Sociaal
- 1000 - 5000 mensen
- Latijnen & Sabijnen = autochtoon
- Gentes (geslachten) o.l.v. clanleiders
- eigendom = collectief (gaat ↓, einde gelijkheid door clanleiders)
- standenmaatschappij: patriciërs = have’s
plebejers = have’s not/little
Bestuur
Koning
- verkozen door comitia curiata, voorgesteld door de senaat
- nieuwe veroveringen w. aan clanleiders gegeven en meer burgerrechten toegekend aan plebejers = macht
toekennen aan koning
- imperium = onbeperkt (politieke, asturische, militaire & religieuze)
- leges regiae: status quo = orde van Goden moet gerespecteerd w.
Senaat Comitia Curiata Priesters
- adviesorgaan (consulta) - volwassen vrije mannen die - = belangrijk in rechtspraak
- oudere wijze mannen, kiezen - quaestores parricidii: bij
vaak clanleiders - macht w. uitgehold: zware misdaden (capital
- discussiëren met koning - koning kiezen = crimes) w. onderzoek
over dagelijks bestuur belangrijkste taak ingesteld
maar etruskische
koning maakt het
erfelijke
Recht
- officieel erkende rechts- en kenbronnen (boeken, werken,...)
- Mos Maiorum: gewoonte van voorvaders die w. overgeërfd
- fas: verhouding goden - mensen
- ius: verhouding mensen onderling
- ius civile : personaliteitsbeginsel
- leges regiae: geen wetgevende macht → gewoonte recht: alleen priesters kennen het
Einde
Lucius Tarquinius Superbus:
- schrikbewind installeren (doodstraffen, hardwerkend volk,... )
- neefje verkracht vrouw
- zij biecht het op & pleegt zelfmoord
- einde koninkrijk
- eerste consuls van Romeinse Republiek
- Lucius Tarquinius Collatinus
- Lucius Junius Brutus
, Res Publica
Bestuur
2 consuls
Senaat
- adviesorgaan
- steeds meer bepalend in dagelijks bestuur in buitenlandse zaken
- kan dictatuur installeren in tijden van crisis
comitia Centuriata priesters: pontifex maximus
- verkiezen consuls & hoge magistraten
- samenstelling:
- 193 centuriën (oude legerafdelingen)
- verdeeld over 5 bezit plassen en 1 bezitloze
- hoogste plas = ridders & senaat
- 98 v/d 193
- minderheid bezit de meerderheid
v/d stemmen
- wetten uitvaardigen (leges) ter goedkeuring
voorgelegd aan senaat
comitia Tributa
- verkiezen van lagere magistraten
- niet verdeeld obv bezit maar stam
- verdeeld onder 35 stammen (waartoe ze
vroeger behoorde)
- wetten uitvaardigen (leges) ter goedkeuring voorgelegd
aan senaat
koning → 2 consuls
senaat = belangrijker, religieuze aspect komt te liggen bij pontifex maximus ( verantwoordelijk voor fas)
oude comitia → 2 nieuwe
494 - 471 v.C.
Bestuur
2 consuls
volkstribunen senaat
- vetorecht voor alle
beslissingen die ongunstig zijn
voor de pleberjers
- Status sacro stantus
(onschendbaarheid)
- besluiten betwist = doodstraf
volksaedielen
Concilium plebis Comitia priesters
- zelf wetten maken
(plebiscieten → enkel voor
plebejers)
secessie plebejers → erkennen van volkstribunen & concilium plebis