Samenvatting Media en Ondernemerschap

Hoofdstuk 1 – Inleiding
Beeld = alle communicatieve middelen die niet primaire teksten zijn. (2D) die primair een
communicatief-retorische functie hebben.

Beelden worden vormgegeven

Vorm = onderdelen van beeld
- Cartoon bestaat uit vorm  beeldelementen
- Poppetje/dier geeft vorm
- Tekst = opgemaakt in bepaalde vorm
Het beeld = Totaal van de voorstelling

Beeld (2D) = op papier, scherm etc.
Beeld (3D) = alleen als vanaf beeld naar ons komt.

Visuele communicatie = integratie van beeld, vorm & tekst  communicatie-eenheid

Tekst  geeft beelden een andere interpretatie/betekenis
 Bij pastiches/parodieën expres

Hersenen  aandacht voor tekst óf beeld
 Wel snel schakelen  VB. ondertiteling & film

Concurrentieslag om onze aandacht aanwezig
 Ontwijk information overload

Esthetische beelden = beeld om mooie kunst  andere eisen  communicatiebeeld

Communicatief-retorische functie:
- Verschaft normatief kader
o Duidelijk en overtuigend?
 Niet duidelijk  minder overtuigend

Communicatietheorie  3 theoretische scholen:


Gestalttheorie  zien
Verklaart de perceptie van
visuele communicatie


Visuele retorica  overtuigd worden
Verklaart hoe visuele communicatie Semiotiek  begrijpen
overtuigt Verklaart dat je de betekenis
ervan begrijpt
GSR – (beeld)analyse
 controleren of Gestaltwetten zijn toegepast  switch tussen 3 theorieën
1. Onder de indruk  visuele retorica
2. Afvragen waarom  semiotiek
3. Meer onder de indruk  visuele retorica

, 4. Elementen van beeld bekijken  Gestaltwetten


Hoofdstuk 2 – Beeldgeletterdheid
§2.1
Definities geletterdheid: beeld begrijpen, analyseren etc.
- In staat zijn bedoelde betekenis te lezen van zaken als advertenties, films, het doel te
interpreteren & evalueren van vorm, structuur en kenmerken v/d afbeelding.

§2.2
2 perspectieven:
- Visuele geletterdheid  niet alleen refereren aan wat de maker van beeld moet kunnen.
 Ook wat de gebruiker moet kunnen & weten
 Kennis & vaardigheden overlappen
 Niet dezelfde
 Kennis over productieproces bij gebruiker = soms handig om beter te begrijpen &
analyseren

? Wat betekent dit voor de maken van het beeld?
? Wat betekent dit voor de gebruiker van het beeld?

§2.3
Visuele geletterheid ook  herkennen & onthouden
 Maker  interpretatie mogelijk makjne
Interpreteren  te maken met kennis  gebruiker

Beeldgeletterdheid-lijstje:
- Onderwerp van beeld benoemen
- Betekenis begrijpen
- Grammatica, stijl & compositie analyseren
- Technieken analyseren
- Ethische kwaliteiten evalueren
- Doel & publiek evalueren

,§2.4
Gestalttheorie:
Gestalt = totaal beeld, verklaart de perceptie van visuele communicatie
 Geheel is meer dan samenstellende beelden
Vragen over begripsproces & verklaring  waarom bepaalde zaken minder duidelijk dan anderen

Semiotiek: verklaart dat je de betekenis ervan begrijpt
 Kijkt naar beeld in termen van tekens & tekensystemen
 Is van belang voor iedereen die communiceert omdat het leert de ontvanger bij de
communicatie te betrekken.
 Leert dat de betekenis van de beeldcommunicatie tweerichtingsverkeer is.
- = tekenleer
- Woord: Hond  betekenisgever  teken
- Object: Hond  betekenis gevende object

Tekens zijn verschijnselen die:
1. Waarneembaar zijn voor iemand
2. Verwijzen naar iets dat afwezig of niet tastbaar is
3. Betekenis vormen
4. Functioneren altijd binnen een gemeenschap

Teken = betekenis
 Ontvanger legt betekenis in teken
 Tekens zijn bv de ruimte waarin zich iets afspeelt, kleding, taalgebruik, films,
schilderijen, foto’s, affiches, gebruiksvoorwerpen, teksten, geluid.
 De wereld bestaat uit een oneindig aantal mogelijke tekens. Wij, als
ontvanger, doen de hele dag niet anders dan betekenissen toekennen.

PEIRCE – 3 soorten tekens:
1. Iconische tekens:
Vertonen gelijkenisrelatie met waar ze naar verwijzen

 Overeenkomst: fotografische of filmbeelden
2. Indexicale tekens
 Verwijzen door natuurlijk verband
 Oorzaak-gevolg
3. Symbolen/Symbolische tekens
 Berusten op een conventionele overeenkomst
 Vraag naar duidelijkheid
 Afspraak

Visuele retorica:
 Stelt vraag naar overtuigingskracht van communicatiemodaliteiten
 Hoe probeert maker  gebruiker van het beeld te overtuigen

§2.5
Visueel geletterd als:
- Aparte elementen benoemen (Gestalt)
- Betekenis onder woorden brengen (semiotiek)
- Reflecteren op de manier waarop de gebruiker wordt overtuigd (visuele retorica)
- Verklaren & redeneren het beeld dat effect teweegbrengt  via semiotiek & Gestalttheorie
!Beweeg heen & weer tussen theorieën + vul het een met het ander aan!

, !Niet op 1e intuïtie afgaan. Blijf gestalt, semtiotiek & visuele retorica als rode draad hanteren!

Hoofdstuk 3 – Waarom beeldtaal?
§3.1
Complexe zaken  brijwel onmogelijk oin woorden duidelijk te mkaen  Beeldtaal
 Sneller dingen duidelijk maken
 Meest lastige processen  schematiseren

§3.2
Beeld heeft betekenis  daarom herkenbaar
 Semiotiek  bestudeerd betekenis van tekens

Universele visuele beeldtaal
 VB. weerkaarten
 VB. Als melkchocolade ineens rood is  klopt niet

§3.3
Belangrijke functie van beeld
 Iets gebeurd/bestaat echt Bewijs & overtuiging
 Foto’s
 Nadeel: beeldmanipulatie
 Maakt complexe informatie gemakkelijk
 Vertelt universele boodschap
 Vertelt, bewijst, overtuigt
 Maakt vergelijken mogelijk
 Prikkelt, emotioneert, vermaakt
De waarden van de kijker bepalen uiteindelijk de betekenis

§3.4
Door foto’s kun je vergelijken

§3.5
Prikkelende plaatsjes  trekken mensen aan
 Kunnen emoties opwekken/kwetsen/vermaken