Samenvatting biostatistiek Prof. Molenberghs

BIOSTATISTIEK

DEEL 1 SURVEYS

1. BELGISCHE GEZONDHEIDSENQUÊTE

 Subjectieve gezondheid v/d Belgische bevolking

- ≠ objectieve gezondheid: vaststelling bij pt
- = eigen ervaring
- Voldoende lang op Belgisch grondgebied verblijven

Sample – steekproef nemen

- Afspiegeling van bevolking
o 10 000 pp uit bevolking van 10 miljoen  1/1000 =
steekproeffractie

1.1 ACHTERGROND

- Om de 3-4j: 1997 – 2001 – 2004
o ≠ herhaalde meting
 > respondenten verschillen altijd
 = cross-sectionele gegevens
- In opdracht van:
o Federale overheid
o Vlaamse gemeenschap
o Franstalige gemeenschap
o Duitstalige gemeenschap
 = kleine fractie vd bevolking
  Géén kleine fractie in SP
 > Kleine fractie kan grote invloed hebben op resultaten
o Waals gewest
o Brussels gewest
- Uitgevoerd door
o Scientific Institute Public Health–Louis Pasteur
 = sciensano
o National Institute of Statistics
o Hasselt University
- Doel
o Subjectieve gezondheid
o Identificatie van gezondheidsproblemen
o Informatie die niet uit gezondheidszorg komt
 Schatting vd prevalentie van gezondheidsindicatoren
 Sociale ongelijkheid in gz analyseren
 Trends in gezondheidsstatus bestuderen
- Domeinen

1

, o Klachten en symptomen
o Gezondheidsstatus
o Gebruik van gezondheidszorg
o Levensstijl
o Socio-economische variabelen

1.2 VERSCHILLENDE CATEGORIEËN




Over de jaren heen kan inhoud veranderen:

- Vragen toevoegen/verwijderen
- Domeinen toevoegen/verwijderen
- (!) Vergelijkbaarheid over tijd mag niet teveel beschadigd w

1.3 OVERZICHT DESIGN

- STRATIFICATIE
1

o = populatie  partitie-elementen = STRATA  deel-steekproef
nemen
o Regionale stratificatie
 A priori vastgelegd
 (!) Populatiegrootte in VL = 6miljoen/10miljoen
o (!) NIET 6000/10 000 kiezen
o (!) WEL 3500 Vlamingen, 3500 Walen & 3000
Brusselaars
  ongeveer (=) grootte
 Als je groepen wil vgl met elkaar,
best gelijke groottes
o Provinciale stratificatie
 Op voorhand bepalen welke SP-grootte naar provincies gaat
 12 entiteiten
o 5 Vlaamse provincies
  Niet zomaar 500 mensen selecteren per
provincie*
o 5 Waalse
o Brussel
o Duitstalig gebied

2

, - 2
Three stage sampling
o *Primary sampling units – PSU
 Gemeenten
 Proportioneel aan grootte  grotere gemeenten;
grotere kans
 Waarom?
o Logistiek eenvoudiger voor interviewer: niet hele
provincie doorkruisen
o Secondary sampling units – SSU
 Huishoudens
 Max 4 per huishouden
o > bij institutionele huishoudens kan correlatie
optreden
  limiet aan info die je uit huishouden kan
halen
 3-5personen  max info
o Tertiary sampling units – TSU
 Individuen selecteren indien huishouden > 5 pers
- Over-representatie van Duitstalige bevolking
o  juiste conclusies trekken
 (betrouwbaarheidsintervallen)
o (!) Gewicht geven aan proefpersonen
 Vb. eigenlijk zou je maar 1000 Brusselaars moeten selecteren
om proportioneel te zijn, nu selectie van 3000 om goede BI te
hebben  gewogen gemiddelde berekenen ipv gemiddelde 
maar voor 1/3 laten meetellen  Vlamingen ‘dubbel’ zo hard
(selectie van 3500 ipv 6000  wegensfactor = 6000/3500)
- Sampling in 4 kwartalen
o > België heeft duidelijke seizoenen  seizoensgebonden infecties

REGIONALE STRATIFICATIE




- Niveau ‘provincie’ niet direct van belang omdat er rapporten w geschreven
voor België en regio’s (Vlaanderen, Brussel, Wallonië & Duitstalig België),
geen rapport op provincieniveau
o Basis-steekproef
 Regionale stratificatie = proportioneel
  elke provincie krijgt SP die proportioneel is aan
grootte vd bevolking binnen de regio
o Vb: Luxemburg: 250  Henegouwen: 1250


3

, o  volgende pagina: aandeel Henegouwen >>
Antwerpen
 % Henegouwen = binnen Wallonië
 % Antwerpen = binnen Vlaanderen
 (!) Vlaanderen bijna dubbel zo groot als
Wallonië
o  Oversampling
 2001: Enkele provincies vraagden extra steekproef  550 én
1500 extra ppn  rapporten op hun niveau
 (!) basis-sp is daar niet op voorzien (focus lig op gehele
land)
 Vb. Luxemburg
o = kleinste provincie vh land
  basis-steekproef = klein (nl 250
interviews)
  grote extra sp moest genomen w
 2004: grotere oudere populatie in SP
 (!) Correctie belangrijk om te kunnen vergelijken met
vorige jaren
o > oudere bevolking – slechtere gezondheid 
outcome zou sowieso slechter zijn

PROVINCIALE STRATIFICATIE
Antwerpen dubbel zo groot als
Limburg (qua bevolking)  dubbel
zoveel interviews



Altijd werken met veelvoud van 50




 OVERZICHT STRATIFICATIE


4