Samenvatting anatomie en histologie ademhalingsstelsel (nieuw curriculum)

​Ademhalingsstelsel I​

​1. Introductie​
​1.1 Algemene functies​
​❖​ ​ademhalingsstelsel bestaat uit 2 delen​
​➢​ ​gasgeleidingsstelsel​
​➢​ ​gasuitwisselingsstelsel​

​❖​ ​neus​
​➢​ v ​ erwarmt, bevochtigt en reinigt de ingeademde lucht​
​➢​ ​reukorgaan​
​➢​ ​resonantiefunctie​
​■​ ​maakt deel uit van hoe de stem klinkt en hoe we stemmen van andere​
​mensen horen​
​❖​ ​neusbijholten (sinus): resonantiefunctie, temperatuurregeling v/d hersenen​
​❖​ ​mondholte: smaakorgaan​
​❖​ ​larynx: spraakorgaan​
​❖​ ​long:...​

​gasgeleidingsstelsel​
​❖​ ​omvat: buisvormige structuren​
​➢​ ​neus- en mondholte​
​➢​ ​nasofarynx​
​➢​ ​larynx​
​➢​ ​trachea​
​➢​ ​bronchi en bronchioli​
​❖​ ​functie​
​➢​ ​geleiding lucht​
​➢​ ​opwarming lucht​​(tot 37°C)​
​➢​ ​vochtigheid lucht​
​➢​ ​zuivering v/d ingeademde lucht​

​gasuitwisselingsstelsel​
​❖​ ​bestaat uit longalveolen​
​➢​ ​zakvormige structuren die het longparenchym uitmaken​
​➢​ ​grote oppervlakte​
​❖​ ​functie​
​➢​ ​uitwisseling v/d ingeademde zuurstof en het koolzuurgas vanuit het bloed​




​1​

, ​2. Anatomie gasgeleidingsstelsel​
​2.1 Neus​
​neus​
​❖​ ​bestaat uit bot en kraakbeen​
​➢​ ​voorste deel van neus is kraakbeen (is beweeglijk)​
​❖​ ​inwendige neus onderverdeeld​
​➢​ ​radix nasi (neuswortel)​
​➢​ ​apex nasi (neuspunt)​
​➢​ ​dorsum nasi (neusrug)​
​➢​ ​alae nasi (neusvleugels)​

​neusholte​
​❖​ ​bilaterale, symmetrische holtes​
​❖​ ​holtes verdeeld door neusseptum​
​➢​ ​deels uit kraakbeen, deels uit bot​
​❖​ ​begint bij neusgat, langs choanae en eindigt in nasofarynx​
​❖​ ​elke neusholte is bovenaan smal en wordt naar onder toe breder​

​❖​ ​elke holte bestaat uit 2 compartimenten​
​➢​ ​vestibulum nasi​
​■​ ​bekleed door huid in het proximale gedeelte​
​➢​ ​nasale fossa​
​■​ ​bekleed door respiratoir epitheel​

❖
​ ​ ​ gebogen botschelpen​​(conchae)​​stulpen uit in de​​fossa​
3
​❖​ ​grootte v/d conchae neemt van onder naar boven af​
​❖​ ​conchae superior en media → os ethmoidale​
​❖​ ​concha inferior → apart botstuk​
​❖​ ​onder elk v/d 3 schelpen ligt een neusgang, meatus nasi superior, medius en inferior​




​2​

, ​❖​ ​ruimte boven en achter concha superior: recessus sfeno-ethmoidalis​
​➢​ ​erin opening v/d sinus sfenoidalis​
​❖​ ​in meatus nasi inferior mondt ductus nasolacrimalis uit​
​➢​ ​traanneusgang​
​➢​ ​voert traanvocht v/h oog af​​(oog moet vochtig gehouden​​worden voor het zicht, veel​
​wenen → veel vocht naar neus)​
​❖​ ​in meatus nasi medius monden ui​
​➢​ ​cellulae ethmoidales anteriores​
​➢​ ​sinus frontalis​
​➢​ ​sinus maxillaris​
​→ via hiatus semilunaris, een boogvormige spleet, zichtbaar als men de​
​middelste neusschelp verwijdert​
​❖​ ​in meatus nasi superior: 1 à 2 openingen v/d cellulae ethmoidales posteriores​




​functie neus en conchae​
​❖​ ​opwarmen v/d ingeademde lucht​
​➢​ ​groot contactoppervlak tussen ingeademde lucht en neusmucosa​
​➢​ ​turbulentie v/d ingeademde lucht​
​➢​ ​rijke plexussen van capillairen en venen die onder het neusepitheel zitten​
​■​ ​als ingeademde lucht koud is, zwellen de vasculaire plexussen aan​
​➢​ ​bepaalde hoeveelheid energie, afhankelijk v/d temperatuur en vochtigheid v/d​
​ingeademde lucht​
​■​ ​10% van totaal lichaamswarmte verlies via de neus​
​❖​ ​bevochtigen v/d ingeademde lucht​
​➢​ ​bij het uitademen: heropname van vocht​
​■​ ​⅓ v/h vocht nodig voor de bevochtiging v/d ingeademde lucht​
​gerecupereerd door condensatie van vocht op het slijmvlies bij het​
​uitademen door een temperatuurval​
​➢​ ​drainage v/d nasolacrimale buizen en secreties v/d paranasale sinussen​




​3​

, ​reukzone​
​❖​ ​in dak van elke fossa: reukzone​
​❖​ ​regio olfactoria​
​➢​ ​dak v/d neusholte​
​➢​ ​bovenste derde v/h neusseptum​
​➢​ ​bovenste neusschelp​​(concha nasalis superior)​

​vascularisatie neus​
​❖​ ​neusbloedingen (epistaxis) komen voor​
​➢​ ​bij kinderen na traumata of tijdens infectieziekten​
​➢​ ​bij volwassenen vooral door hypertensie​
​➢​ ​80% ontstaan op de locus Kiesselbachi​
​■​ ​vaatstructuren lopen vaak tesamen op plexus van Kiesselbach​
​■​ ​neusvleugels comprimeren op deze plaats​


​2.2. Sinus​
​neusbijholten (paranasale sinussen)​
​❖​ ​holten in schedelbeenderen​
​❖​ ​4 per neusholte​
​➢​ ​sinus frontalis​
​➢​ ​sinus ethmoidalis​
​➢​ ​sinus maxillaris​
​■​ ​lateraal​
​➢​ ​sinus sfenoidalis​
​■​ ​posterieur​

​sinus frontalis​
​❖​ ​meest variabel in grootte​​(zelden beide sinussen even​​groot)​
​❖​ ​sinusitis: hier hoofdpijn veroorzaken​
​➢​ ​vocht accumuleert en voert druk uit​

​sinus ethmoidalis​
​❖​ ​= cellulae ethmoidales​
​❖​ ​tussen neusholten en orbita​
​❖​ ​grenzen met hun bovenzijde aan de voorste schedelgroeve​
​❖​ ​verdeeld in​
​➢​ ​cellulae ethmoidales anteriores​
​➢​ ​cellulae ethmoidales posteriores​
​→ monden apart uit in de neusholten​
​❖​ ​botstructuur met vele kleine gaatjes​




​4​