sociale psychologie: studies
Hoofdstuk 1: inleiding tot de sociale psychologie
1.2: De macht van de situatie
Liberman, Samuels en Ross over de invloed van de naam van een spel
Slide 25. Boek p11-12
splitsen studenten op in twee groepen waarvan men dacht dat ze ofwel competitief ofwel
coöperatief zouden gedragen.
ov: naam van het spel
av: welke strategie ze gebruiken
=> beursspel: ⅔ van de studenten
competitief.
gemeenschapsspel: ⅓ van de
studenten reageerden competitief
=> het bevatte een duidelijke
boodschap , een sociale norm over hoe
de spelers geacht werden zich te
gedragen
1.3: de macht van sociale interpretatie
Ross over vredesvoorstellen van Israëlische onderhandelaars
Slide 30. Boek p15
Hij presenteerde vredesvoorstellen van Israëlische onderhandelaars (deed alsof het
Palestijnse voorstellen waren) en vroeg de mening van Israëlische burgers.
=> de Israëliërs hadden meer sympathie voor de voorstellen die werden toegeschreven aan
Israël dan voor de Israëlische voorstellen die aan de Palestijnen werden toegeschreven.
1.4: de oorsprong van constructen: fundamentele menselijke motieven
1.4.2: het motief van de sociale cognitie: de behoefte om accuraat waar te nemen
Rosenthal en Jacobson
Slide 37. Boek p20
→ self-fullfilling prophecy
kinderen die het etiket ‘hoogvlieger’ kregen, presteerden heel goed
=> het feit dat de leraren was wijsgemaakt dat ze konden verwachten dat deze leerlingen
het goed zouden doen, zorgde dit voor een significante verbetering in hun prestaties
,(De leraren gaan zich op een speciale manier gedragen tov die lln: meer aandacht geven,
meer aanmoedigen,..)
Hoofdstuk 2: Methodologie: hoe doen sociaal psychologen aan
onderzoek?
2.3:De correlationele methode: sociaal gedrag voorspellen
2.3.2: Beperkingen van de correlationeel methode: correlatie is niet hetzelfde
als causaliteit
Rosenberg et al: correlatie is geen causatie → methodologische fout
Slide 33. Boek p35
odz over anti-conceptiemiddelen en seksueel overdraagbare aandoeningen bij vrouwen
populatie: vrouwelijke patiënten in een kliniek → welk anticonceptie middel gebruiken ze?
Hebben ze een soa?
=> vrouwen die condooms gebruikten, hadden vaker een soa dan vrouwen die een
spiraal/anti-conceptie spons gebruikte. dit leidde tot de foute conclusie dat het spiraaltje er
voor zorgt dat de ziekte minder vaak voorkomt.
mogelijke verkl: vrouwen die een spiraaltje gebruikten, wisselden misschien minder van
partner.
2.4: de experimentele methode: causale vragen beantwoorden
2.4.1: Onafhankelijke en afhankelijke variablen
Darley en Latané: voorbeeld operationalisering
Slide 39. Boek p38-39
Hypothese: effecten van groepsgrootte op helpend gedrag
,=> Determinant dat ervoor zorgt dat mensen gaan helpen: de perceptie van het aantal
omstanders
2.4.2: interne validiteit in experimenten
Donnerstein en Berkowitz: lokt pornografie agressie uit?
Slide 41? boek p41-42
mannelijke deelnemers werden vooraf geïrriteerd door vrouw.
drie condities (ov):
- gewelddadige porno
- niet gewelddadige porno
- neutrale film zonder geweld/ seks
kregen de gelegenheid om zich agressief te gedragen tov de vrouw die hen geïrriteerd
heeft(av): sterkte van een elektrische schok kiezen
=> mannen die naar de gewelddadige porno hadden gekeken, dienden significant sterkere
schokken toe.
=> de porno op zich leidt niet tot agressief gedrag. het geweld dat in sommige pornofilms
worden afgebeeld wel!
2.4.3: Externe validiteit in experimenten
Fischer en Greitmeyer: aan-/afwezigheid van een passieve omstander
Slide 51? boek p44
→ het verwachten van grote of geringe consequenties van invloed op het hulpgedrag van
een aanwezige individu
fiets gestolen door een dief
- stevig gebouwd (verwachten van grote consequenten)
- niet stevig gebouwd (het verwachten van geringe consequenties)
- omstander aan/ afwezig
=> de aanwezigheid van een additionele omstander vergrootte de kans dat een individu zou
ingrijpen waarin de verwachte negatieve consequenties voor de helper groot waren
=> als er geen omstander was, werd er geen effect gevonden voor grote vs geringe
consequenties
Hoofdstuk 3: Sociale cognitie: hoe we denken over de sociale
wereld
3.2: Op de automatische piloot: denken zonder inspanning
3.2.1: Mensen als alledaagse theoretici: automatisch denken met schemas
Kelly: het vormen van schema’s
Slide 17. boek p59-60
Er werden studenten verteld dat ze les zouden krijgen van een gastdocent
schema creëren door:
- te vertellen dat de faculteit interesse had in hoe studenten reageren
- kregen daarom een biografie van de gastdocent op voorhand
- leeftijd, achtergrond, ervaring en de ph van de docent
- 2 versies
, -mensen zien hem als zeer warme persoon, ijverig, kritisch,
praktisch en resoluut
- mensen zien hem als zeer kil persoon, ijverig, kritisch,
praktisch en resoluut
=> verw warme ph: hogere cijfers toekennen + meer vragen stellen en intensiever
deelnemen aan de klasdiscussie
ondubbelzinnige situatie: erg zelfverzekerde docent, bijna arrogant.
=> vallen nt terug op schema + in beide cond beoordelen ze hem als onbescheiden
maar op vlak van humor: wel terugvallen → warme cond vond hem grappiger
higgins, Rholes en Jones: primingeffect
Slide 18. boek p61-63
twee taken: perceptie en begrijpend lezen
perceptie: kleuren identificeren en tegelijkertijd lijst woorden inprenten
→ woorden konden + of - van aard zijn = priming
begrijpend lezen: tekstje over Donald lezen en indruk geven
=> enkel het gedrag dat van toepassing kan zijn op Donald zal van invloed zijn op de indruk
(bv netjes en respectloos speelde geen rol)
Qian, Zhang en Wang: belang van ontvankelijkheid voor de invloed van een primer
Boek p63
gewelddadige films kan agressie oproepen bij adolescenten die hoog scoorden op een
agressietest → film = de priming
Lammers et al: invloed van priming op het gedrag dat beoordeeld wordt
Boek p63
machtcond: vooraf aan sollicitatie denken aan sit. waar ze zich machtig hebben gevoeld
Hoofdstuk 1: inleiding tot de sociale psychologie
1.2: De macht van de situatie
Liberman, Samuels en Ross over de invloed van de naam van een spel
Slide 25. Boek p11-12
splitsen studenten op in twee groepen waarvan men dacht dat ze ofwel competitief ofwel
coöperatief zouden gedragen.
ov: naam van het spel
av: welke strategie ze gebruiken
=> beursspel: ⅔ van de studenten
competitief.
gemeenschapsspel: ⅓ van de
studenten reageerden competitief
=> het bevatte een duidelijke
boodschap , een sociale norm over hoe
de spelers geacht werden zich te
gedragen
1.3: de macht van sociale interpretatie
Ross over vredesvoorstellen van Israëlische onderhandelaars
Slide 30. Boek p15
Hij presenteerde vredesvoorstellen van Israëlische onderhandelaars (deed alsof het
Palestijnse voorstellen waren) en vroeg de mening van Israëlische burgers.
=> de Israëliërs hadden meer sympathie voor de voorstellen die werden toegeschreven aan
Israël dan voor de Israëlische voorstellen die aan de Palestijnen werden toegeschreven.
1.4: de oorsprong van constructen: fundamentele menselijke motieven
1.4.2: het motief van de sociale cognitie: de behoefte om accuraat waar te nemen
Rosenthal en Jacobson
Slide 37. Boek p20
→ self-fullfilling prophecy
kinderen die het etiket ‘hoogvlieger’ kregen, presteerden heel goed
=> het feit dat de leraren was wijsgemaakt dat ze konden verwachten dat deze leerlingen
het goed zouden doen, zorgde dit voor een significante verbetering in hun prestaties
,(De leraren gaan zich op een speciale manier gedragen tov die lln: meer aandacht geven,
meer aanmoedigen,..)
Hoofdstuk 2: Methodologie: hoe doen sociaal psychologen aan
onderzoek?
2.3:De correlationele methode: sociaal gedrag voorspellen
2.3.2: Beperkingen van de correlationeel methode: correlatie is niet hetzelfde
als causaliteit
Rosenberg et al: correlatie is geen causatie → methodologische fout
Slide 33. Boek p35
odz over anti-conceptiemiddelen en seksueel overdraagbare aandoeningen bij vrouwen
populatie: vrouwelijke patiënten in een kliniek → welk anticonceptie middel gebruiken ze?
Hebben ze een soa?
=> vrouwen die condooms gebruikten, hadden vaker een soa dan vrouwen die een
spiraal/anti-conceptie spons gebruikte. dit leidde tot de foute conclusie dat het spiraaltje er
voor zorgt dat de ziekte minder vaak voorkomt.
mogelijke verkl: vrouwen die een spiraaltje gebruikten, wisselden misschien minder van
partner.
2.4: de experimentele methode: causale vragen beantwoorden
2.4.1: Onafhankelijke en afhankelijke variablen
Darley en Latané: voorbeeld operationalisering
Slide 39. Boek p38-39
Hypothese: effecten van groepsgrootte op helpend gedrag
,=> Determinant dat ervoor zorgt dat mensen gaan helpen: de perceptie van het aantal
omstanders
2.4.2: interne validiteit in experimenten
Donnerstein en Berkowitz: lokt pornografie agressie uit?
Slide 41? boek p41-42
mannelijke deelnemers werden vooraf geïrriteerd door vrouw.
drie condities (ov):
- gewelddadige porno
- niet gewelddadige porno
- neutrale film zonder geweld/ seks
kregen de gelegenheid om zich agressief te gedragen tov de vrouw die hen geïrriteerd
heeft(av): sterkte van een elektrische schok kiezen
=> mannen die naar de gewelddadige porno hadden gekeken, dienden significant sterkere
schokken toe.
=> de porno op zich leidt niet tot agressief gedrag. het geweld dat in sommige pornofilms
worden afgebeeld wel!
2.4.3: Externe validiteit in experimenten
Fischer en Greitmeyer: aan-/afwezigheid van een passieve omstander
Slide 51? boek p44
→ het verwachten van grote of geringe consequenties van invloed op het hulpgedrag van
een aanwezige individu
fiets gestolen door een dief
- stevig gebouwd (verwachten van grote consequenten)
- niet stevig gebouwd (het verwachten van geringe consequenties)
- omstander aan/ afwezig
=> de aanwezigheid van een additionele omstander vergrootte de kans dat een individu zou
ingrijpen waarin de verwachte negatieve consequenties voor de helper groot waren
=> als er geen omstander was, werd er geen effect gevonden voor grote vs geringe
consequenties
Hoofdstuk 3: Sociale cognitie: hoe we denken over de sociale
wereld
3.2: Op de automatische piloot: denken zonder inspanning
3.2.1: Mensen als alledaagse theoretici: automatisch denken met schemas
Kelly: het vormen van schema’s
Slide 17. boek p59-60
Er werden studenten verteld dat ze les zouden krijgen van een gastdocent
schema creëren door:
- te vertellen dat de faculteit interesse had in hoe studenten reageren
- kregen daarom een biografie van de gastdocent op voorhand
- leeftijd, achtergrond, ervaring en de ph van de docent
- 2 versies
, -mensen zien hem als zeer warme persoon, ijverig, kritisch,
praktisch en resoluut
- mensen zien hem als zeer kil persoon, ijverig, kritisch,
praktisch en resoluut
=> verw warme ph: hogere cijfers toekennen + meer vragen stellen en intensiever
deelnemen aan de klasdiscussie
ondubbelzinnige situatie: erg zelfverzekerde docent, bijna arrogant.
=> vallen nt terug op schema + in beide cond beoordelen ze hem als onbescheiden
maar op vlak van humor: wel terugvallen → warme cond vond hem grappiger
higgins, Rholes en Jones: primingeffect
Slide 18. boek p61-63
twee taken: perceptie en begrijpend lezen
perceptie: kleuren identificeren en tegelijkertijd lijst woorden inprenten
→ woorden konden + of - van aard zijn = priming
begrijpend lezen: tekstje over Donald lezen en indruk geven
=> enkel het gedrag dat van toepassing kan zijn op Donald zal van invloed zijn op de indruk
(bv netjes en respectloos speelde geen rol)
Qian, Zhang en Wang: belang van ontvankelijkheid voor de invloed van een primer
Boek p63
gewelddadige films kan agressie oproepen bij adolescenten die hoog scoorden op een
agressietest → film = de priming
Lammers et al: invloed van priming op het gedrag dat beoordeeld wordt
Boek p63
machtcond: vooraf aan sollicitatie denken aan sit. waar ze zich machtig hebben gevoeld
