MKA
H1: diagnostisch onderzoek
a. Hoekstenen van de diagnose – anamnese
- ALECOBO: pijn bevragen
o Aard – locatie – ernst – chronologie – ontstaan – beïnvloeding – opvatting
o Andere vragen: mogelijks invloed van externe factoren bv: contact met
de zieke persoon, reizen naar het buitenland, tandheelkundige
behandeling
- Risicofactoren
o Roken – alcohol – slechte mondhygiëne – geen tandarts
- Medicatie gebruik
o Bifosfonaten of andere osteoclast remmende medicatie
o Antistolling – cortico puffers – AD/antipsychotica
- Medische VG
o RT hoof-/halsregio
o Hematologische maligniteiten
o Orgaantransplantaties
o Kunstkleppen hart/congenitale hartchirurgie
b. Het klinisch onderzoek
1. Het neurologisch onderzoek
- CN V: n. trigeminus
Sensibiliteit o 3 takken: supra orbitale, infra orbitale (maxillaris, V2) en
metalis tak (mandibullaris, V3) apart onderzoeken
- Onderzoek: met wattenstaafje en naald van
refelxhamer/tandheelkundige sonde
- Onderscheid tussen
o Normesthesie
o Lichte hypo-esthesie: verschil tussen stomp en scherp vwp
o Zware hypo-esthesie: geen verschil sherp/stomp
o Anesthesia
- 2 puntsdicriminatie test
- Corneareflex
o Aanraken hoornvlies reflexmatig sluiten van ooglid
o Indien niet het geval: denken aan centrale uitval van n. V
, - N. VII: n. facialis motoriek aangezicht
Motoriek - Bilaterale symmetrie beoordelen door mensen te laten
o Voorhoofd fronsen, ogen sluiten, fluiten, glimlachen
o Bij paralyse
Lagoftalmie
Bell’s signs
- N. III – IV – VI verantwoordelijk voor oogbewegingen
o Testen: oogvolgbewegingen
2. Onderdelen van fysiek onderzoek: intra- en extra-oraal
- Mondopening meten tussen boven en onder snijtanden
o Normaal: SRA = snijtandrandafstand > 35 mm -> ook bij
Bewegelijkhe kinderen
id onderkaak o Indien < 35 mm: trismus
Kan elastisch of rigide zijn
- Li-Re uitwijkingen = laterotrusie = 10 mm
- Door palpatie kaakgewricht, ook altijd bij beweging -> beoordelen
Kaakkop en van:
discus o Hyper-/hypomotiliteit van kaakkop
articularis o Knappen van discus
Stethoscoop kan soms helpen om hoorbaar te maken
- Spieren palperen thv origo en insertio
o M. masseter
o M. pterygoideus lateralis
Kauwmuscula Intra-orale palpatie tussen opstijgende take van onderkaak
tuur en tuber van bovenkaak
Eerst mond open -> palpatie met gesloten mond
o M. temporalis: externe palpatie
- Ook nek musculatuur: m. scm en trapezius
- Submandibulaire lymfeklieren
Palpatie - Submentale klieren: bimanueel onderzoek, intra- en extra-oraal
lymfeklieren - Cervicale klieren
in hals - Pijnlijke klieren -> ontstekingsproces
- Harde klieren -> tumoraal proces
Palpatie van - Met vingertippen
faciale - Zoeken naar pijn en structuurveranderingen
contouren
Inspectie - Met neusspeculum en lichtbron
neusholte
Mondonderzo - Volledige gebit bevat 28 elementen (zonder wijsheidstanden)
ek o Nummering elementen: vanaf middelijn naar distaal toe, per
kwadrant
- Inspectie van 4 kwadranten
o Beginnen Re boven = 1ste kwadrant en eindigen Re onder = 4de
, kwadrant
- Naast inspectie van dentitie, ook indruk van dentitie: verzorgd?
Sensibiliteitst - Met koudspray: -50 °C
esten - Tand die niet reageert/ > 5s voor reactie -> verdacht voor
pulpanecrose
o Kan oorzaak zijn van pijnklacht
- Onderzoek mucosa
Evaluatie van o Aandacht aan predilectie
tongmobilitei plaatsen voor carcinoma’s
t Mondbodem
Lateraal en ventraal opp.
van tong
Trigonum retromolare
Pharynxbogen
- Palpatie van mondbodem
o Met Re hand mondbodemstructuren duwen tegen Li hand die
zich onder kaak bevindt
o Beoordelen van:
Speekselklieren
Submentale lymfeklieren
Induraties uitgaande van mucosa
Tandabcessen
- Palpatie tong: met gaasje tong naar voor trekken
o Beoordelen van: asymmetrie, induratie, pijn bij druk en uitzicht
- Ook occlusie en articulatie
- Hygiëne tijdens onderzoek
o Onderzoekshandschoenen = verplicht bij elk contact van huid, haar of
slijmvliezen
o Indien pt verminderde immuniteit/LWI: mondmasker + bril
3. Bijkomende onderzoeken
- Testen van zoet, zuur, zout, bitter en umami
Smaaktest o Gebruik van geconcentreerd zout, suiker, citroenzuur,
bouillonblok oplossing, lidocaïne
- Onderscheid tussen: non-tasters/tasters/super-tasters voor bitter
Snuittest - + test: wijst op oro-nasale of oro-antrale fistel
o Laten snuiten met open mond
o Oro-antraal = verbinding tussen mondholte en sinus
maxillaris
Anderen - Palpatie van parapharyngeale ruimte
- Onderzoek weke verhemelte -> aah laten zeggen
, c. Aanpak van frequente verwijzingen
1. Klachten van het kauwstelsel en/of kaakgewricht
- Pijn bevragen – ALECOBO
- Knappend/krakend kaakgewricht bij bewegen
Anamnese - Beperkte mondopening; slotklachten
- Stress – klemmen – knarsen
- Andere gewrichtsklachten?
- Symmetrie van aangezicht en occlusie
- Dentitie slijtage?
Inspectie - Functioneel:
o Maximale mondopening > 35 mm?
o Voorwaartse, lateraal protrusie
Auscultati - Kaakgewricht
e
- Kaakgewricht bij bewegen
- Kauwspieren + origo en insertie
Palpatie o m. masseter, m. temporalis, m. pterygoïdeus lateralis
- Nek musculatuur
o m. sternocleidomastoïdeus, m. trapezius
Beeldvorm - OPG = orthopantomogram = Rx van volledige kaak
ing
2. Orale mucosale afwijkingen
Anamnese - ALECOBO voor letsel
o Bevragen klachten: pijn / zwelling / branderig?
o Beïnvloedende factoren: roken, alcohol, asthma pufjes, voeding,
tandpasta, stress
- Onderliggen systemisch leiden: GVHD, autoimmuun, leukemie
- Afwijkingen van de huid?
- Referred pain naar het oor n. IX (glossopharyngeus)
o Ook tongbasis, pharynxboog en tonsillen
Inspectie - Locatie
o Wang, tong, mondvloer, gehemelte, lip, tandvlees
o Uni- of bilateraal
- Kleur, vorm en begrenzing
o Vorm: vlak, verheven, bol, spikkelig, reticulair, blaarvormig
Palpatie - Consistentie: vast/elastisch/week/geïndureerd
H1: diagnostisch onderzoek
a. Hoekstenen van de diagnose – anamnese
- ALECOBO: pijn bevragen
o Aard – locatie – ernst – chronologie – ontstaan – beïnvloeding – opvatting
o Andere vragen: mogelijks invloed van externe factoren bv: contact met
de zieke persoon, reizen naar het buitenland, tandheelkundige
behandeling
- Risicofactoren
o Roken – alcohol – slechte mondhygiëne – geen tandarts
- Medicatie gebruik
o Bifosfonaten of andere osteoclast remmende medicatie
o Antistolling – cortico puffers – AD/antipsychotica
- Medische VG
o RT hoof-/halsregio
o Hematologische maligniteiten
o Orgaantransplantaties
o Kunstkleppen hart/congenitale hartchirurgie
b. Het klinisch onderzoek
1. Het neurologisch onderzoek
- CN V: n. trigeminus
Sensibiliteit o 3 takken: supra orbitale, infra orbitale (maxillaris, V2) en
metalis tak (mandibullaris, V3) apart onderzoeken
- Onderzoek: met wattenstaafje en naald van
refelxhamer/tandheelkundige sonde
- Onderscheid tussen
o Normesthesie
o Lichte hypo-esthesie: verschil tussen stomp en scherp vwp
o Zware hypo-esthesie: geen verschil sherp/stomp
o Anesthesia
- 2 puntsdicriminatie test
- Corneareflex
o Aanraken hoornvlies reflexmatig sluiten van ooglid
o Indien niet het geval: denken aan centrale uitval van n. V
, - N. VII: n. facialis motoriek aangezicht
Motoriek - Bilaterale symmetrie beoordelen door mensen te laten
o Voorhoofd fronsen, ogen sluiten, fluiten, glimlachen
o Bij paralyse
Lagoftalmie
Bell’s signs
- N. III – IV – VI verantwoordelijk voor oogbewegingen
o Testen: oogvolgbewegingen
2. Onderdelen van fysiek onderzoek: intra- en extra-oraal
- Mondopening meten tussen boven en onder snijtanden
o Normaal: SRA = snijtandrandafstand > 35 mm -> ook bij
Bewegelijkhe kinderen
id onderkaak o Indien < 35 mm: trismus
Kan elastisch of rigide zijn
- Li-Re uitwijkingen = laterotrusie = 10 mm
- Door palpatie kaakgewricht, ook altijd bij beweging -> beoordelen
Kaakkop en van:
discus o Hyper-/hypomotiliteit van kaakkop
articularis o Knappen van discus
Stethoscoop kan soms helpen om hoorbaar te maken
- Spieren palperen thv origo en insertio
o M. masseter
o M. pterygoideus lateralis
Kauwmuscula Intra-orale palpatie tussen opstijgende take van onderkaak
tuur en tuber van bovenkaak
Eerst mond open -> palpatie met gesloten mond
o M. temporalis: externe palpatie
- Ook nek musculatuur: m. scm en trapezius
- Submandibulaire lymfeklieren
Palpatie - Submentale klieren: bimanueel onderzoek, intra- en extra-oraal
lymfeklieren - Cervicale klieren
in hals - Pijnlijke klieren -> ontstekingsproces
- Harde klieren -> tumoraal proces
Palpatie van - Met vingertippen
faciale - Zoeken naar pijn en structuurveranderingen
contouren
Inspectie - Met neusspeculum en lichtbron
neusholte
Mondonderzo - Volledige gebit bevat 28 elementen (zonder wijsheidstanden)
ek o Nummering elementen: vanaf middelijn naar distaal toe, per
kwadrant
- Inspectie van 4 kwadranten
o Beginnen Re boven = 1ste kwadrant en eindigen Re onder = 4de
, kwadrant
- Naast inspectie van dentitie, ook indruk van dentitie: verzorgd?
Sensibiliteitst - Met koudspray: -50 °C
esten - Tand die niet reageert/ > 5s voor reactie -> verdacht voor
pulpanecrose
o Kan oorzaak zijn van pijnklacht
- Onderzoek mucosa
Evaluatie van o Aandacht aan predilectie
tongmobilitei plaatsen voor carcinoma’s
t Mondbodem
Lateraal en ventraal opp.
van tong
Trigonum retromolare
Pharynxbogen
- Palpatie van mondbodem
o Met Re hand mondbodemstructuren duwen tegen Li hand die
zich onder kaak bevindt
o Beoordelen van:
Speekselklieren
Submentale lymfeklieren
Induraties uitgaande van mucosa
Tandabcessen
- Palpatie tong: met gaasje tong naar voor trekken
o Beoordelen van: asymmetrie, induratie, pijn bij druk en uitzicht
- Ook occlusie en articulatie
- Hygiëne tijdens onderzoek
o Onderzoekshandschoenen = verplicht bij elk contact van huid, haar of
slijmvliezen
o Indien pt verminderde immuniteit/LWI: mondmasker + bril
3. Bijkomende onderzoeken
- Testen van zoet, zuur, zout, bitter en umami
Smaaktest o Gebruik van geconcentreerd zout, suiker, citroenzuur,
bouillonblok oplossing, lidocaïne
- Onderscheid tussen: non-tasters/tasters/super-tasters voor bitter
Snuittest - + test: wijst op oro-nasale of oro-antrale fistel
o Laten snuiten met open mond
o Oro-antraal = verbinding tussen mondholte en sinus
maxillaris
Anderen - Palpatie van parapharyngeale ruimte
- Onderzoek weke verhemelte -> aah laten zeggen
, c. Aanpak van frequente verwijzingen
1. Klachten van het kauwstelsel en/of kaakgewricht
- Pijn bevragen – ALECOBO
- Knappend/krakend kaakgewricht bij bewegen
Anamnese - Beperkte mondopening; slotklachten
- Stress – klemmen – knarsen
- Andere gewrichtsklachten?
- Symmetrie van aangezicht en occlusie
- Dentitie slijtage?
Inspectie - Functioneel:
o Maximale mondopening > 35 mm?
o Voorwaartse, lateraal protrusie
Auscultati - Kaakgewricht
e
- Kaakgewricht bij bewegen
- Kauwspieren + origo en insertie
Palpatie o m. masseter, m. temporalis, m. pterygoïdeus lateralis
- Nek musculatuur
o m. sternocleidomastoïdeus, m. trapezius
Beeldvorm - OPG = orthopantomogram = Rx van volledige kaak
ing
2. Orale mucosale afwijkingen
Anamnese - ALECOBO voor letsel
o Bevragen klachten: pijn / zwelling / branderig?
o Beïnvloedende factoren: roken, alcohol, asthma pufjes, voeding,
tandpasta, stress
- Onderliggen systemisch leiden: GVHD, autoimmuun, leukemie
- Afwijkingen van de huid?
- Referred pain naar het oor n. IX (glossopharyngeus)
o Ook tongbasis, pharynxboog en tonsillen
Inspectie - Locatie
o Wang, tong, mondvloer, gehemelte, lip, tandvlees
o Uni- of bilateraal
- Kleur, vorm en begrenzing
o Vorm: vlak, verheven, bol, spikkelig, reticulair, blaarvormig
Palpatie - Consistentie: vast/elastisch/week/geïndureerd
