Sociologie
Hoofdstuk 1: Het terrein van de sociologie
Sociologie:
De wetenschap van de maatschappij, de studie van sociale netwerken. De manier waarop
mensen met elkaar samenleven.
De studie van sociale netwerken: een te onderscheiden geheel van relaties tussen
actoren (individuen of groepen). Groepen spelen hierbij een rol: een verzameling van
onderling verbonden mensen die een besef van een gemeenschappelijk identiteit, een wij-
gevoel hebben. Sociologie is verder een wetenschap die systematische onderzoeken doet.
Sociaal staat centraal in de sociologie, het is alles wat tussen mensen afspeelt, alles wat
mensen met elkaar verbindt. Individu VS-maatschappij
Socialisatie: Gedrag overnemen
Interactie: Het reageren van mensen op elkaar,
(ook wel interdependentie)
Dit verloopt via taal en symbolen.
Directe interactie: Face-to-face
Indirecte interactie: Via materiële
hulpmiddelen of tussenpersonen
Internalisatie: Het gedrag eigen maken
Interdependentie: Onderlinge afhankelijkheid (van elkaar)
Cultuur heeft hier invloed op: Het aangeleerde gedragsrepertoire dat mensen in een
bepaalde groep of samenleving gemeen hebben.
Interactie, cultuur en interdependentie geven de betrekkingen tussen mensen aan.
Weber: sociaal handelen: Handelen dat georiënteerd is op het gedrag van andere
mensen gedragingen van mensen zijn met elkaar vervlochten!
Interactie heeft een beperkte beheersbaarheid en voorspelbaarheid. Deze
onvoorspelbaarheid kan worden gereduceerd door normen (gedragsregels).
Cultuuroverdracht van generatie op generatie levert geen exacte kopie op van wat zij eerder
geleerd hebben. Het proces van cultuuroverdracht wordt socialisatie genoemd. Dit gebeurt
via imitatie, identificatie en dwang.
Mead & Cooley: Zelfbeeld van een opgroeiend individu wordt veel bepaald door de
manieren waarop ‘belangrijke anderen’ (bv. ouders) zich tegenover het individu gedragen.
Contracttheorieën: Voordat mensen van elkaar afhankelijk werden, was er een meer
natuurlijke toestand waarin elk individu volstrekt zelfstandig, totdat zij inzagen dat een
geregelde samenleving meer profijt had -> gevolg: ‘sociaal contract’
, Individualisering: Mensen laten zich in hun leven minder leiden (minder afhankelijkheid)
door druk uit directe omgeving bij belangrijke keuzes.
4 typen afhankelijkheden:
- Economische (geldzaken, productie etc.)
- Politieke
- Cognitieve (kennis, religie etc.)
- Affectieve (+, - gevoelens)
Hier zal altijd een mengvorm van zijn.
Er vindt een voortdurende verandering van samenlevingen plaats. Dit komt door
globalisering/mondialisering: Ontwikkeling in de richting van een één wereldsamenleving.
Mondialisering kan ook weerstand oproepen.
Evolutionisme (Comte, Darwin en Spencer): Het idee dat alle maatschappijen wetmatig een
ontwikkeling met precies dezelfde stadia zouden moeten doorlopen.
Hybridisering: Vermengingen van culturen.
Functionele differentiatie: Verschillende individuen en groepen gaan zich op verschillende,
onderlinge verbonden activiteiten toeleggen: arbeidsdeling
Basisgegevens van een land:
- Biologische basisgegevens: Verschillen in sekse en leeftijd
- Demografische basisgegevens: Bevolkingsomvang en bevolkingsdichtheid
- Geografische basisgegevens: Het feit dat mensen leven in een fysieke omgeving waar
zij afhankelijk van zijn en waar zij vorm aan geven
Verzorging en bestraffing: Sociale controle, de manieren waarop mensen anderen ertoe
brengen of dwingen zich aan normen of regels te houden
Hoofdstuk 4: Affectieve bindingen
Affectieve bindingen: Bindingen door gevoel en superioriteitsgevoel (groepscharisma), bv.
familie.
Hierbij voelt men zich anders en beter, dan de mensen die niet tot de wij-groep horen. Het
wij-gevoel is het deel uitmaken van een groter geheel en je daar verbonden aan voelen, bv.
voetbalclubs. Door het wij-gevoel kan negatieve stigmatisatie (kenmerken aan
persoon/groep toekennen) en discriminatie ontstaan.
Identificatieniveau: Bepaalt waar je je op een bepaald moment bij voelt horen. Dit wisselt
gedurende je hele leven, bv ouder worden -> minder betrokken bij ouders.
Nature-nurture-debat:
- Nature aanhangers: Leggen nadruk op het aangeboren karakter
- Nurture aanhangers: Leggen nadruk op het aangeleerde karakter
Hoofdstuk 1: Het terrein van de sociologie
Sociologie:
De wetenschap van de maatschappij, de studie van sociale netwerken. De manier waarop
mensen met elkaar samenleven.
De studie van sociale netwerken: een te onderscheiden geheel van relaties tussen
actoren (individuen of groepen). Groepen spelen hierbij een rol: een verzameling van
onderling verbonden mensen die een besef van een gemeenschappelijk identiteit, een wij-
gevoel hebben. Sociologie is verder een wetenschap die systematische onderzoeken doet.
Sociaal staat centraal in de sociologie, het is alles wat tussen mensen afspeelt, alles wat
mensen met elkaar verbindt. Individu VS-maatschappij
Socialisatie: Gedrag overnemen
Interactie: Het reageren van mensen op elkaar,
(ook wel interdependentie)
Dit verloopt via taal en symbolen.
Directe interactie: Face-to-face
Indirecte interactie: Via materiële
hulpmiddelen of tussenpersonen
Internalisatie: Het gedrag eigen maken
Interdependentie: Onderlinge afhankelijkheid (van elkaar)
Cultuur heeft hier invloed op: Het aangeleerde gedragsrepertoire dat mensen in een
bepaalde groep of samenleving gemeen hebben.
Interactie, cultuur en interdependentie geven de betrekkingen tussen mensen aan.
Weber: sociaal handelen: Handelen dat georiënteerd is op het gedrag van andere
mensen gedragingen van mensen zijn met elkaar vervlochten!
Interactie heeft een beperkte beheersbaarheid en voorspelbaarheid. Deze
onvoorspelbaarheid kan worden gereduceerd door normen (gedragsregels).
Cultuuroverdracht van generatie op generatie levert geen exacte kopie op van wat zij eerder
geleerd hebben. Het proces van cultuuroverdracht wordt socialisatie genoemd. Dit gebeurt
via imitatie, identificatie en dwang.
Mead & Cooley: Zelfbeeld van een opgroeiend individu wordt veel bepaald door de
manieren waarop ‘belangrijke anderen’ (bv. ouders) zich tegenover het individu gedragen.
Contracttheorieën: Voordat mensen van elkaar afhankelijk werden, was er een meer
natuurlijke toestand waarin elk individu volstrekt zelfstandig, totdat zij inzagen dat een
geregelde samenleving meer profijt had -> gevolg: ‘sociaal contract’
, Individualisering: Mensen laten zich in hun leven minder leiden (minder afhankelijkheid)
door druk uit directe omgeving bij belangrijke keuzes.
4 typen afhankelijkheden:
- Economische (geldzaken, productie etc.)
- Politieke
- Cognitieve (kennis, religie etc.)
- Affectieve (+, - gevoelens)
Hier zal altijd een mengvorm van zijn.
Er vindt een voortdurende verandering van samenlevingen plaats. Dit komt door
globalisering/mondialisering: Ontwikkeling in de richting van een één wereldsamenleving.
Mondialisering kan ook weerstand oproepen.
Evolutionisme (Comte, Darwin en Spencer): Het idee dat alle maatschappijen wetmatig een
ontwikkeling met precies dezelfde stadia zouden moeten doorlopen.
Hybridisering: Vermengingen van culturen.
Functionele differentiatie: Verschillende individuen en groepen gaan zich op verschillende,
onderlinge verbonden activiteiten toeleggen: arbeidsdeling
Basisgegevens van een land:
- Biologische basisgegevens: Verschillen in sekse en leeftijd
- Demografische basisgegevens: Bevolkingsomvang en bevolkingsdichtheid
- Geografische basisgegevens: Het feit dat mensen leven in een fysieke omgeving waar
zij afhankelijk van zijn en waar zij vorm aan geven
Verzorging en bestraffing: Sociale controle, de manieren waarop mensen anderen ertoe
brengen of dwingen zich aan normen of regels te houden
Hoofdstuk 4: Affectieve bindingen
Affectieve bindingen: Bindingen door gevoel en superioriteitsgevoel (groepscharisma), bv.
familie.
Hierbij voelt men zich anders en beter, dan de mensen die niet tot de wij-groep horen. Het
wij-gevoel is het deel uitmaken van een groter geheel en je daar verbonden aan voelen, bv.
voetbalclubs. Door het wij-gevoel kan negatieve stigmatisatie (kenmerken aan
persoon/groep toekennen) en discriminatie ontstaan.
Identificatieniveau: Bepaalt waar je je op een bepaald moment bij voelt horen. Dit wisselt
gedurende je hele leven, bv ouder worden -> minder betrokken bij ouders.
Nature-nurture-debat:
- Nature aanhangers: Leggen nadruk op het aangeboren karakter
- Nurture aanhangers: Leggen nadruk op het aangeleerde karakter
