 142
Voorbeeld 6 __________________________________________________________________________ 143
voorbeeld 7 __________________________________________________________________________ 143
Voorbeeld 8 __________________________________________________________________________ 144
Voorbeeld 9 __________________________________________________________________________ 144
Hoofdstuk 7. Bewarend beslag ______________________________________________ 145
Afdeling 1. Kader _________________________________________________________________ 145
A. Begrip _______________________________________________________________________________ 145
B. Gevolgen ____________________________________________________________________________ 146
C. Geldigheidsduur _____________________________________________________________________ 146
D. Voorwaarden ________________________________________________________________________ 147
Afdeling 2. Procedure voor bewarend beslag ________________________________________ 147
A. Voorafgaand: Al dan niet machtiging tot beslaglegging ___________________________________ 147
B. Procedure ___________________________________________________________________________ 148
Beslag met toestemming van de beslagrechter __________________________________________ 148
Beslag zonder toestemming van de beslagrechter _______________________________________ 150
Opheffing wegens afwijzing eis ten gronde ______________________________________________ 150
uitvoering en publiciteit _______________________________________________________________ 150
Afdeling 3. Soorten bewarend beslag _______________________________________________ 150
A. Principe ______________________________________________________________________________ 150
B. Bewarend beslag op roerend goed _____________________________________________________ 151
C. Bewarend beslag op onroerend goed ___________________________________________________ 151
D. Bewarend beslag onder derden ________________________________________________________ 152
Afdeling 4. Kantonnement _________________________________________________________ 154
A. Notie ________________________________________________________________________________ 154
B. Kenmerken ___________________________________________________________________________ 154
Hoofdstuk 8. Uitvoerend beslag _____________________________________________ 155
Afdeling 1. Voorwaarden __________________________________________________________ 155
A. Algemeen ____________________________________________________________________________ 155
B. Kwaliteitsvereisten schuldvordering ____________________________________________________ 155
Afdeling 2. Procedure – algemeen __________________________________________________ 156
1. Betekening van de uitvoerbare titel (art. 1495, eerste lid) _________________________________ 156
2. Voorafgaand bevel tot betalen _________________________________________________________ 156
3. Beslag _______________________________________________________________________________ 157
4. Verkoop / Verdeling ___________________________________________________________________ 157
Afdeling 3. Uitvoerend beslag op roerend goed ______________________________________ 157
A. Verloop van procedure ________________________________________________________________ 157
1. Betekening van titel, ________________________________________________________________ 157
, 2. Voorafgaand bevel tot betalen _______________________________________________________ 157
3. Beslagexploot ______________________________________________________________________ 157
4. Verkoop ___________________________________________________________________________ 159
B. Incidenten tijdens uitvoerend beslag ___________________________________________________ 160
C. Evenredige verdeling __________________________________________________________________ 160
D. Schema met overzicht ________________________________________________________________ 161
Afdeling 4. Uitvoerend beslag op onroerend goed ____________________________________ 161
A. Inleiding _____________________________________________________________________________ 161
B. Verloop van procedure ________________________________________________________________ 162
1. Voorafgaande poging tot minnelijke schikking (art. VII.147/24 WER) ____________________ 162
2. Betekening van bevel tot betalen (art. 1564) __________________________________________ 162
3. Beslag _____________________________________________________________________________ 162
4. Verzoek en beschikking tot aanstelling van een notaris ________________________________ 163
5. Opstellen verkoopsvoorwaarden (art. 1582 j° art. 1622) ________________________________ 163
6. Verkoop ___________________________________________________________________________ 164
C. Zuivering en rangregeling ______________________________________________________________ 165
D, Schema met overzicht ________________________________________________________________ 165
Afdeling 5. Uitvoerend beslag onder derden _________________________________________ 165
A. Begrip _______________________________________________________________________________ 165
B. Opvragen rekeninginformatie __________________________________________________________ 166
C. Verdere kenmerken ___________________________________________________________________ 166
Afdeling 6. Kantonnement _________________________________________________________ 166
Afdeling 7. Omzetting van bewarend naar uitvoerend beslag __________________________ 167
A. principe ______________________________________________________________________________ 167
B. Invloed van type beslag _______________________________________________________________ 167
Hoofdstuk 9. Collectieve schuldenregeling __________________________________ 168
Afdeling 1. Algemeen _____________________________________________________________ 168
begrip __________________________________________________________________________________ 168
Verdere situering ________________________________________________________________________ 169
Afdeling 2. Toepassingsgebied _____________________________________________________ 169
A. Natuurlijke persoon ___________________________________________________________________ 169
B. Overmatige schuldenlast ______________________________________________________________ 169
C. Niet kennelijk bewerkstelligen van onvermogen _________________________________________ 170
D. Geen herroeping binnen de vijf jaar ____________________________________________________ 170
Afdeling 3. Aanvraagfase __________________________________________________________ 170
A. Verzoek ______________________________________________________________________________ 171
B. Uitspraak over toelaatbaarheid ________________________________________________________ 172
C. Kennisgeving _________________________________________________________________________ 172
Beschikking van niet-toelaatbaarheid __________________________________________________ 172
Beschikking van toelaatbaarheid _______________________________________________________ 172
Welke info + aan wie ________________________________________________________________ 173
Wijze van kennisgeving _____________________________________________________________ 173
D. Publiciteit ____________________________________________________________________________ 174
E. Rechtsmiddelen tegen beschikking ____________________________________________________ 174
Hoger beroep ________________________________________________________________________ 174
Derdenverzet _________________________________________________________________________ 174
F. Aangifte van schuldvordering __________________________________________________________ 174
Afdeling 4. Opschortingsfase ______________________________________________________ 175
, A. Grote samenloop _____________________________________________________________________ 175
B. Onbeschikbaarheid van het vermogen __________________________________________________ 176
C. Beperking beschikkingsbevoegdheid ___________________________________________________ 176
D. Inningsbevoegdheid en leefgeld _______________________________________________________ 177
E. Schorsing van Executie ________________________________________________________________ 177
F. opschorting van interesten ____________________________________________________________ 179
Afdeling 5. Minnelijke aanzuiveringsregeling ________________________________________ 179
A. Algemeen ____________________________________________________________________________ 179
B. Opstellen van minnelijke aanzuiveringsregeling _________________________________________ 180
C. Looptijd _____________________________________________________________________________ 180
D. Inhoud_______________________________________________________________________________ 180
E. Goedkeuring of verwerping ____________________________________________________________ 181
F. Herziening en blijvende saisine ________________________________________________________ 181
Afdeling 6. Gerechtelijke aanzuiveringsregeling _____________________________________ 182
A. Algemeen ____________________________________________________________________________ 182
B. zonder kwijtschelding van schuld in hoofdsom __________________________________________ 183
C. (gedeeltelijke) kwijtschelding van schuld _______________________________________________ 183
algemeen ____________________________________________________________________________ 183
Eerste voorwaarde ____________________________________________________________________ 183
Tweede voorwaarde __________________________________________________________________ 184
Derde voorwaarde ____________________________________________________________________ 184
kenmerken ___________________________________________________________________________ 185
D. Totale kwijtschelding van schulden ____________________________________________________ 185
Afdeling 7. Einde en herroeping van collectieve schuldenregeling _____________________ 185
A. ALGEMEEN___________________________________________________________________________ 185
B. Herroeping ___________________________________________________________________________ 186
algemeen ____________________________________________________________________________ 186
Op verzoek van de schuldbemiddelaar of belanghebbende schuldeiser (art. 1675/15, §1) __ 186
Op verzoek van SE na einde minnelijke of gerechtelijke aanzuiveringsregeling met
kwijtschelding (art. 1675/15, §2) _______________________________________________________ 187
C. Beëindiging op verzoek van de SA ______________________________________________________ 187
Afdeling 8. Positie van de persoonlijke zekerheidssteller _____________________________ 187
A. PRINCIPE ____________________________________________________________________________ 187
B. Procedure ___________________________________________________________________________ 188
Afdeling 9. Schuldbemiddelaar ____________________________________________________ 188
,INSOLVENTIE, ZEKERHEDEN EN EXECUTIERECHT
INLEIDING: BRONNEN &
BASISBEGRIPPEN
OVERZICHT DEELGEBIEDEN
Onderling verweven, maar niet geïntegreerd: centraal is de nakoming van verbintenissen
• Iets is misgelopen in de nakoming van verbintenissen: wat moet er gebeuren?
• Niet nakomen verbintenissen: onderdeel executierecht
• Nakomen verbintenissen verhogen: zekerheidsrecht
o Bijkomende waarborgen voor de SE
• Niet meer kunnen nakomen van verbintenissen: insolventierecht
Raakpunten andere disciplines
I. Zekerheidsrecht: mechanismen gericht op nakoming verbintenis te verhogen of verhoging
kans tot nakoming
• Bv borgtocht, hypotheek, pand, voorrechten
• Concept
o Ontstaan uit wet vs. overeenkomst
o Zakelijk vs. Persoonlijk
▪ Zakelijk: aanspraken SE op een bepaalde zaak bv hypotheek, pand
▪ Persoonlijk: aanspraken SE op vermogen ve persoon bv borgtocht
• Bronnen
o Hypotheekwet (i.p.v. 2092 e.v. oud BW)
o Borgtocht (2011 e.v. oud BW => Boek 9, Titel 1 BW)
o Pand (Pandwet 11/07/2013 i.p.v. 2071 e.v. oud BW)
o WFZ (15/12/2004): zekerheden bij banken en andere financiële instellingen
o Specifieke wetgeving (Bijv. Wb. Invordering fiscale schulden, 13/04/2019)
II. Executierecht
• Concept: tegenpartij dwingen om verbintenissen na te komen
o Vaak tussenkomst van rechter en gerechtsdeurwaarder nodig
• Bron
o Ger.W.
III. Insolventierecht
• Concept/doelstelling
1
, o Iemand kan verbintenissen niet meer nakomen
o Vermijden van verstoring van concurrentie: ondernemingen uit rechtsverkeer
halen die langdurig hun schulden niet betalen
o Kan economie ook verzieken: leidt tot sneeuwbaleffect
▪ Niet betalen van schulden aan SE
▪ SE krijgt dan het geld niet waarmee hij zijn SE’s moet betalen
o Ondernemingen verwijderen uit rechtsverkeer en met opbrengst de SE’s betalen
o Commercieel (ondernemingen) vs. niet-commercieel (voor particulieren =>
collectieve schuldenregeling)
o Liquidatie vs. Herstel
▪ Oude insolventierecht gericht op liquidatie: onderneming uit
rechtsverkeer halen en hiermee SE’s betalen
▪ Nieuw insolventierecht: zoveel mogelijk onderdelen vd onderneming
redden
• Hetzij bepaalde onderdelen hetzij volledige onderneming redden
• Eerst onderdelen redden en dan pas faillissement
o Gemeenrechtelijk vs. Sectoraal
▪ Gemeen: insolventierecht voor alle ondernemingen
▪ Sectoraal: specifieke regeling insolventierecht banken, verzekeraars en
andere instellingen uit financiële sector
• Bronnen
o Boek XX WER
o CSR: 1675/2 e.v. Ger.W.
BEGRIPPEN VAN BELANG VOOR HET TOEPASSINGSGEBIED
ONDERNEMINGSBEGRIP
INLEIDING
Art. I.23, 7°/1 (onderneming = art. I.1, 1° WER) => art I.23: definities voor boek XX WER
Art. I.23, 8° (SA = onderneming m.u.v. publiekrechtelijke rechtspersoon)
• publiekrechtelijke RP uitgesloten van insolventierecht
• Kunnen niet failliet verklaard worden
• Keert trg naar uitvoeringsimmuniteit vd overheid: staat is soeverein over haar land, dus
kan niet failliet verklaard worden
“Formeel” ondernemingsbegrip (art. 1.1, 1° WER)
a) NP zelfstandig beroepsactiviteit
b) RP
c) organisatie zonder RP
2
