Hoofdstuk 10: Agressie
1) Wat is agressie?
1.1) Definities en vormen van agressie
Agressie = gedrag dat intentioneel wordt gesteld met als doel een ander
persoon ongewenste schade toe te brengen, waarbij het slachtoffer
gemotiveerd is om die schade te vermijden.
Agressie wordt gekenmerkt door:
Het gaat om gedrag (niet louter gedachten of emoties).
Onderliggende motivatie = het schaden van iemand, het gaat niet om hoe
ernstig de schade uiteindelijk is.
Er is intentie (gedrag wordt opzettelijk gesteld)
De vaststelling van agressie is deels subjectief en daardoor moeilijk te meten.
Agressie kan ook indirect zijn, bv. bewust niet waarschuwen voor gevaar.
Al het geweld = agressie, maar niet alle agressie = geweld (vb roddelen)
Soorten agressie
Fysieke agressie Gedrag bedoeld om iemand
lichamelijk te kwetsen
Verbale agressie Communicatie bedoeld om iemand
mentaal te kwetsen Vb: schelden
Instrumentele agressie Iemand schade berokkenen om iets
waardevols te verkrijgen (er is geen
gevoel van boosheid).
Er is een andere manier om doel te
bereiken maar geen weten van.
Vb: gijzeling, terrorisme
Emotionele (hostile) agressie Iemand schade berokkenen omwille
van de schade
Iemand verlangt om uiting te
geven aan negatieve emoties
Vb: een bedrogen partner koelt zijn
woede door ook vreemd te gaan
Spontane (proactieve) agressie Niet-uitgelokte agressie
Reactieve agressie Agressie als reactie op provocatie of
frustratie.
Individuele agressie Gesteld door 1 persoon
,Collectieve agressie Gesteld door een groep
Directe agressie Rechtstreeks contact tussen agressor
en slachtoffer.
Indirecte agressie Schade toebrengen zonder dat de
agressor zichtbaar is.
1.2) Pestgedrag
Pestgedrag
= herhaald agressief gedrag dat zich opnieuw in de tijd voordoet, gericht op
slachtoffers die zich door een machtsonevenwicht moeilijk kunnen verdedigen
vooral op school en werk
Tussen 10-20% proces is slachtoffer
Mensen die slachtoffer waren van pesten op school, hebben meer kans om
later op het werk ook slachtoffer van pestgedrag te worden
Onderzoek pesten en zelfmoord
Gaan na of kinderen die gepest werden op de leeftijd van 8 jaar, op 25-jarige
leeftijd zelfmoord hadden gepleegd
Meisjes: 6.3 keer grotere kans
Jongens: 4 keer grotere kans
Ook op het internet cyberpesten publieke karakter met veel getuigen.
Agressor kan makkelijk zijn identiteit verbergen, wat de remmingen op
agressief gedrag vermindert
Relationele agressie Roddelen + achterklap: intentie, bedoeling tot schade
dat ongewenst is
Enige zinvolle beleid: preventie + nultolerantie direct na de daad zwaar
genoeg straft, altijd het ook blijven doen enkel dan werkt straf
1.3) De meting van agressie
Meting van agressie
Zeer moeilijk in natuurlijke context komt in uitzonderlijke
omstandigheden voor
Experimenteel onderzoek is moeilijk onethisch
Beperkte methodologische middelen
, Observatie (Context van labo-studies) maken gebruik van paradigma’s
waarin de deelnemers gedrag kunnen stellen waarvan ze denken dat het schade
berokkent aan de andere partij
Vb: opleggen van een aversieve, maar onschadelijke stimulus (koud water,
elektroschokken, pikante saus)
Om frustraties te meten mate waarin deze stimuli worden aangeboden
afhankelijke variabele
Zelfrapportering
Aggression questionnaire: meest gebruikte meetinstrument dat individuele
verschillen meet fysieke agressie, verbale agressie, boosheid (emotie) en
vijandigheid (= negatief beeld anderen) (cognitie)
Aanvaarding van interpersoonlijk geweld: overtuiging dat gedrag
fysieke, psychische of seksuele schade berokkenen aan een partner in een
hechte relatie, aanvaardbaar is
Aanvaarding verkrachtingsmythes: foute overtuiging over verkrachting
waardoor daders vrijgepleit worden en slachtoffers als schuldig worden
aangewezen (vb: droeg kort rokje)
PROBLEEM: sociale wenselijkheid
Andere databronnen
Publieke bronnen
Misdaadstatistieken worden veel minder aangegeven
Krantenberichten
2) Crossnationale en intraculturele
verschillen
2.1) Crossnationale verschillen
Crossnationale verschillen = vergelijking tussen landen
Er bestaan zeer grote verschillen in agressie tussen landen, wat wijst op het
belang van culturele, sociale en historische factoren.
Moordcijfers
Hoogst in Latijns- en Midden -Amerika
1) Wat is agressie?
1.1) Definities en vormen van agressie
Agressie = gedrag dat intentioneel wordt gesteld met als doel een ander
persoon ongewenste schade toe te brengen, waarbij het slachtoffer
gemotiveerd is om die schade te vermijden.
Agressie wordt gekenmerkt door:
Het gaat om gedrag (niet louter gedachten of emoties).
Onderliggende motivatie = het schaden van iemand, het gaat niet om hoe
ernstig de schade uiteindelijk is.
Er is intentie (gedrag wordt opzettelijk gesteld)
De vaststelling van agressie is deels subjectief en daardoor moeilijk te meten.
Agressie kan ook indirect zijn, bv. bewust niet waarschuwen voor gevaar.
Al het geweld = agressie, maar niet alle agressie = geweld (vb roddelen)
Soorten agressie
Fysieke agressie Gedrag bedoeld om iemand
lichamelijk te kwetsen
Verbale agressie Communicatie bedoeld om iemand
mentaal te kwetsen Vb: schelden
Instrumentele agressie Iemand schade berokkenen om iets
waardevols te verkrijgen (er is geen
gevoel van boosheid).
Er is een andere manier om doel te
bereiken maar geen weten van.
Vb: gijzeling, terrorisme
Emotionele (hostile) agressie Iemand schade berokkenen omwille
van de schade
Iemand verlangt om uiting te
geven aan negatieve emoties
Vb: een bedrogen partner koelt zijn
woede door ook vreemd te gaan
Spontane (proactieve) agressie Niet-uitgelokte agressie
Reactieve agressie Agressie als reactie op provocatie of
frustratie.
Individuele agressie Gesteld door 1 persoon
,Collectieve agressie Gesteld door een groep
Directe agressie Rechtstreeks contact tussen agressor
en slachtoffer.
Indirecte agressie Schade toebrengen zonder dat de
agressor zichtbaar is.
1.2) Pestgedrag
Pestgedrag
= herhaald agressief gedrag dat zich opnieuw in de tijd voordoet, gericht op
slachtoffers die zich door een machtsonevenwicht moeilijk kunnen verdedigen
vooral op school en werk
Tussen 10-20% proces is slachtoffer
Mensen die slachtoffer waren van pesten op school, hebben meer kans om
later op het werk ook slachtoffer van pestgedrag te worden
Onderzoek pesten en zelfmoord
Gaan na of kinderen die gepest werden op de leeftijd van 8 jaar, op 25-jarige
leeftijd zelfmoord hadden gepleegd
Meisjes: 6.3 keer grotere kans
Jongens: 4 keer grotere kans
Ook op het internet cyberpesten publieke karakter met veel getuigen.
Agressor kan makkelijk zijn identiteit verbergen, wat de remmingen op
agressief gedrag vermindert
Relationele agressie Roddelen + achterklap: intentie, bedoeling tot schade
dat ongewenst is
Enige zinvolle beleid: preventie + nultolerantie direct na de daad zwaar
genoeg straft, altijd het ook blijven doen enkel dan werkt straf
1.3) De meting van agressie
Meting van agressie
Zeer moeilijk in natuurlijke context komt in uitzonderlijke
omstandigheden voor
Experimenteel onderzoek is moeilijk onethisch
Beperkte methodologische middelen
, Observatie (Context van labo-studies) maken gebruik van paradigma’s
waarin de deelnemers gedrag kunnen stellen waarvan ze denken dat het schade
berokkent aan de andere partij
Vb: opleggen van een aversieve, maar onschadelijke stimulus (koud water,
elektroschokken, pikante saus)
Om frustraties te meten mate waarin deze stimuli worden aangeboden
afhankelijke variabele
Zelfrapportering
Aggression questionnaire: meest gebruikte meetinstrument dat individuele
verschillen meet fysieke agressie, verbale agressie, boosheid (emotie) en
vijandigheid (= negatief beeld anderen) (cognitie)
Aanvaarding van interpersoonlijk geweld: overtuiging dat gedrag
fysieke, psychische of seksuele schade berokkenen aan een partner in een
hechte relatie, aanvaardbaar is
Aanvaarding verkrachtingsmythes: foute overtuiging over verkrachting
waardoor daders vrijgepleit worden en slachtoffers als schuldig worden
aangewezen (vb: droeg kort rokje)
PROBLEEM: sociale wenselijkheid
Andere databronnen
Publieke bronnen
Misdaadstatistieken worden veel minder aangegeven
Krantenberichten
2) Crossnationale en intraculturele
verschillen
2.1) Crossnationale verschillen
Crossnationale verschillen = vergelijking tussen landen
Er bestaan zeer grote verschillen in agressie tussen landen, wat wijst op het
belang van culturele, sociale en historische factoren.
Moordcijfers
Hoogst in Latijns- en Midden -Amerika
