Samenvatting Immunologie

Samenvatting immunologie
Inleiding: Het verweer
- Voorkomen van invasie door vreemde organismen en moleculen
- Balans tussen vernietigen van vreemde cellen en vermijden van zelfdestructie
o Immuundeficiëntie: verzwakt immuunsysteem
o Hypergevoeligheid: allergie
o Auto-immuniteit: reactie tegen eigen lichaamscellen

Niet-specifiek verweer = aangeboren, innate immune system (IS)
Specifiek verweer = verworven, adaptive immune system (S) of aquired

Ons immuunsysteem moet weten of een andere cel of molecule vreemd is, m.a.w. het moet
een onderscheid kunnen maken tussen eigen en niet-eigen, het moet dus aan- of
afwezigheid van eigen structuren kunnen herkennen. Niet-eigen zijn indringers zoals
bacteriën, maar ook abnormale lichaamscellen zoals kankercellen of cellen van andere
individuen (bij transplantaties).

Onderscheid tussen eigen en niet-eigen
- Verworven systeem: specifieke receptoren
- Receptoren ontstaan tijdens ontwikkeling van de cellen
- Herkennen zowel eigen als niet-eigen  moet leren wat eigen is. Al de rest is niet-
eigen.

Receptoren
receptor/ligand interactie = algemeen
biochemisch verschijnsel = manier van
communicatie = manier om reactie teweeg
te brengen.

Kd = [L][R]/[LR] = bindings- of
associatieconstante. Als deze klein is, is er
een grote affiniteit tussen ligand en
receptor.

Als ligand op receptor past, wordt er een signaal gestuurd (signaaltransductie)  cel kan
actie uitvoeren.

Eiwitten
- Informatie opbouw: genen. Hier ligt
volgorde voor opbouw van AZ
- Biopolymeren van AZ: peptidebinding
- Ruimtelijke structuur: 4 niveaus

Eiwit-structuur
Super secundaire structuur met bepaalde
functie = domein

4 soorten bindingen:
- Ionaire bindingen
- Waterstofbruggen
- Hydrofobe interacties
- Covalente bindingen (sterkst)
© M. Knaap – Biomedische Laboratoriumtechnologie 1 1

,Quaternaire structuur: niet alle eiwitten

In tertiaire structuur domein onderscheiden dat eigen functie zal hebben. In 1 eiwit kunnen
meerdere tertiaire structuren voorkomen  meerdere domeinen




Functies van eiwitten
 Structuur : keratine/collageen (huid, haar, bindweefsel)
 Contractie : actine/myosine (spieren)
 Transport : hemoglobine (zuurstof), serumalbumine: lipiden
 Stockage : reserve, eiwitten vb. ferritine
 Enzym : verteringsenzymen: trypsine, pepsine, lipase
 Bescherming : antilichaam
 Informatie : signaalmoleculen  groeifactoren, hormonen
: receptoren  oppervlakte eiwitten op bv. WBC

Enzymen
- Biochemische katalysatoren
- Uitgang ‘ase’
- Sleutel-slot




© M. Knaap – Biomedische Laboratoriumtechnologie 1 2

,Pathogeen = ziekteverwekker van biologische oorsprong
Virulentie = maat voor de hoeveelheid schade die een micro-organisme zijn gastheer
toedient, maat voor pathogeniteit. Aanvalskracht van een micro-organisme,
vermogen van een MO om ziekte te veroorzaken. Ook een bacterie kan
virulent zijn.

Infectie = pathogeen is binnengedrongen en kan repliceren in ons lichaam. Dan
kunnen we ziek worden en moet immuunsysteem in werking gaan.
Antiserum = kant en klare antilichamen (antibodies)

Natuurlijk Kunstmatig / geïnduceerd
Passief Moedermelk, placenta Verkregen door toediening
(antistoffen) van antistoffen om infectie te
bestrijden. Bv-griepprik,
tetanusspuit (antiserum)
Actief Ziek worden, antistof maken, Ontstaat na toediening van
geheugencel maken antigenen. BMR, DKTP-prik
(vaccin)


Vaccin = men dient antigenen toe. Zullen ons lichaam aanzetten tot aanmaak van
eigen antilichamen tegen dit antigeen.

Besmetting = overbrengen van ziektekiemen op weefsel of voorwerp. Ook wel
contaminatie.

Infectie = binnendringen van ziektekiemen in ons lichaam  vermenigvuldiging.
Schade aanrichten  ziekteverschijnselen. Hoe ziek we worden hangt af van
 Virulentie: aanvalskracht van MO, het vermogen van een microbe om
ziekte te veroorzaken.
 Weerstand: immuniteit van de gastheer.


Ontsteking = reactie van ons lichaam op infectie.
 Calor : warmte
 Dolor : pijn
 Rubor : roodheid
 Tumor : zwelling

Ontsmetting = bestrijding van ongewenste kiemen om overdracht te verhinderen, met
antiseptica. Zijn selectief voor bepaalde MO.
 Alcoholen : denaturatie van eiwitten en oplossen van vetten

© M. Knaap – Biomedische Laboratoriumtechnologie 1 3

,  Chloor : bactericide, fungicide, virucide en sporocide
 Jood : sterk bactericide, fungicide, virucide, sporocide. Te
lang contact, te hoge concentratie  dermatitis
 Chloorhexidine: bactericide, weinig fungicide. Voor ontsmetting van
levende weefsels.
 Peroxiden : sporocide > bactericide. Vooral werkzaam tegen
anaeroben, niet tegen S. aureus
 Zware metalen: mercurochroom, zilvernitraat
 Formaldehyde: voor ontsmetten instrumenten
 Glutaaraldehyde: ‘’

Sporocide = sporendodend

Steriliseren = niet-selectief, doodt alles
Aseptische technieken = manier van werken die besmetting vermijdt

Antibiotica
= tegen het leven. Doden bacteriën door de productie van celwandcomponenten te
remmen/stoppen. Ze doen dit door in te werken op enzymen (transpeptidasen) die
peptidoglycaan (polymeer van de suikermoleculen NAM en NAG) via peptidebruggen
vasthechten aan de celmembraan.

Bactericide = bacteriedodend, vb. penicilline
Bacteriostatische = bacterieremmende (groei voorkomen) vb. doxycycline, tetracycline

Werking:
- Inwerken op celwand (inwerken op celwand)
- Remmen eiwitsynthese (tetracycline, inhibitie van translatie)
- Remmen van DNA of RNA-synthese
- Vernietigen van DNA
- Stoppen foliumzuurproductie van de bacterie = vit B11. Het is een voorloper in de
synthese van nucleotiden (bouwstenen van DNA en RNA)

WERKT ENKEL TEGEN BACTERIËLE INFECTIES




Serum en plasma




Bloed met antistollingsfactoren: stolt niet Bloed zonder antistollingsfactoren

© M. Knaap – Biomedische Laboratoriumtechnologie 1 4