Samenvatting Geestelijke gezondheidszorg: verpleegtechnisch handelen

Geestelijke gezondheidszorg:
verpleegtechnische aspecten
Context in de psychiatrie is immens belangrijk!!!

Historisch visie op afwijkend gedrag:

 Van geloof in demonen en geesten naar geloof in wetenschap en rede
 Hippocrates (460vC)
 Humores: afwijkend gedrag is het gevolg van verstoring in evenwicht
 Classificeerde abnormale gedragspatronen: nog steeds gehanteerd (melancholie, manie,
bezetenheid)
 Middeleeuwen
 Terug geloof in bovennatuurlijke oorzaken
 Exorcisme en heksenvervolgingen
 Maar ook bv Belgische arts Weyer (1515) die oorzaak van afwijkend gedrag zocht in
lichamelijke problemen
 Rond 1600 krankzinnigengestichten
 Voormalige leprozenkolonies
 Samen met bedelaars
 Erbarmelijke omstandigheden
 Tegen betaling ‘kijken naar de fratsen van de bewoners’ (dolhuysjes)
 Vanaf 1800 hervormingen (start moderne tijdperk)
 Pinel gaat voor een menselijke benadering (stop aderlatingen en purgaties, P kregen
kamers, voerde gesprekken)
 Guislain bouwde het eerste moderne krankzinnigengesticht te Gent = basis gelegd
 Tweede helft 19e eeuw
 Terug achteruit – periode van apathie
 Psychiatrie een angstaanjagende plek
 Dwangbuizen, lobotomies… ziekenhuizen ver van bewoonde wereld
 Periode na de tweede wereldoorlog
 Komst van psychofarmaca
 Anti-psychiatrie
 Het is het gevolg van de kapitalistische maatschappij
 Vermindering van psychiatrische ziekenhuizen en toename van ambulante zorg
 Wijziging van de ‘krankzinnigenwet’, wetgeving betreffende rechten van de
psychiatrische P
 Beschut wonen
 Geel! – P leven in gastgezinnen en doen mee aan sociale activiteiten  krijgen functie
hierdoor
 Keerzijde van liberale beleid: P werden aan hun lot overgelaten – zorg moet gevraagd
worden – HV doet iet uit eigen beweging
 Bemoeizorg: focus op zorgwekkende zorgmijders
 In de geschiedenis in diverse culturen op verschillende wijzen naar afwijkend gedrag gekeken
 Ook nu nog
 Taboe blijft bestaan

Keerpunt in de GGZ:

,  Jaar 1800
 Krankzinnigenwet (onder staatstoezicht, betere plaatsen, beheer van eigendommen van P,
interneringen)
 No-restraint systeem: geen dwang, open deur
 Patronaten: voorlopers sociaal VP
 1884: nieuwe krankzinnigenwet
 1994: Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen (P kunnen tegen hun wil
opgenomen worden)
 Vaak waren geestelijken de hulpverleners
 Zorg voor psychiatrische P werd maatschappelijke zorg (ook financieel)

Mensvisie:

 Holistisch
 Psychisch: wat je denkt, ervaart, voelt
 Sociaal: invloed van de contacten die je hebt
 Fysiologisch: de mogelijkheden van je lichaam
 Spirituele: zingeving die je ervaart en geeft aan je leven

Visie op zorg en samenwerken:

 Visie op zorg = wat bieden we aan zorg
 Visie op samenwerken = hoe gaan we zorg bieden
 Instellingen hebben een centrale visie op zorg en samenwerken
 Afdelingen gaan die centrale visie vertalen hun doelgroep (soms ook een eclectische vorm)
 Psychodynamisch
 Gedragstherapie
 Cognitieve therapie
 Humanistische therapie

Verantwoordelijk vpk:

 Coördineren van zorg
 Instaan voor het onthaal
 Invulling van het verpleegproces
 Bieden van vp zorg en begeleiding
 Verzorgende taak
 Voorbereiding op ontslag
 Nood aan deskundigheid van vp
 Nood aan maximale deelname
 Vp moet ruimte krijgen om haar taak op te nemen