Culturele referentiekaders – samenvatting
Inleiding cultuur en gezondheid
WAT IS EEN REFERENTIEKADER EN HOE BEINVLOEDT DIT DE KIJK OP DE WERELD?
Iedereen bekijkt de wereld vanuit zijn eigen bril, zijn eigen vensters. Wat ik doe is normaal,
wat een ander doet is vreemd.
- Een uitspraak van individu X over een bevolkingsgroep Y bevat altijd informatie over
X. Er moet nog uitgezocht worden of het ook effectief informatie bevat over Y.
MODEL VAN HOFFMAN (3 NIVEAUS BENOEMEN EN BEGRIJPEN)
3 niveaus:
- Menselijke natuur
- Cultuur
- Persoonlijkheden (bep. door genen, levenservaring, situaties waarin je terechkomt)
1
,Culturele referentiekaders – samenvatting
NIVEAU 1: MENSELIJKE NATUUR
Iedereen op zoek naar de 3 W’s
(Welzijn – Wellust – Welvaart)
Hoe we die invullen en nastreven wordt bep.
door cultuur en persoonlijkheid (maw de 2
andere niveaus)
3 W-model
→ helpen ons oordeel uit te stellen bij het waarnemen van gedrag dat we vanuit ons eigen
referentiekader vreemd/fout vinden.
→ helpt ons te zoeken naar hetgeen ons bindt, gemeenschappelijke kenmerken
→ gaat ervan uit dat meerderheid meestal goede bedoelingen hebben
NIVEAU 2: CULTUUR
Hoe mensen omgaan met en uiting geven aan basisemoties,
basisbehoeften en basisvermogens is aangeleerd = cultureel
makkelijk zichtbaar: kledij, muziek, feestdagen, talen, voeding
moeilijk zichtbaar: manier van denken, waarden, normen,
genderrollen, opvoeding, gebaren, …
NIVEAU 3: PERSOONLIJKHEID
= basis van interpersoonlijke communicatie
Ieder mens is uniek
- Combinatie aangeboren – aangeleerd (door cultuur)
- Persoonlijkheid + levensloop bepalen wie je bent
Ieder mens geeft inhoud en betekenis aan het mens-zijn en aan de culturele waarden
waartoe hij behoort
2
, Culturele referentiekaders – samenvatting
WAT IS CULTUUR?
Het complexe geheel dat kennis, geloof, kunst, moraal, wet, gewoonte en alle andere
capaciteiten en gewoonten omvat die door mensen zijn verworven als lid van de
samenleving.
MODEL VAN HOFSTEDE + 6 DIMENSIES TOELICHTEN
Invloed van cultuur en op wie we zijn en hoe we ons gedragen: 6 dimensies
Onderzoek van Hofstede: vergelijken van culturen binnen bedrijven wereldwijd adhv
landenscores. Hij beschrijft sociale systemen waar individuelen deel van uitmaken (beschrijft
geen individuen zelf!)
Dimensies Uitleg
1. Machtafstand Mate waarin de minder machtige leden van instituties of
organisaties in een land verwachten en accepteren dat
de macht ongelijk verdeeld is.
(hoe gaat de samenleving om met ongelijkheid tussen
mensen?)
België: 20/53
2. Individualisme en Individualistisch:
collectivisme - onderlinge banden tssn inidividuen zijn los: iederereen
wordt geacht uitstuitend te zorgen voor zichzelf en voor
zijn naaste familie
- denken vanuit ik
Collectivistisch:
- individuen zijn vanaf hun geboorte opgenomen in
sterke, hechte groepen die hun levenslang bescherming
bieden in ruil voor onvoorwaardelijke loyaliteit
- denken vanuit wij (vanuit gezin, gemeenschap, …)
België 8/53 → sterk qua individualisme
3. Masculaniteit VS Masculien:
feminiteit sociale sekserollen zijn duidelijk gescheiden, mannen
worden geacht assertief en hard te zijn en gericht op
succes. Vrouwen horen bescheiden en teder te zijn en
gericht op de kwaliteit van het bestaan.
Feminien:
Sociale sekserollen overlappen elkaar: zowel mannen als
vrouwen worden geacht bescheiden en teder te zijn en
vooral gericht op de kwaliteit van het bestaan.
België: 22/53
4. Onzekerheidsvermijding Mate waarin leden van een cultuur zich bedreigd voelen
en angst door onzekere/onbekende situaties. Dit gevoel wordt oa
3
Inleiding cultuur en gezondheid
WAT IS EEN REFERENTIEKADER EN HOE BEINVLOEDT DIT DE KIJK OP DE WERELD?
Iedereen bekijkt de wereld vanuit zijn eigen bril, zijn eigen vensters. Wat ik doe is normaal,
wat een ander doet is vreemd.
- Een uitspraak van individu X over een bevolkingsgroep Y bevat altijd informatie over
X. Er moet nog uitgezocht worden of het ook effectief informatie bevat over Y.
MODEL VAN HOFFMAN (3 NIVEAUS BENOEMEN EN BEGRIJPEN)
3 niveaus:
- Menselijke natuur
- Cultuur
- Persoonlijkheden (bep. door genen, levenservaring, situaties waarin je terechkomt)
1
,Culturele referentiekaders – samenvatting
NIVEAU 1: MENSELIJKE NATUUR
Iedereen op zoek naar de 3 W’s
(Welzijn – Wellust – Welvaart)
Hoe we die invullen en nastreven wordt bep.
door cultuur en persoonlijkheid (maw de 2
andere niveaus)
3 W-model
→ helpen ons oordeel uit te stellen bij het waarnemen van gedrag dat we vanuit ons eigen
referentiekader vreemd/fout vinden.
→ helpt ons te zoeken naar hetgeen ons bindt, gemeenschappelijke kenmerken
→ gaat ervan uit dat meerderheid meestal goede bedoelingen hebben
NIVEAU 2: CULTUUR
Hoe mensen omgaan met en uiting geven aan basisemoties,
basisbehoeften en basisvermogens is aangeleerd = cultureel
makkelijk zichtbaar: kledij, muziek, feestdagen, talen, voeding
moeilijk zichtbaar: manier van denken, waarden, normen,
genderrollen, opvoeding, gebaren, …
NIVEAU 3: PERSOONLIJKHEID
= basis van interpersoonlijke communicatie
Ieder mens is uniek
- Combinatie aangeboren – aangeleerd (door cultuur)
- Persoonlijkheid + levensloop bepalen wie je bent
Ieder mens geeft inhoud en betekenis aan het mens-zijn en aan de culturele waarden
waartoe hij behoort
2
, Culturele referentiekaders – samenvatting
WAT IS CULTUUR?
Het complexe geheel dat kennis, geloof, kunst, moraal, wet, gewoonte en alle andere
capaciteiten en gewoonten omvat die door mensen zijn verworven als lid van de
samenleving.
MODEL VAN HOFSTEDE + 6 DIMENSIES TOELICHTEN
Invloed van cultuur en op wie we zijn en hoe we ons gedragen: 6 dimensies
Onderzoek van Hofstede: vergelijken van culturen binnen bedrijven wereldwijd adhv
landenscores. Hij beschrijft sociale systemen waar individuelen deel van uitmaken (beschrijft
geen individuen zelf!)
Dimensies Uitleg
1. Machtafstand Mate waarin de minder machtige leden van instituties of
organisaties in een land verwachten en accepteren dat
de macht ongelijk verdeeld is.
(hoe gaat de samenleving om met ongelijkheid tussen
mensen?)
België: 20/53
2. Individualisme en Individualistisch:
collectivisme - onderlinge banden tssn inidividuen zijn los: iederereen
wordt geacht uitstuitend te zorgen voor zichzelf en voor
zijn naaste familie
- denken vanuit ik
Collectivistisch:
- individuen zijn vanaf hun geboorte opgenomen in
sterke, hechte groepen die hun levenslang bescherming
bieden in ruil voor onvoorwaardelijke loyaliteit
- denken vanuit wij (vanuit gezin, gemeenschap, …)
België 8/53 → sterk qua individualisme
3. Masculaniteit VS Masculien:
feminiteit sociale sekserollen zijn duidelijk gescheiden, mannen
worden geacht assertief en hard te zijn en gericht op
succes. Vrouwen horen bescheiden en teder te zijn en
gericht op de kwaliteit van het bestaan.
Feminien:
Sociale sekserollen overlappen elkaar: zowel mannen als
vrouwen worden geacht bescheiden en teder te zijn en
vooral gericht op de kwaliteit van het bestaan.
België: 22/53
4. Onzekerheidsvermijding Mate waarin leden van een cultuur zich bedreigd voelen
en angst door onzekere/onbekende situaties. Dit gevoel wordt oa
3
