Inhoudsopgave
Les 1 – definities en begrippen .......................................................................................................................... 5
Belang van preconceptiezorg ............................................................................................................................ 7
Prenatale consultatie -> preconceptionele consultatie ...................................................................................... 7
Basisvoorwaarden zwangerschap ..................................................................................................................... 8
Beïnvloedende leefstijlfactoren. ....................................................................................................................... 8
Oorzaken onvruchtbaarheid ............................................................................................................................. 8
BEGRIPPEN...................................................................................................................................................... 8
Basisprincipes gezond gedrag ............................................................................................................................. 9
Gezond eetpatroon vóór de zwangerschap ........................................................................................................... 9
Essentiële voedingsstoffen ............................................................................................................................. 10
Proteïnen en aminozuren................................................................................................................................ 10
Essentiële vetzuren ........................................................................................................................................ 10
Koolhydraten ................................................................................................................................................. 11
Vitamines en mineralen ................................................................................................................................. 11
Beweging ....................................................................................................................................................... 13
Gewicht ......................................................................................................................................................... 14
Alcohol, roken, drugs en mondzorg ................................................................................................................. 15
Hormoonverstoorders .................................................................................................................................... 16
Algemene voorgeschiedenis ........................................................................................................................... 18
Risicofactoren ............................................................................................................................................... 18
Opvolging van een zwangerschap in eerste lijn ................................................................................................ 20
Diagnose zwangerschap ................................................................................................................................. 21
Prenatale zorg ................................................................................................................................................ 22
Het verloskundig dossier : terminologie : ......................................................................................................... 23
BEGRIPPEN .......................................................................................................................................................23
Les 6 – Eerste zwangerschapsconsultatie ........................................................................................................ 24
Bevraging tijdens 1ste consult ........................................................................................................................ 25
1
, Anamnese.........................................................................................................................................................25
Toelichting ........................................................................................................................................................25
Beleving van de zwangerschap ....................................................................................................................... 27
Onderzoeken tijdens de eerste consult ........................................................................................................... 27
Klinische onderzoeken ................................................................................................................................... 27
Labo-onderzoeken ......................................................................................................................................... 28
Informatie tijdend het eerste consult .............................................................................................................. 29
Voeding ......................................................................................................................................................... 29
Vitaminen en mineralen ................................................................................................................................. 30
Preventie van infecties ................................................................................................................................... 30
Andere .......................................................................................................................................................... 31
Les 7 – prenatale screening – actieve opvolging van de zwangerschap .............................................................. 31
Prenatale screening ....................................................................................................................................... 31
NIPT : niet invasieve prenatale test ......................................................................................................................32
1ste trimester echografie .....................................................................................................................................33
2de trimester echografie .....................................................................................................................................33
3de trimester echografie .....................................................................................................................................33
Uitleggen van de resultaten (3) ........................................................................................................................ 34
Diagnostische invasieve testen (4) .................................................................................................................. 34
Bevraging beleving en klachten ....................................................................................................................... 34
Foetale groei en ontwikkeling ......................................................................................................................... 35
Eerste handgreep ..............................................................................................................................................35
Tweede handgreep ............................................................................................................................................36
Derde handgreep ...............................................................................................................................................36
Vierde handgreep ..............................................................................................................................................36
Bijkomende onderzoeken ...................................................................................................................................37
Groep B streptokokken (GBS) .......................................................................................................................... 37
Les 8 : fysiologische veranderingen tijdens de zwangerschap ........................................................................... 39
FYSIOLOGISCHE VERANDERINGEN BIJ DE ZWANGERE .................................................................................... 39
Hormonen ........................................................................................................................................................39
Uterus...............................................................................................................................................................39
Cervix (baarmoederhals) ....................................................................................................................................40
2
, Stofwisseling .....................................................................................................................................................40
Bloed en bloedsomloop .....................................................................................................................................41
Ademhaling .......................................................................................................................................................41
Uitscheiding ......................................................................................................................................................42
Lichaamsgewicht ..............................................................................................................................................42
Borsten .............................................................................................................................................................42
Huid .................................................................................................................................................................42
BEGELEIDING VAN VAAK VOORKOMENDE PROBLEMEN ................................................................................... 43
Misselijkheid, braken, smaakveranderingen ........................................................................................................43
Pyrosis of zuurbranden ......................................................................................................................................43
Obstipatie .........................................................................................................................................................44
Hemorroïden .....................................................................................................................................................44
Kuitkrampen ......................................................................................................................................................44
Varices..............................................................................................................................................................45
Bekkeninstabiliteit/rugpijn ..................................................................................................................................45
Cravings, kwaaltjes en andere ongemakken ........................................................................................................45
Les 9 - Antenatal care .................................................................................................................................... 46
NICE = national institute for health and clinical excellence ...................................................................................46
➔ Belangrijke principes .............................................................................................................................46
Wat gebeurt er op verschillende momenten?...................................................................................................46
➔ Levensstijl en voeding ...........................................................................................................................46
WHO = world health organisation .......................................................................................................................47
Belangrijke aanbevelingen .............................................................................................................................47
KCE = federaal kenniscentrum voor de gezondheidszorg ......................................................................................47
Les 11 – hoofd en buik in balans ...................................................................................................................... 48
Het brein (neuropsychologie) .............................................................................................................................48
Stress ...............................................................................................................................................................49
Transitie ouderschap .........................................................................................................................................49
Moeder/vaderrouw ............................................................................................................................................49
Rol van de vroedvrouw .......................................................................................................................................50
Les 11 – Seks in de zwangerschap ................................................................................................................... 50
Seksualiteit tijdens de zwangerschap ..................................................................................................................50
Veel gestelde vragen ..........................................................................................................................................51
LES 13 DEEL 1 – VERLOOP ARBEID EN BEVALLING ............................................................................................ 51
Plaats van de bevalling .......................................................................................................................................54
Geboortepartner – birth partners ........................................................................................................................55
Pijnstilling tijdens de arbeid ................................................................................................................................56
3
, LES 13 DEEL 2 – VERLOOP ARBEID EN BEVALLING ........................................................................................... 59
Mobilisatie ........................................................................................................................................................59
Niet-medicamenteuze pijnstilling .......................................................................................................................59
Fasen van de arbeid ...........................................................................................................................................59
4 fasen van de bevalling .....................................................................................................................................60
Eerste contact met de pasgeborene....................................................................................................................63
Geboorteplan ................................................................................................................................................ 63
4
Les 1 – definities en begrippen .......................................................................................................................... 5
Belang van preconceptiezorg ............................................................................................................................ 7
Prenatale consultatie -> preconceptionele consultatie ...................................................................................... 7
Basisvoorwaarden zwangerschap ..................................................................................................................... 8
Beïnvloedende leefstijlfactoren. ....................................................................................................................... 8
Oorzaken onvruchtbaarheid ............................................................................................................................. 8
BEGRIPPEN...................................................................................................................................................... 8
Basisprincipes gezond gedrag ............................................................................................................................. 9
Gezond eetpatroon vóór de zwangerschap ........................................................................................................... 9
Essentiële voedingsstoffen ............................................................................................................................. 10
Proteïnen en aminozuren................................................................................................................................ 10
Essentiële vetzuren ........................................................................................................................................ 10
Koolhydraten ................................................................................................................................................. 11
Vitamines en mineralen ................................................................................................................................. 11
Beweging ....................................................................................................................................................... 13
Gewicht ......................................................................................................................................................... 14
Alcohol, roken, drugs en mondzorg ................................................................................................................. 15
Hormoonverstoorders .................................................................................................................................... 16
Algemene voorgeschiedenis ........................................................................................................................... 18
Risicofactoren ............................................................................................................................................... 18
Opvolging van een zwangerschap in eerste lijn ................................................................................................ 20
Diagnose zwangerschap ................................................................................................................................. 21
Prenatale zorg ................................................................................................................................................ 22
Het verloskundig dossier : terminologie : ......................................................................................................... 23
BEGRIPPEN .......................................................................................................................................................23
Les 6 – Eerste zwangerschapsconsultatie ........................................................................................................ 24
Bevraging tijdens 1ste consult ........................................................................................................................ 25
1
, Anamnese.........................................................................................................................................................25
Toelichting ........................................................................................................................................................25
Beleving van de zwangerschap ....................................................................................................................... 27
Onderzoeken tijdens de eerste consult ........................................................................................................... 27
Klinische onderzoeken ................................................................................................................................... 27
Labo-onderzoeken ......................................................................................................................................... 28
Informatie tijdend het eerste consult .............................................................................................................. 29
Voeding ......................................................................................................................................................... 29
Vitaminen en mineralen ................................................................................................................................. 30
Preventie van infecties ................................................................................................................................... 30
Andere .......................................................................................................................................................... 31
Les 7 – prenatale screening – actieve opvolging van de zwangerschap .............................................................. 31
Prenatale screening ....................................................................................................................................... 31
NIPT : niet invasieve prenatale test ......................................................................................................................32
1ste trimester echografie .....................................................................................................................................33
2de trimester echografie .....................................................................................................................................33
3de trimester echografie .....................................................................................................................................33
Uitleggen van de resultaten (3) ........................................................................................................................ 34
Diagnostische invasieve testen (4) .................................................................................................................. 34
Bevraging beleving en klachten ....................................................................................................................... 34
Foetale groei en ontwikkeling ......................................................................................................................... 35
Eerste handgreep ..............................................................................................................................................35
Tweede handgreep ............................................................................................................................................36
Derde handgreep ...............................................................................................................................................36
Vierde handgreep ..............................................................................................................................................36
Bijkomende onderzoeken ...................................................................................................................................37
Groep B streptokokken (GBS) .......................................................................................................................... 37
Les 8 : fysiologische veranderingen tijdens de zwangerschap ........................................................................... 39
FYSIOLOGISCHE VERANDERINGEN BIJ DE ZWANGERE .................................................................................... 39
Hormonen ........................................................................................................................................................39
Uterus...............................................................................................................................................................39
Cervix (baarmoederhals) ....................................................................................................................................40
2
, Stofwisseling .....................................................................................................................................................40
Bloed en bloedsomloop .....................................................................................................................................41
Ademhaling .......................................................................................................................................................41
Uitscheiding ......................................................................................................................................................42
Lichaamsgewicht ..............................................................................................................................................42
Borsten .............................................................................................................................................................42
Huid .................................................................................................................................................................42
BEGELEIDING VAN VAAK VOORKOMENDE PROBLEMEN ................................................................................... 43
Misselijkheid, braken, smaakveranderingen ........................................................................................................43
Pyrosis of zuurbranden ......................................................................................................................................43
Obstipatie .........................................................................................................................................................44
Hemorroïden .....................................................................................................................................................44
Kuitkrampen ......................................................................................................................................................44
Varices..............................................................................................................................................................45
Bekkeninstabiliteit/rugpijn ..................................................................................................................................45
Cravings, kwaaltjes en andere ongemakken ........................................................................................................45
Les 9 - Antenatal care .................................................................................................................................... 46
NICE = national institute for health and clinical excellence ...................................................................................46
➔ Belangrijke principes .............................................................................................................................46
Wat gebeurt er op verschillende momenten?...................................................................................................46
➔ Levensstijl en voeding ...........................................................................................................................46
WHO = world health organisation .......................................................................................................................47
Belangrijke aanbevelingen .............................................................................................................................47
KCE = federaal kenniscentrum voor de gezondheidszorg ......................................................................................47
Les 11 – hoofd en buik in balans ...................................................................................................................... 48
Het brein (neuropsychologie) .............................................................................................................................48
Stress ...............................................................................................................................................................49
Transitie ouderschap .........................................................................................................................................49
Moeder/vaderrouw ............................................................................................................................................49
Rol van de vroedvrouw .......................................................................................................................................50
Les 11 – Seks in de zwangerschap ................................................................................................................... 50
Seksualiteit tijdens de zwangerschap ..................................................................................................................50
Veel gestelde vragen ..........................................................................................................................................51
LES 13 DEEL 1 – VERLOOP ARBEID EN BEVALLING ............................................................................................ 51
Plaats van de bevalling .......................................................................................................................................54
Geboortepartner – birth partners ........................................................................................................................55
Pijnstilling tijdens de arbeid ................................................................................................................................56
3
, LES 13 DEEL 2 – VERLOOP ARBEID EN BEVALLING ........................................................................................... 59
Mobilisatie ........................................................................................................................................................59
Niet-medicamenteuze pijnstilling .......................................................................................................................59
Fasen van de arbeid ...........................................................................................................................................59
4 fasen van de bevalling .....................................................................................................................................60
Eerste contact met de pasgeborene....................................................................................................................63
Geboorteplan ................................................................................................................................................ 63
4