Epilepsiechirurgie
1 Inleiding .................................................................................................................................... 2
1.1 Epilepsie in België (cijfers niet kennen) ...................................................................................... 2
1.1.1 Kandidaten voor chirurgie: 250 per jaar ........................................................................... 2
1.2 Principe ....................................................................................................................................... 2
2 Epilepsiechirurgie workup ......................................................................................................... 2
2.1 Prechirurgische evaluatie ........................................................................................................... 2
2.2 Zones .......................................................................................................................................... 2
2.2.1 Epileptogene zone ............................................................................................................ 2
2.2.2 Irritatieve zone .................................................................................................................. 3
2.2.3 Ictal onset zone - Seizure onset zone................................................................................ 3
2.2.4 Epileptisch letsel ............................................................................................................... 4
2.2.5 Ictale Symptomatische zone ............................................................................................. 4
2.2.6 Functional deficit zone ...................................................................................................... 4
2.2.7 Eloquente zone ................................................................................................................. 5
2.3 Invasieve studies ........................................................................................................................ 5
2.3.1 SEEG: stereotactische EEG ................................................................................................ 5
2.3.2 ECOG: subdurable grids .................................................................................................... 5
3 Resectie en disconnectie ........................................................................................................... 6
3.1 Resectie ...................................................................................................................................... 6
3.1.1 Hippocampale sclerose ..................................................................................................... 6
3.1.2 Focale corticale dysplasie ................................................................................................. 6
3.1.3 Tumor ................................................................................................................................ 7
3.2 Disconnectie ............................................................................................................................... 7
3.2.1 Hemisferectomie............................................................................................................... 7
3.2.2 callosotomie ...................................................................................................................... 8
3.2.3 Posterieure deconnectie ................................................................................................... 8
3.2.4 Multipele subpiale transectiess (MST).............................................................................. 8
3.3 Outcome ..................................................................................................................................... 8
3.4 Besluit ......................................................................................................................................... 8
4 Neuromodulatie ........................................................................................................................ 9
4.1 Palliatief: deep brain stimulation ............................................................................................... 9
4.1.1 Direct focus DBS ................................................................................................................ 9
4.1.2 ANT DBS ............................................................................................................................ 9
4.1.3 Vagal nerve stimulation .................................................................................................. 10
4.1.4 Wanneer verkies je ANT-DBS boven VNS? ..................................................................... 10
5 Laserbehandeling LITT ............................................................................................................. 10
6 Epilepsiechirurgie = teamwork................................................................................................. 10
7 Examenvraag: Bespreek de verschillende zones: ...................................................................... 11
1
, 1 Inleiding
● neurochirurgie indien refractaire epilepsie: medicatie werkt niet
● met als primaire doel: behandeling van epilepsie
● indien wel reactie op medicatie, meestal niet opereren TENZIJ kinderen met goedaardige
tumoren bv
1.1 Epilepsie in België (cijfers niet kennen)
Incidentie: 5000, Prevalentie: 1%, Prognose: 2/3 remissie, 1/3 refractaire epilepsie
1.1.1 Kandidaten voor chirurgie: 250 per jaar
● Refractaire partiële epilepsie
● > 1 aanval per maand
● meestal > 2 jaar epilepsie ondanks intensieve medische therapie
● hoe jonger hoe beter
1.2 Principe
● Deel van hersenen dat aanvallen genereert waarvan de resectie/deconnectie
noodzakelijk/voldoende is om de patiënt aanvalsvrij te maken
= epileptogene zone (EZ)
● Identificatie en resectie van weefsel noodzakelijk om de epilepsie te genezen
● zonder neurologisch of cognitief deficit
2 Epilepsiechirurgie workup
2.1 Prechirurgische evaluatie
● Multidisciplinair team: epileptoloog, neurochirurg, neuroradioloog, nuclearist,
neuropsycholoog, psychiater, sociaal assistent
● Doel
○ 1 focus?
○ Afwijkingen elders in de hersenen?
○ Goed resultaat wat betreft aanvallen en levenskwaliteit
○ Risico afwegen
2.2 Zones
2.2.1 Epileptogene zone
“Region of cortex that can generate epileptic seizures. By definition, total removal or disconnection is
necessary for seizure freedom.”
● zone die we moeten wegnemen om de patiënt aanvalsvrij te hebben
● absoluut de minimale zone
● wordt niet rechtstreeks gemeten, is een concept afgeleid uit alle informatie
2
1 Inleiding .................................................................................................................................... 2
1.1 Epilepsie in België (cijfers niet kennen) ...................................................................................... 2
1.1.1 Kandidaten voor chirurgie: 250 per jaar ........................................................................... 2
1.2 Principe ....................................................................................................................................... 2
2 Epilepsiechirurgie workup ......................................................................................................... 2
2.1 Prechirurgische evaluatie ........................................................................................................... 2
2.2 Zones .......................................................................................................................................... 2
2.2.1 Epileptogene zone ............................................................................................................ 2
2.2.2 Irritatieve zone .................................................................................................................. 3
2.2.3 Ictal onset zone - Seizure onset zone................................................................................ 3
2.2.4 Epileptisch letsel ............................................................................................................... 4
2.2.5 Ictale Symptomatische zone ............................................................................................. 4
2.2.6 Functional deficit zone ...................................................................................................... 4
2.2.7 Eloquente zone ................................................................................................................. 5
2.3 Invasieve studies ........................................................................................................................ 5
2.3.1 SEEG: stereotactische EEG ................................................................................................ 5
2.3.2 ECOG: subdurable grids .................................................................................................... 5
3 Resectie en disconnectie ........................................................................................................... 6
3.1 Resectie ...................................................................................................................................... 6
3.1.1 Hippocampale sclerose ..................................................................................................... 6
3.1.2 Focale corticale dysplasie ................................................................................................. 6
3.1.3 Tumor ................................................................................................................................ 7
3.2 Disconnectie ............................................................................................................................... 7
3.2.1 Hemisferectomie............................................................................................................... 7
3.2.2 callosotomie ...................................................................................................................... 8
3.2.3 Posterieure deconnectie ................................................................................................... 8
3.2.4 Multipele subpiale transectiess (MST).............................................................................. 8
3.3 Outcome ..................................................................................................................................... 8
3.4 Besluit ......................................................................................................................................... 8
4 Neuromodulatie ........................................................................................................................ 9
4.1 Palliatief: deep brain stimulation ............................................................................................... 9
4.1.1 Direct focus DBS ................................................................................................................ 9
4.1.2 ANT DBS ............................................................................................................................ 9
4.1.3 Vagal nerve stimulation .................................................................................................. 10
4.1.4 Wanneer verkies je ANT-DBS boven VNS? ..................................................................... 10
5 Laserbehandeling LITT ............................................................................................................. 10
6 Epilepsiechirurgie = teamwork................................................................................................. 10
7 Examenvraag: Bespreek de verschillende zones: ...................................................................... 11
1
, 1 Inleiding
● neurochirurgie indien refractaire epilepsie: medicatie werkt niet
● met als primaire doel: behandeling van epilepsie
● indien wel reactie op medicatie, meestal niet opereren TENZIJ kinderen met goedaardige
tumoren bv
1.1 Epilepsie in België (cijfers niet kennen)
Incidentie: 5000, Prevalentie: 1%, Prognose: 2/3 remissie, 1/3 refractaire epilepsie
1.1.1 Kandidaten voor chirurgie: 250 per jaar
● Refractaire partiële epilepsie
● > 1 aanval per maand
● meestal > 2 jaar epilepsie ondanks intensieve medische therapie
● hoe jonger hoe beter
1.2 Principe
● Deel van hersenen dat aanvallen genereert waarvan de resectie/deconnectie
noodzakelijk/voldoende is om de patiënt aanvalsvrij te maken
= epileptogene zone (EZ)
● Identificatie en resectie van weefsel noodzakelijk om de epilepsie te genezen
● zonder neurologisch of cognitief deficit
2 Epilepsiechirurgie workup
2.1 Prechirurgische evaluatie
● Multidisciplinair team: epileptoloog, neurochirurg, neuroradioloog, nuclearist,
neuropsycholoog, psychiater, sociaal assistent
● Doel
○ 1 focus?
○ Afwijkingen elders in de hersenen?
○ Goed resultaat wat betreft aanvallen en levenskwaliteit
○ Risico afwegen
2.2 Zones
2.2.1 Epileptogene zone
“Region of cortex that can generate epileptic seizures. By definition, total removal or disconnection is
necessary for seizure freedom.”
● zone die we moeten wegnemen om de patiënt aanvalsvrij te hebben
● absoluut de minimale zone
● wordt niet rechtstreeks gemeten, is een concept afgeleid uit alle informatie
2
