GESCHIEDENIS EN BASISCONCEPTEN IN DE AUDIOLOGIE
PARTIM I: GELUID, AKOESTIEK EN PSYCHOAKOESTIEK
Verwachting 2050: alle mensen boven 45 jaar hebben een hoortoestel + stijging van 10-12% per jaar
Audiologie = gehoor en evenwicht
- Gehoor: noodzakelijk voor allerlei activiteiten in dagelijks leven, met nadruk op communicatie
- Evenwicht: idem, maar met nadruk op balanceren
Drie grote pijlers binnen de audiologie
- Preventie: voorkomen van gehoorproblemen
- Diagnostiek: onderzoek en vaststellen van gehoorproblemen
- Revalidatie: indien er een probleem wordt vastgesteld, zal dit worden behandeld
Drie overkoepelende pijlers:
- Gehoor heeft voornamelijk betrekking op communiceren en meer bepaald op de luisteraar.
Indien de luisteraar een gehoorprobleem heeft, zal de boodschap mogelijks verkeerd
opgevangen worden.
- Mensen: gehoorproblemen kunnen optreden bij alle leeftijden.
- Onderzoek: gehoorproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben en de technieken
worden continue verfijnd om de preventie, diagnostiek en revalidatie te verbeteren. Uiteraard
gebeurd dit op basis van onderzoek.
AUDITIEF SYSTEEM
Perifeer systeem: Centraal systeem:
- Uitwendig oor
- Midden oor
- Hersenen
- Binnenoor
- VIII craniale zenuw
ð Goedaardig probleem ð Kwaadaardig probleem
Sensoriele codering: 6 kritische stappen:
1. Geluidsgolven arriveren thv het trommelvlies
2. Beweging van het TV veroorzaakt beweging ossiculaire keten
3. Beweging stapes in ovalen venster veroorzaakt drukverschil in perilymfe
4. Drukverschil buigen membrana basilaris af
5. Beweging membrana basilaris buigen haarcellen af
6. Informatie over frequentie en amplitude wordt doorgestuurd naar CZS
1
,EIGENSCHAPPEN VAN GELUID
Zonder geluid kan je niet leven ⇨ essentiël
Als je verlangt naar stilte, verlang je eigenlijk naar rust
Geluid = trillingen
= de vibratie van luchtpartikels geproduceerd door vibratie van een object of verschillende
objecten
Bv. alarm, snurken, toilet doorspoelen, doorlopen koaie
INERENTIE EN ELASTICITEIT
- De eigenschappen van inerentie en elasticiteit zijn een noodzakelijke voorwaarde om
objecten tot trilling te brengen
- Een object zal in rust (bewegingsloos of inerent) blijven, totdat een kracht inwerkt op het
object
- Een object zal in beweging blijven, totdat een kracht het doet stoppen
1. Inertiekracht
= neiging van het object om in rust te blijven of inactief te blijven totdat deze toestand
verstoord wordt door een externe kracht
= neiging van het object om in beweging te blijven totdat het gestopt wordt door een externe
kracht
- object dat in stilte is heeft de neiging om in stilte te blijven
- object dat in beweging is heeft de neiging om in beweging te blijven
bv. een gitaar zal geen enkel geluid produceren (terwijl het perfect in staat is) totdat een
externe kracht (vingers) de snaren doen bewegen
2. Elasticiteit/veerkracht
= object zal onmiddellijk naar zijn russtoestand terugkeren wanneer het object weer wordt
losgelaten (~opgespannen elastiek)
TOEPASSING VAN INERTIE EN ELASTICITEIT
Hoe kan een vibrerend object geluid produceren?
Stemvork: <stam + 2 benen
Toepassing van externe kracht: sla de stemvork aan met een rubber hamer
ð Twee benen worden in trilling gebracht
ð De heen en weer beweging van de benen van de stemvork verstoren de dichtbij
gelegen luchtmoleculen in het medium lucht
2
,LUCHT MEDIUM
Bevat luchtpartikels (massa) in een elastisch medium (veer)
In rusttoestand: luchtpartikels en veren aanwezig rond stemvork (3dimentioneel) en die worden in
trilling gebracht -> de luchtmoleculen worden verstoord -> een vibratie
Stilte is mogelijk als er geen luchtpartikels aanwezig zijn (ruimteschip) ¹ geen geluid (als stemvork
luchtpartikels niet in trilling brengt) MR hart/bloed/adem maken geluid
Stemvork aanslaan -> luchtpartikel A gaat tegen B geduwd worden -> B tegen C en A keert terug -> C
tegen D en B keert terug en A gaat verder door -> A op rustpostitie D tegen E …
CONDENSATIE
= verhoogde druk
- Het aantal luchtpartikels in het medium lucht is hoog op die plaats
- Luchtpartikels liggen gecomprimeerd dicht bij elkaar
RAREFACTIE
= verminderde druk
- De hoeveelheid luchtpartikels in het medium lucht is klein op die plaats
- Luchtpartikels liggen verspreid in het luchtmedium
1. longitudinale golf (evenwijdig met de as verplaatsen de partikels) = geluid
2. Transversale golf: richting vd voortplanting staat loodrecht op de stimulus (steen in water)
3. Circulaire golf
! Geluid wordt voortgeplant via longitudinale golven (alternerend
condensatie – rarefactie zones)
Tegen trommelvlies botsen -> zet trommelvlies in beweging
- Condensatie: inwaartse beweging van het trommelvlies (hoge druk: push beweging)
- Rarefactie: uitwaartse beweging van het trommelvlies (lage druk: pull beweging)
Akoestische energie wordt omgezet in mechanische energie
Luchtpartikels die in trilling gaan -> mechanische beweging van in en uit gaan
3
, AKOESTISCHE (FYSISCHE) PARAMETERS VAN GELUID
FREQUENTIE
- Eenheid Hz (hertz)
- 1 cyclus over 1 sec = frequentie van 1 Hz
- 5 cycli over 1 sec = frequentie van 5 Hz
- T = tijd om 1 cyclus te doorlopen
Vb: 1000 Hz
o 1000 cycli per sec
o 1000 rarefacties/condensaties per sec
o 1 cyclus van een 1000 Hz geluid duurt 1s/1000 = 1ms
o Periode (T) van het geluid is 1ms
o Frequentie van de geluidsgolf is 1/0,001 = 1000 Hz
Ultrasound = geluiden boven 20 000 Hz (max dat mens kan horen)
Infrasound = gelluiden onder 20 Hz (min dan mens kan horen)
Lage frequentiegeluiden zijn schadelijker voor de mens dan hoge
AMPLITUDE
Zegt iets over hoe sterk het geluid is
Te meten als intensiteitsniveau of drukniveau
1. INTENSITEITSNIVEAU (geluidsintensiteit)
- Watt = eenheid vermogen ⇨ W/m2
- Kleinste intensiteit: vallende naald (1.0 x 10-12 W/m2)
- Zeer luid geluid (jet engine) ( 102 W/m2)
Probleem als we met zoveel getallen (“ruwe intensiteitswaarden”) het gehoor zouden moeten testen
of geluidsniveaus moeten meten;
- te veel verschillende waarden
- te complex
ð oplossing: we moeten de eenheidsschaal comprimeren
ð Decibelschaal < Alexander Graham Bell
ZIE ZELFSTUDIE UFORA !!!
4
PARTIM I: GELUID, AKOESTIEK EN PSYCHOAKOESTIEK
Verwachting 2050: alle mensen boven 45 jaar hebben een hoortoestel + stijging van 10-12% per jaar
Audiologie = gehoor en evenwicht
- Gehoor: noodzakelijk voor allerlei activiteiten in dagelijks leven, met nadruk op communicatie
- Evenwicht: idem, maar met nadruk op balanceren
Drie grote pijlers binnen de audiologie
- Preventie: voorkomen van gehoorproblemen
- Diagnostiek: onderzoek en vaststellen van gehoorproblemen
- Revalidatie: indien er een probleem wordt vastgesteld, zal dit worden behandeld
Drie overkoepelende pijlers:
- Gehoor heeft voornamelijk betrekking op communiceren en meer bepaald op de luisteraar.
Indien de luisteraar een gehoorprobleem heeft, zal de boodschap mogelijks verkeerd
opgevangen worden.
- Mensen: gehoorproblemen kunnen optreden bij alle leeftijden.
- Onderzoek: gehoorproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben en de technieken
worden continue verfijnd om de preventie, diagnostiek en revalidatie te verbeteren. Uiteraard
gebeurd dit op basis van onderzoek.
AUDITIEF SYSTEEM
Perifeer systeem: Centraal systeem:
- Uitwendig oor
- Midden oor
- Hersenen
- Binnenoor
- VIII craniale zenuw
ð Goedaardig probleem ð Kwaadaardig probleem
Sensoriele codering: 6 kritische stappen:
1. Geluidsgolven arriveren thv het trommelvlies
2. Beweging van het TV veroorzaakt beweging ossiculaire keten
3. Beweging stapes in ovalen venster veroorzaakt drukverschil in perilymfe
4. Drukverschil buigen membrana basilaris af
5. Beweging membrana basilaris buigen haarcellen af
6. Informatie over frequentie en amplitude wordt doorgestuurd naar CZS
1
,EIGENSCHAPPEN VAN GELUID
Zonder geluid kan je niet leven ⇨ essentiël
Als je verlangt naar stilte, verlang je eigenlijk naar rust
Geluid = trillingen
= de vibratie van luchtpartikels geproduceerd door vibratie van een object of verschillende
objecten
Bv. alarm, snurken, toilet doorspoelen, doorlopen koaie
INERENTIE EN ELASTICITEIT
- De eigenschappen van inerentie en elasticiteit zijn een noodzakelijke voorwaarde om
objecten tot trilling te brengen
- Een object zal in rust (bewegingsloos of inerent) blijven, totdat een kracht inwerkt op het
object
- Een object zal in beweging blijven, totdat een kracht het doet stoppen
1. Inertiekracht
= neiging van het object om in rust te blijven of inactief te blijven totdat deze toestand
verstoord wordt door een externe kracht
= neiging van het object om in beweging te blijven totdat het gestopt wordt door een externe
kracht
- object dat in stilte is heeft de neiging om in stilte te blijven
- object dat in beweging is heeft de neiging om in beweging te blijven
bv. een gitaar zal geen enkel geluid produceren (terwijl het perfect in staat is) totdat een
externe kracht (vingers) de snaren doen bewegen
2. Elasticiteit/veerkracht
= object zal onmiddellijk naar zijn russtoestand terugkeren wanneer het object weer wordt
losgelaten (~opgespannen elastiek)
TOEPASSING VAN INERTIE EN ELASTICITEIT
Hoe kan een vibrerend object geluid produceren?
Stemvork: <stam + 2 benen
Toepassing van externe kracht: sla de stemvork aan met een rubber hamer
ð Twee benen worden in trilling gebracht
ð De heen en weer beweging van de benen van de stemvork verstoren de dichtbij
gelegen luchtmoleculen in het medium lucht
2
,LUCHT MEDIUM
Bevat luchtpartikels (massa) in een elastisch medium (veer)
In rusttoestand: luchtpartikels en veren aanwezig rond stemvork (3dimentioneel) en die worden in
trilling gebracht -> de luchtmoleculen worden verstoord -> een vibratie
Stilte is mogelijk als er geen luchtpartikels aanwezig zijn (ruimteschip) ¹ geen geluid (als stemvork
luchtpartikels niet in trilling brengt) MR hart/bloed/adem maken geluid
Stemvork aanslaan -> luchtpartikel A gaat tegen B geduwd worden -> B tegen C en A keert terug -> C
tegen D en B keert terug en A gaat verder door -> A op rustpostitie D tegen E …
CONDENSATIE
= verhoogde druk
- Het aantal luchtpartikels in het medium lucht is hoog op die plaats
- Luchtpartikels liggen gecomprimeerd dicht bij elkaar
RAREFACTIE
= verminderde druk
- De hoeveelheid luchtpartikels in het medium lucht is klein op die plaats
- Luchtpartikels liggen verspreid in het luchtmedium
1. longitudinale golf (evenwijdig met de as verplaatsen de partikels) = geluid
2. Transversale golf: richting vd voortplanting staat loodrecht op de stimulus (steen in water)
3. Circulaire golf
! Geluid wordt voortgeplant via longitudinale golven (alternerend
condensatie – rarefactie zones)
Tegen trommelvlies botsen -> zet trommelvlies in beweging
- Condensatie: inwaartse beweging van het trommelvlies (hoge druk: push beweging)
- Rarefactie: uitwaartse beweging van het trommelvlies (lage druk: pull beweging)
Akoestische energie wordt omgezet in mechanische energie
Luchtpartikels die in trilling gaan -> mechanische beweging van in en uit gaan
3
, AKOESTISCHE (FYSISCHE) PARAMETERS VAN GELUID
FREQUENTIE
- Eenheid Hz (hertz)
- 1 cyclus over 1 sec = frequentie van 1 Hz
- 5 cycli over 1 sec = frequentie van 5 Hz
- T = tijd om 1 cyclus te doorlopen
Vb: 1000 Hz
o 1000 cycli per sec
o 1000 rarefacties/condensaties per sec
o 1 cyclus van een 1000 Hz geluid duurt 1s/1000 = 1ms
o Periode (T) van het geluid is 1ms
o Frequentie van de geluidsgolf is 1/0,001 = 1000 Hz
Ultrasound = geluiden boven 20 000 Hz (max dat mens kan horen)
Infrasound = gelluiden onder 20 Hz (min dan mens kan horen)
Lage frequentiegeluiden zijn schadelijker voor de mens dan hoge
AMPLITUDE
Zegt iets over hoe sterk het geluid is
Te meten als intensiteitsniveau of drukniveau
1. INTENSITEITSNIVEAU (geluidsintensiteit)
- Watt = eenheid vermogen ⇨ W/m2
- Kleinste intensiteit: vallende naald (1.0 x 10-12 W/m2)
- Zeer luid geluid (jet engine) ( 102 W/m2)
Probleem als we met zoveel getallen (“ruwe intensiteitswaarden”) het gehoor zouden moeten testen
of geluidsniveaus moeten meten;
- te veel verschillende waarden
- te complex
ð oplossing: we moeten de eenheidsschaal comprimeren
ð Decibelschaal < Alexander Graham Bell
ZIE ZELFSTUDIE UFORA !!!
4
