Modellen i/d
ontwikkelingspsychopathologie
Elisa Hoyo — 2023-2024
1
,2
, Hoofdstuk 1: Ontwikkeling en Psychopathologie
1. Conceptualisatie Ontwikkelingspsychopathologie (=OPP)
Ontwikkelingspsychopathologie = een algemene benadering voor het begrijpen van relaties
tussen ontwikkeling en haar maladoptieve afwijkingen (Achenbach)
1.1.Historiek
- 1975: er wordt voor het eerst gesproken van het concept door Achenbach
- 1983: eerste publicaties
- 1989: eerste tijdschrift (bestaat nu nog steeds)
- 1990-2016: er komen nog tijdschriften en boeken
Ontwikkelingspsychopathologie is nog een relatief jong domein. Waarom?
- Nauwelijks aandacht voor stoornissen bij kinderen
- Ontbreken van adequaat instrumentarium
➡ Ontwikkelingsgevoelig
➡ Betrouwbaar
➡ Valide
- Tijdsintensieve studies: follow-up, grote steekproeven
1.2.De nitie ontwikkelingspsychopathologie
Ontwikkelingspsychopathologie = beschrijven, verklaren en voorspellen van afwijkende
gedragingen en processen door de tijd heen
- Bestuderen van de afwijkende ontwikkeling
Klinische ontwikkelingspsychopathologie (gaat een stap verder) = op grond van OPP
komen tot voorkomen en behandelen van psychische problemen bij kinderen
- OPP is onderzoeksdomein van KLOP
- Toevoeging van:
➡ Diagnostiek
➡ Preventie
3
fi
, ➡ Interventie
Opm: in de literatuur gaan deze concepten vaak door elkaar gebruikt worden
Wat is ontwikkelingspsychopathologie niet?
- OPP ≠ Klinische psychologie
➡ Klinische psychologie = stoornissen in hier en nu bestuderen
➡ OPP = vanuit ontwikkelingsperspectief
Ook interesse in kinderen met risico die geen stoornis ontwikkelen of terug
in normale ontwikkeling komen
Geïnteresseerd in beschermende factoren (veerkracht)
- OPP ≠ Ontwikkelingspsychologie
➡ Ontwikkelingspsychologie = bestuderen van normale ontwikkeling (ook
longitudinaal onderzoek)
Is een voorwaarde om OPP te hebben → je kan enkel leren over afwijkingen
als je het normale kent
➡ OPP = wat wijkt af van de normale ontwikkeling
Voorbeeld onderzoek
- Onderzoekers: Van den Bergh
- Start: 1986-1987
- 86 vrouwen die zwanger waren met hun eerste baby (18-30 jaar)
- Besturen en opvolgen van moeder, kind, moeder-kind interactie
Doel: wat zijn de gevolgen van angst bij de moeder tijdens de zwangerschap voor de
nakomeling?
- 4 grote fasen (follow-up)
➡ T1: Eerste 7 levensmaanden
➡ T2: 8-9 jarige leeftijd
➡ T3: 14-15 jarige leeftijd
➡ T4: 17-jarige leeftijd
Multi-methodisch
- Vragenlijst (bv: STAI, CBCL)
- Observatie gedrag (bv: foetus via ultrasound)
- Ontwikkelingsschalen
- Cognitieve taken
- EEG
- …
Meerdere informanten
- Kind
- Ouder
Resultaten:
4
ontwikkelingspsychopathologie
Elisa Hoyo — 2023-2024
1
,2
, Hoofdstuk 1: Ontwikkeling en Psychopathologie
1. Conceptualisatie Ontwikkelingspsychopathologie (=OPP)
Ontwikkelingspsychopathologie = een algemene benadering voor het begrijpen van relaties
tussen ontwikkeling en haar maladoptieve afwijkingen (Achenbach)
1.1.Historiek
- 1975: er wordt voor het eerst gesproken van het concept door Achenbach
- 1983: eerste publicaties
- 1989: eerste tijdschrift (bestaat nu nog steeds)
- 1990-2016: er komen nog tijdschriften en boeken
Ontwikkelingspsychopathologie is nog een relatief jong domein. Waarom?
- Nauwelijks aandacht voor stoornissen bij kinderen
- Ontbreken van adequaat instrumentarium
➡ Ontwikkelingsgevoelig
➡ Betrouwbaar
➡ Valide
- Tijdsintensieve studies: follow-up, grote steekproeven
1.2.De nitie ontwikkelingspsychopathologie
Ontwikkelingspsychopathologie = beschrijven, verklaren en voorspellen van afwijkende
gedragingen en processen door de tijd heen
- Bestuderen van de afwijkende ontwikkeling
Klinische ontwikkelingspsychopathologie (gaat een stap verder) = op grond van OPP
komen tot voorkomen en behandelen van psychische problemen bij kinderen
- OPP is onderzoeksdomein van KLOP
- Toevoeging van:
➡ Diagnostiek
➡ Preventie
3
fi
, ➡ Interventie
Opm: in de literatuur gaan deze concepten vaak door elkaar gebruikt worden
Wat is ontwikkelingspsychopathologie niet?
- OPP ≠ Klinische psychologie
➡ Klinische psychologie = stoornissen in hier en nu bestuderen
➡ OPP = vanuit ontwikkelingsperspectief
Ook interesse in kinderen met risico die geen stoornis ontwikkelen of terug
in normale ontwikkeling komen
Geïnteresseerd in beschermende factoren (veerkracht)
- OPP ≠ Ontwikkelingspsychologie
➡ Ontwikkelingspsychologie = bestuderen van normale ontwikkeling (ook
longitudinaal onderzoek)
Is een voorwaarde om OPP te hebben → je kan enkel leren over afwijkingen
als je het normale kent
➡ OPP = wat wijkt af van de normale ontwikkeling
Voorbeeld onderzoek
- Onderzoekers: Van den Bergh
- Start: 1986-1987
- 86 vrouwen die zwanger waren met hun eerste baby (18-30 jaar)
- Besturen en opvolgen van moeder, kind, moeder-kind interactie
Doel: wat zijn de gevolgen van angst bij de moeder tijdens de zwangerschap voor de
nakomeling?
- 4 grote fasen (follow-up)
➡ T1: Eerste 7 levensmaanden
➡ T2: 8-9 jarige leeftijd
➡ T3: 14-15 jarige leeftijd
➡ T4: 17-jarige leeftijd
Multi-methodisch
- Vragenlijst (bv: STAI, CBCL)
- Observatie gedrag (bv: foetus via ultrasound)
- Ontwikkelingsschalen
- Cognitieve taken
- EEG
- …
Meerdere informanten
- Kind
- Ouder
Resultaten:
4
