samenvatting P-lijn: methodologie 2

P-LIJN: METHODOLOGIE II

Waarom klinisch wetenschappelijk onderzoek?  evidence-based
medicine
 Bewijzen dat behandeling werkt en veilig is

LES I: ONDERZOEKSVRAAG: ANATOMIE EN FYSIOLOGIE KLINISCHE
STUDIES



OZ start steeds met een probleem 
omschrijven en diagnose stellen
 Bv: global waarming  oorzaken?
Broeikasgassen & gebruik fossiele
brandstof
o Eens je oorzaken weet, kan
je hierop inspelen



Therapie = ingrijpen nadat het probleem zich heeft voorgedaan

Preventie = ingrijpen voor het probleem plaatsvindt  voorkomen
 Vaccinaties, screenings

Prognose = verloop van de ziekte; hoe lang zal men leven

Etiologie = oorzaak van de ziekte

Diagnose steeds zo vroeg en accuraat mogelijk proberen stellen

 Ziekteverloop is zeer verschillend bij ≠ personen

THERAPIE


Farmacotherapie Immunotherapie
Fysiotherapie Kinesitherapie
Chemotherapie Ergotherapie = actief bezig zijn
Heelkunde Radiotherapie


INDELING ONDERZOEKSTYPEN

Explorerend = verzamelen van informatie
 Beschrijvend: uitspraken over de mate waarin en de manier waarop
zich een verschijnsel voordoet
 Verklarend: welke variabelen hebben de meeste invloed?

Toetsend = toetsen van hypothese

, P-LIJN: METHODOLOGIE II

 Beschrijvend: kennis over verschijnsel binnen een bepaalde
populatie of een ander tijdstip
 Verklarend: toetsen van specifieke hypothesen

NIVEAUS VAN EVIDENTIE

A: Randomized clinical trials
 Veel studies
 Veel ptn: toewijzen aan behandeling of placebo (double blind)

B: randomized clinical trials
 Minder ptn  kleinschaliger dan A
C: observational studies
 Niet gerandomiseerd/blind
 Puur observeren

D: expert panel judgement consensus
 Geen studies
 Vragen aan experten hoe zij ziekte zouden diagnosticeren
 Subjectief

DEEL I: ANATOMIE VAN KLINISCH WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK


1 ONDERZOEKSVRAAG

FINER
 Feasible: haalbaar
 Interesting
 Novel
 Ethical
 Relevant: verandert het iets voor de maatschappij?

 Goede onderzoeksvraag is + op deze 5 onderdelen


2 BETEKENIS VAN DE STUDIE

Wat is gekend?  Literatuuronderzoek
 Eenzelfde probleem niet herhalen, tenzij controversieel
Welke vraag zal geplande OZ beantwoorden?
 Wat is de betekenis van dit antwoord voor de klinische wetenschap en
gezondheidszorg?


BESTUDEREN RELEVANTE LITERATUUR

 Wat is reeds gekend over het te onderzoeken probleem?

, P-LIJN: METHODOLOGIE II

 Voorkomen duplicatie
 Leren uit fouten vorige onderzoekers


1) Zijn er richtljinen?
2)
3) Systematisch reviews bekijken
4) Oorspronkelijke studies bekijken
en zelf papers beoordelen




3 DESIGN VAN STUDIE

Observatie
 Cross-sectionele studie: men kijkt op 1 tijdstip
 Cohorte studie: mensen volgen over bepaalde tijd
o Prospectief
o retrospectief
 Case-control studie: mensen met ziekte vs mensen zonder ziekte

 Bevindingen kunnen puur toeval zijn!

Interventie (causaliteit aantonen)
 RCT: ptn randomiseren en 1 groep nieuwe gm, andere groep oud
gm/placebo
o Zeker zijn dat gm het + effect veroorzaakt
 Pragmatic trial: kijken of interventie werkt in de dagelijkse klinische
praktijk


HIERARCHIE VAN EPIDEMIOLOGISCHE STUDIE DESIGN




Hoger: meer hypothetisch

Lager: men kan meer spreken van
oorzaak – gevolg (= causaliteit)