Samenvatting Medische psychologie - gezondheid en maatschappij I (15/20)

Medische psychologie: hoofdstuk 1 informatieverwerking
Inleiding: wat is (medische) psychologie?

Psychologie = een echte wetenschap die het gedrag van de mens
bestudeert
 Studie van het individueel gedrag en de mentale processen en
inhouden die tot gedrag leiden
o Wat mensen doen, hoe ze het doen, wat mensen voelen,
denken en hoe ze tot beslissingen komen

 Psychologie kijkt naar algemene kenmerken van menselijk gedrag
o Naar de verschillen, naar individuen en naar groepen
o Naar normaal gedrag en naar problematisch gedrag

 Psycholoog tracht menselijk functioneren te onderzoeken en te
verklaren
o Via verschillende methoden, technieken en benaderingswijzen

 Het is bijna louter gebaseerd op wetenschappelijke studies
 Psychologie gaat helpen om te verklaren waarom een patiënt een
bepaald advies niet opvolgt en zorgen dat je diegene toch kan gaan
motiveren


Verschil psychologie en psychiatrie
Psychologie Psychiatrie
Situering domein Humane Medische
wetenschappen wetenschappen
Studie Mind (& brain) Brain (& mind)
Focus Normaliteit en ziekte Ziekte


 Ze gaan allebei mind & brain bestuderen, maar het accent ligt
anders
 Psychiatrie: meer brain
o Hoe werken de hersenen, neurologische processen, nadruk op
ziekte
o Structuur en neurobiologische processen
 Psychologie: meer mind:
o Mentale processen: onze waarneming, perceptie, aandacht,
geheugen, interpretatie, leren
o Ook mentale inhouden: cognities, emoties, gedrag: wat
denken we, hoe voelen we en hoe gedragen we ons?
o Kijken waar het naar mentale processen fout loopt

,Verschil in praktijk:
 Werken vaak samen
 Grootste verschil: psychiater kan medicatie voorschrijven
 Psycholoog: 6 jaar studie en nadien vaak psychotherapie opleiding
 Psycholoog: door middel van praten helpen
 Psychiater: ook vaak psychotherapie opleiding, maar medicatie komt
erbij


Psychologie
Er zijn verschillende specialisaties :
 Ontwikkelingspsychologie: focussen op verschillende
ontwikkelingsfasen die we als mens doorlopen (van baby tot
volwassenen, alle stappen die worden gezet)
 Cognitieve psychologie
 Experimentele psychologie: louter focus op wetenschappelijk
onderzoek, studies opzetten, hypotheses stellen, welke data-
analyses nodig?
 Gedragspsychologie
 Sociale psychologie: vooral focussen op hoe wij ons als mens
gedragen in sociale situaties
 Medische psychologie
 Persoonlijkheidspsychologie


Wat is medische psychologie?
Specialisatie binnen psychologie met focus op onderzoek en behandeling
psychologische problemen/klachten die geassocieerd zijn met lichamelijke
aandoeningen
Vooral focus op alle psychische problemen en klachten die te maken
hebben met lichamelijke aandoeningen
Bijvoorbeeld:
 Problemen bij het leren omgaan met een chronische ziekte (bv.
diabetes, MS,…)
o Omgaan met verlies van fysieke mogelijkheden,
zelfstandigheid,…
o Moeilijke verliesverwerking, depressie, suïcidaliteit

,  Verwerken van een acute en levensbedreigende aandoening (bv.
kanker, CVA,…)
 Geheugenproblemen tgv hersentraumata of ernstige depressie
 Ongewenst eetgedrag bij overgewicht

 Kijken naar patiënt zijn gedachten, gevoelens,… en zo hem proberen te
behandelen
Visie medische psychologie:
Ziekte/gezondheidsproblemen  belangrijke stressor met psychologische
gevolgen waarbij de Medische Psychologie zich focust op onderzoek en
behandeling van de psychologische problemen/klachten/gevolgen
 Essentie: gezondheidsproblemen zijn belangrijke stressor in het
leven van de patiënt
 Niet iedereen zal het goed opvolgen, hangt af van persoon tot
persoon


Medische psychologie speelt rol bij:
Diagnostiek en behandeling: begrijpen van medische klachten en
hanteringsgedrag
 Relatie tussen gedrag en gezondheid/ziekte
 Begrijpen hoe en waarom patiënten klachten formuleren en hun
hanteringsgedrag begrijpen
 Bv. helpen te begrijpen waarom patiënt ondanks die
longproblemen heeft toch blijft roken

, Informatieverwerking

Achtergrond cognitieve psychologie
 Hedendaagse psychologie sterke invloed van cognitieve psychologie
 Eind ’50 psychologen meer aandacht rol cognities bij ontstaan en
instandhouding psychische klachten
o Het is één van de laatst ontstane takken
o Gedragspsychologie situeert zich vroeger (’30-’50)  alleen
maar ingezoomd op het gedrag, niet tot wat dat kan leiden
 Nieuwe uitgangspunt: psychopathologie komt voort uit wijze waarop
men informatie selecteert, interpreteert en verwerkt 
informatieverwerking


Nieuwe uitgangspunt: alles van psychopathologie komt voort van
informatieverwerking
 Alles wat we de hele dag door doen
 Onze brein is de hele dag door informatie aan het verwerken,
selecteren en interpreteren


Essentie
(Cognitieve) psychologie bestudeert hoe men zichzelf/alles rondom zich/de
wereld waarneemt, interpreteert, verwerkt
 Wanneer wij als individu onszelf/wereld rondom ons ‘begrijpen’ zijn
volgende processen cruciaal:
o Waarneming (perceptie)
o Verwerking – interpretatie
o Geheugen
 Cognitieve psychologie bestudeert mentale processen zoals
waarnemen (en aandacht), verwerken, geheugen, maar ook mentale
inhouden zoals gedachten, gevoelens, gedrag

 De hele dag door komen er prikkels bij ons binnen via onze zintuigen
 We zien en horen niet allemaal hetzelfde
o Hangt af van bijvoorbeeld slaap, persoonlijke achtergrond
(voorkeur, waar ligt je interesse)