1.BPPV
1.1 Anatomie & functie
Buitenoor, middenoor & binnenoor (= vestibulair
orgaan)
Binnenoor
o Ligt heel diep moeilijk voor MBV
o Binnenoor goed beschermt want is belangrijk
o Slakkenhuis = cochlea gehoor
o Vestibularis = evenwichtsorgaan
o N. Vestibularis & N. Cochlearis
2 aparte zenuwen maar lopen volledig
samen met elkaar aan elkaar geplakt
Daarom beide samengenomen i/d naam
Vestibularis
o 3 halfcirkelvormige kanalen
o Utriculus = ovaal zakje
o Sacculus = rond zakje
Voorhof = sacculus & utriculus = gevoelig voor Fz
o Utriculus
Gevuld met endolymfe
Statolietorgaan georiënteerd horizontaal
voor-achter & zijwaarts
o Sacculus
Gevuld met endolymfe
Statolietorgaan georiënteerd verticaal
op-neer & voor-achterwaarts
Statolietorgaan
o Haartjes zitten vast aan zenuwcellen
Bij bew registreren de cellen dit
Geven signaal door aan zenuwen
o Bovenop haartjes membraan gelei-achtig zodat het
kan bewegen
o Otolieten bovenop membraan
= kalkkristallen = zwaarder
, Beweging
otolieten
reageren +
gelei zal
bewegen
haartjes
bewegen
doorgegeven naar zenuw
Ampulla & capula:
1.1.1 Otolieten
Wet v traagheid
o = 1ste wet v Newton – traagheidswet
Op VW geen resulterende kracht behoudt het zijn bewegingstoestand
Is het voorwerp in rust, dan blijft het in rust; beweegt het voorwerp, dan blijft het
bewegen met constante snelheid & in dezelfde richting
iets in bew wilt in bew blijven, iets in rust wilt in rust blijven
o Kristallen bewegen rest v lichaam wilt in rust blijven
haartjes buigen om
o Otolieten zelf reageren niet op Fz, statolietorgaan wel
Richting v cupulaire beweging
o Ampulla capula heeft zelfde dichtheid als endolymfe
+ niet Fz-gevoelig
Ampulla = als zintuig gevoelig voor rotatoire
versnelling
o Capula zal afbuigen oiv endolymfestroom
Utriculus
o Statolietorgaan = horizontaal
o Bus vertrekt benen willen bewegen want je staat op rijdende bus, maar bovenlichaam wilt stil
blijven staan
Benen moeten mee naar voor want bus beweegt
Bovenlichaam beweegt in vertraging
o Merkt geen verschil of lichaam stil staat of volledig in beweging is merkten alleen
richtingsveranderingen op
o Bus remt heel lichaam in bew bovenlichaam wilt liefst naar voor blijven gaan
Sacculus
o Statolietorgaan = verticaal
o Zoals i/d lift
o Naar beneden & boven kristallen zijn zwaarder & w in gelei gedrukt
Functies statolietorganen
, o Gevoelig voor lineaire versnellingen & vertragingen
o Otolieten op statolietorganen geven standsveranderingen v hoofd door
o Geen verschil tss constante snelheid & stilstaan
1.1.2 Halfcirkelvormige kanalen
Horizontaal kanaal
transversaal vlak 30° helling
naar boven
Posterieur kanaal 56° tss
sagittaal & frontaal vlak
Anterieur kanaal 41° tss
sagittaal & frontaal vlak
I/d kanalen heb je endolymfe
o = soort olie dat erin
zit is vloeibaar maar beweegt vrij traag
o Doordat endolymfe beweegt als je hoofd beweegt, gaat het de trilharen laten bewegen
o Geeft signalen aan hersenen over in welke positie jouw hoofd zit
Capula trilharen v zintuighaarcellen verbonden met utriculus
1.2 Vestibulo-oculaire reflex
Iemand die wandelt ziet alles fel op en neer gaan, zelfs als ze stilstaat
Vestibulair orgaan = rechtsreeks verbonden met oogspieren (M. Rectus medialis & lateralis)
Hoofd draait naar rechts:
o Neuronen stimuleren de contractie v rectus med v rechteroog & rectus lat v linkeroog
o Zorgt voor stabilisatie blik
o Als we li-re snel kijken naar object voor ons, is het niet moeilijk om naar VW te kunnen blijven
kijken
Door dit reflex is het mogelijk een boek te lezen terwijl je hoofd een beetje beweegt, om te lopen zonder
duizelig te w
Analogie filmpje met kip
o Hoofdje kip blijft stil ook al w lichaam kip bewogen
o Hoofdje kip = voor ons analogie P’en zonder deze reflex zullen hoofd zo stil mogelijk proberen te
houden
1.3 BPPV
= benign paroxysmale positioneringsvertigo
o Benign = goedaardig
o Paroxysmaal in aanvallen, je bent niet de hele dag door duizelig
o Hangt af v positie v jouw lichaam
o Vertigo = duizeligheid
Als je het niet behandelt, kan het tot 40dgn blijven = zelflimiterend, symptomen = heel intens
1.3.1 Ontstaan
Idiopathisch meeste
Hoofdtrauma (auto-ongeluk, hersenschudding)
Inactiviteit (lange bedrust, immobiliteit)
VitD tekort niet alleen hierdoor, waarschijnlijke meerdere factoren waardoor vitD tekort zwaarder
doorweegt
Hormonaal
, 1.3.2 Klachten
Vertigo in episodes aanval duurt soms 20-30sec
Nystagmus oog dat fel trilt
Nausea bij felle duizeligheid
Instabiliteit tijdens aanval of algemeen (zeker als ze er al een paar dagen mee rondlopen)
Bewegingsgebonden
Andere symptomen
o HP
o Problemen cognitief
o Angst heel eng voor mensen, zeker voor oudere mensen
o NP
M/V = ½
Leeftijdsgerelateerd: epidemiologie stijgt vanaf 30jr (kwaliteit gaat naar beneden & kristallen komen sneller
los)
Klachten
o Hoofd naar extensie, vooroverbuigen, op rug gaan liggen, rechtzitten na liggen, rotatie in lig
Hoofd naar extensie: haar kammen of hoog reiken omdat het vaak i/h post kanaal zit
gaan kristallen dan diep vallen
Vooroverbuigen = andersom
Op rug liggen = zelfde bew als extensie
o Latentietijd (door olie = 10-15sec) + duur duizeligheid 20sec
o Bij 1/3de is duizeligheid
Geen klachten hoofd rechtop, wandelen, tv kijken
Anamnese BPPV diagnosticeren onderscheid kanaal & L-R = oz
1.3.3 Oorzaak
Utriculus & sacculus
o Haarcellen
o Endolymfe
o Otolieten
Losse otolieten is niet per se pathologisch w na paar uur afgebroken door lichaam
Kristallen w niet meer bijgemaakt daarom evenwicht slechter naarmate je ouder w
Teveel losse otolieten in utriculus bv na trauma kan lichaam ze niet meer afbreken nog
steeds geen probleem
Probleem = als kristallen in kanalen komen dan heb je pas
BPPV
Hoofd stil kristallen reageren niet op Fz, maar beweeg je hoofd reageren ze
wel op Fz
Canalolithiasis VS cupulolithiasis
o Canalo blijven vastzitten in kanalen komt meeste voor
o Cupulo blijven vastzitten in capula
1.4 BPPV: onderzoek & behandeling
1.4.1 Algemeen
Posterieur kanaal: 80-90% (meestal canalo)
1.1 Anatomie & functie
Buitenoor, middenoor & binnenoor (= vestibulair
orgaan)
Binnenoor
o Ligt heel diep moeilijk voor MBV
o Binnenoor goed beschermt want is belangrijk
o Slakkenhuis = cochlea gehoor
o Vestibularis = evenwichtsorgaan
o N. Vestibularis & N. Cochlearis
2 aparte zenuwen maar lopen volledig
samen met elkaar aan elkaar geplakt
Daarom beide samengenomen i/d naam
Vestibularis
o 3 halfcirkelvormige kanalen
o Utriculus = ovaal zakje
o Sacculus = rond zakje
Voorhof = sacculus & utriculus = gevoelig voor Fz
o Utriculus
Gevuld met endolymfe
Statolietorgaan georiënteerd horizontaal
voor-achter & zijwaarts
o Sacculus
Gevuld met endolymfe
Statolietorgaan georiënteerd verticaal
op-neer & voor-achterwaarts
Statolietorgaan
o Haartjes zitten vast aan zenuwcellen
Bij bew registreren de cellen dit
Geven signaal door aan zenuwen
o Bovenop haartjes membraan gelei-achtig zodat het
kan bewegen
o Otolieten bovenop membraan
= kalkkristallen = zwaarder
, Beweging
otolieten
reageren +
gelei zal
bewegen
haartjes
bewegen
doorgegeven naar zenuw
Ampulla & capula:
1.1.1 Otolieten
Wet v traagheid
o = 1ste wet v Newton – traagheidswet
Op VW geen resulterende kracht behoudt het zijn bewegingstoestand
Is het voorwerp in rust, dan blijft het in rust; beweegt het voorwerp, dan blijft het
bewegen met constante snelheid & in dezelfde richting
iets in bew wilt in bew blijven, iets in rust wilt in rust blijven
o Kristallen bewegen rest v lichaam wilt in rust blijven
haartjes buigen om
o Otolieten zelf reageren niet op Fz, statolietorgaan wel
Richting v cupulaire beweging
o Ampulla capula heeft zelfde dichtheid als endolymfe
+ niet Fz-gevoelig
Ampulla = als zintuig gevoelig voor rotatoire
versnelling
o Capula zal afbuigen oiv endolymfestroom
Utriculus
o Statolietorgaan = horizontaal
o Bus vertrekt benen willen bewegen want je staat op rijdende bus, maar bovenlichaam wilt stil
blijven staan
Benen moeten mee naar voor want bus beweegt
Bovenlichaam beweegt in vertraging
o Merkt geen verschil of lichaam stil staat of volledig in beweging is merkten alleen
richtingsveranderingen op
o Bus remt heel lichaam in bew bovenlichaam wilt liefst naar voor blijven gaan
Sacculus
o Statolietorgaan = verticaal
o Zoals i/d lift
o Naar beneden & boven kristallen zijn zwaarder & w in gelei gedrukt
Functies statolietorganen
, o Gevoelig voor lineaire versnellingen & vertragingen
o Otolieten op statolietorganen geven standsveranderingen v hoofd door
o Geen verschil tss constante snelheid & stilstaan
1.1.2 Halfcirkelvormige kanalen
Horizontaal kanaal
transversaal vlak 30° helling
naar boven
Posterieur kanaal 56° tss
sagittaal & frontaal vlak
Anterieur kanaal 41° tss
sagittaal & frontaal vlak
I/d kanalen heb je endolymfe
o = soort olie dat erin
zit is vloeibaar maar beweegt vrij traag
o Doordat endolymfe beweegt als je hoofd beweegt, gaat het de trilharen laten bewegen
o Geeft signalen aan hersenen over in welke positie jouw hoofd zit
Capula trilharen v zintuighaarcellen verbonden met utriculus
1.2 Vestibulo-oculaire reflex
Iemand die wandelt ziet alles fel op en neer gaan, zelfs als ze stilstaat
Vestibulair orgaan = rechtsreeks verbonden met oogspieren (M. Rectus medialis & lateralis)
Hoofd draait naar rechts:
o Neuronen stimuleren de contractie v rectus med v rechteroog & rectus lat v linkeroog
o Zorgt voor stabilisatie blik
o Als we li-re snel kijken naar object voor ons, is het niet moeilijk om naar VW te kunnen blijven
kijken
Door dit reflex is het mogelijk een boek te lezen terwijl je hoofd een beetje beweegt, om te lopen zonder
duizelig te w
Analogie filmpje met kip
o Hoofdje kip blijft stil ook al w lichaam kip bewogen
o Hoofdje kip = voor ons analogie P’en zonder deze reflex zullen hoofd zo stil mogelijk proberen te
houden
1.3 BPPV
= benign paroxysmale positioneringsvertigo
o Benign = goedaardig
o Paroxysmaal in aanvallen, je bent niet de hele dag door duizelig
o Hangt af v positie v jouw lichaam
o Vertigo = duizeligheid
Als je het niet behandelt, kan het tot 40dgn blijven = zelflimiterend, symptomen = heel intens
1.3.1 Ontstaan
Idiopathisch meeste
Hoofdtrauma (auto-ongeluk, hersenschudding)
Inactiviteit (lange bedrust, immobiliteit)
VitD tekort niet alleen hierdoor, waarschijnlijke meerdere factoren waardoor vitD tekort zwaarder
doorweegt
Hormonaal
, 1.3.2 Klachten
Vertigo in episodes aanval duurt soms 20-30sec
Nystagmus oog dat fel trilt
Nausea bij felle duizeligheid
Instabiliteit tijdens aanval of algemeen (zeker als ze er al een paar dagen mee rondlopen)
Bewegingsgebonden
Andere symptomen
o HP
o Problemen cognitief
o Angst heel eng voor mensen, zeker voor oudere mensen
o NP
M/V = ½
Leeftijdsgerelateerd: epidemiologie stijgt vanaf 30jr (kwaliteit gaat naar beneden & kristallen komen sneller
los)
Klachten
o Hoofd naar extensie, vooroverbuigen, op rug gaan liggen, rechtzitten na liggen, rotatie in lig
Hoofd naar extensie: haar kammen of hoog reiken omdat het vaak i/h post kanaal zit
gaan kristallen dan diep vallen
Vooroverbuigen = andersom
Op rug liggen = zelfde bew als extensie
o Latentietijd (door olie = 10-15sec) + duur duizeligheid 20sec
o Bij 1/3de is duizeligheid
Geen klachten hoofd rechtop, wandelen, tv kijken
Anamnese BPPV diagnosticeren onderscheid kanaal & L-R = oz
1.3.3 Oorzaak
Utriculus & sacculus
o Haarcellen
o Endolymfe
o Otolieten
Losse otolieten is niet per se pathologisch w na paar uur afgebroken door lichaam
Kristallen w niet meer bijgemaakt daarom evenwicht slechter naarmate je ouder w
Teveel losse otolieten in utriculus bv na trauma kan lichaam ze niet meer afbreken nog
steeds geen probleem
Probleem = als kristallen in kanalen komen dan heb je pas
BPPV
Hoofd stil kristallen reageren niet op Fz, maar beweeg je hoofd reageren ze
wel op Fz
Canalolithiasis VS cupulolithiasis
o Canalo blijven vastzitten in kanalen komt meeste voor
o Cupulo blijven vastzitten in capula
1.4 BPPV: onderzoek & behandeling
1.4.1 Algemeen
Posterieur kanaal: 80-90% (meestal canalo)