MARB 11: MANAGEMENT – BOUWRECHT
Deel I. Openbare orde – Dwingend recht – Aanvullend recht
1. Belang van het onderscheid
Belangrijk voor wat betreft contractvrijheid die partijen hebben wanneer ze samen een contract sluiten.
Þ De vraag die zich stelt: mogen partijen bij een contract van een rechtsregel afwijken in het contract dat zij
sluiten?
Þ Bij rechtsregels van aan aanvullend recht blijft de contractsvrijheid bestaan en kunnen partijen afwijken.
Þ Contractvrijheid wordt in belangrijke mate beperkt door regels van dwingend recht en openbare orde.
Bij afwijking van een regel van dwingend recht en openbare orde volgt een sanctie:
Þ Contract of afwijkende clausule (= contractuele afspraak) kan nietig worden verklaard.
Þ Contract wordt geacht nooit te hebben bestaan of clausule wordt geschrapt.
(=men zal er fictief van uitgaan dat het contract nooit heeft bestaan. Nietige clausule= clausule wordt in het contract
geschrapt, het contract kan blijven bestaan zonder clausule)
2. Het onderscheid zelf
REGELS VAN OPENBARE ORDE
= Rechtsregels die worden uitgevaardigd ter bescherming van de maatschappij en het algemeen belang.
(= maw zeer belangrijke regels die niet alleen private belangen maar ook het algemeen belang gaan beschermen.)
Þ Bvb: wet van 20.02.1939 op de bescherming van de titel en van het beroep van architect
= Deze wet gaat het juridisch statuut van de architect gaan bepalen en bevat aantal regels van openbare orde.
Bijvoorbeeld bouwheer moet verplicht beroep doen op tussenkomst van architect wanneer een voorafgaande
toelating tot bouwen vereist is voor de werken die hij wilt uitvoeren. Architect moet dan opdracht krijgen om de
plannen te maken van de werken en om controle uit te oefenen op de uitvoering ervan. Monopolie van architect
werd zo in het leven geroepen, want bouwheer moet worden bijgestaan door een persoon die daar voor had
gestudeerd. Wet zowel ter bescherming van bouwheer als maatschappij. Algemeen belang dat men let op
esthetiek en hygiëne van het gebouw. (EPB regelgeving, comfort, …)
Þ Bvb: Tienjarige aansprakelijkheid (art 1792 en 2270 BW)
= deze artikelen betreffen: eens een gebouw of een groot bouwwerk is uitgevoerd en aanvaard dan blijft er nog
een aansprakelijkheid gedurende 10 jaar bestaan voor aannemers en architecten. Aansprakelijk voor ernstige
gebreken, dat zijn gebreken waardoor het gebouw geheel of gedeeltelijk op min of meer lange termijn kan
tenietgaan. Die een bedreiging vormen voor de stevigheid en stabiliteit van het gebouw. Zowel bouwheer als
maatschappij.
Gevolg = van regels van openbare orde mag nooit worden afgeweken in een contract (art. 6 BW)
, REGELS VAN DWINGEND RECHT
= Rechtsregels die de bescherming beogen van een categorie van zwakkere personen. Bescherming van specifieke
private belangen.
Þ Bvb: Handelshuurwet
= Beschermt huurovereenkomsten die aangegaan worden met het oog op het uitbaten van handelszaken.
Huurder en verhuurder worden beschermd. Vooral de huurder.
Gevolg= Van regels van dwingend recht kan men gewoon niet afwijken in een contract.
à VERSCHIL TUSSEN OPENBARE ORDE EN DWINGEND RECHT?
Þ Van een regel van openbare orde kan men nooit afwijken, niet bij het sluiten van het contract noch nadien.
à Stel interieurarchitect zou een overeenkomst sluiten mbt een project waarvoor een architect is vereist omdat er
een voorafgaande toegang tot bouwen nodig is. In dat geval kan men de overeenkomst tekenen maar op dat moment
is het eigenlijk al nietig. Stel toch tekenen en uitvoeren dan zal men geen afstand kunnen doen van de regel van
openbare orde. (Zie ingesproken voorbeeld slide 7 M1)
Þ Van een regel van dwingend recht kan niet (definitief) worden afgeweken bij het sluiten van het contract.
Alle clausules in een contract in overeenstemming zijn met de regel van dwingend recht, stel toch afwijken wat zijn
dan de mogelijkheden achteraf eens dat het contract wordt uitgevoerd?
à De persoon die wordt beschermd kan, wanneer de regel toepassing vindt tijdens uitvoering van het
contract.
1. Definitief afstand doen van de geboden bescherming
2. De geboden bescherming inroepen
Dus zelf al teken je een contract waarin een clausule staat die afwijkt van regel van dwingend recht is nog steeds
mogelijk dat de beschermde persoon, en alleen de beschermde persoon alsnog de nietigheid vraagt van de clausule,
of gehele contract.
Bvb handelshuurwet: voordelen van huurder, gaat er van uit dat iemand dat een gebouw huurt voor
handelsactiviteiten, activiteit moet 9 jaar duren en dat de verhuurder slechts op beperkte mogelijkheden om huur af
te zeggen.
REGELS VAN AANVULLEND RECHT
= Van rechtsregels van aanvullend recht, mag steeds geheel of gedeeltelijk worden afgeweken in een contract.
Wanneer de partijen geen (andere) contractuele regeling overeenkomen dan vullen de rechtsregels het contract
aan.
Þ Bvb: Verborgen gebreken bij koopovereenkomsten.
, Deel II. Verbintenissenrecht
0. Inleiding
VOORNAAMSTE RECHTSBRONNEN
Þ (Oud) Burgerlijk Wetboek (BW)
x Dateert van 1804, ingevoerd door Napoleon
x Wordt hervormd
x Art 1101 – 1386bis BW = gemeenrechtelijk verbintenissenrecht
x Boek 8 NBW “Bewijs” ( afgekort NBW vanaf 01.11.2020)
Þ Wetboek van Economisch recht (WER)
x Boek VI WER = B2C contracten
x Boek VI WER = B2B contracten ( vanaf 01.12.2020)
x definities Boek I WER
Þ Wet van 2 augustus 2002 betreffende de bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties
(afgekort WBBH)
ARCHITECT = ONDERNEMING (WER)
In welke mate zijn nu de bepalingen van het WER van toepassing op een architect?
Þ Onderneming voor de toepassing van het WER = elk van de volgende organisaties (art. I.1, eerste lid, 1°
WER)
x Iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefent
x Iedere rechtspersoon (met uitzondering van publiekrechtelijke rechtspersonen die geen goederen
of diensten aanbieden op de markt + een aantal overheden)
x Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid wegens profit-karakter of indien zij ondanks
profit toch uitkeringen doet aan haar leden of personen die een beslissende invloed uitoefenen.
Rechtspersonen= vennootschappen bvb: NV en BV
Maatschap is een organisatie zonder rechtspersoon.
Þ Zelfstandige Architect = onderneming in de zin van art. I.1, eerste lid, 1° WER
x Belang voor toepassing WER (voor zover geen andere definitie)
x Belang voor bewijs door en tegen ondernemingen in boek 8 NBW
, ARCHITECT = ONDERNEMING (BOEK VI)
Þ Onderneming voor de toepassing van boek VI WER (art. I.8., 39° WER) =
x Iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon
x die op een duurzame wijze
à met een zekere regelmaat
à <-> eenmalige handelingen
x een economisch doel nastreeft
à = aanbieden van goederen en diensten op de markt
à met de bedoeling een rendement te behalen
à de afnemer betaalt tegenprestatie die minstens de kosten dekt
x Alsmede zijn verenigingen
= Het gaat om iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon, dus zowel levende personen als vennootschappen.
Deze moeten op een duurzame wijze, dus met een zekere regelmaat (eenmalig stellen van een regelmaat valt hier
niet onder), een economisch doel nastreven.
Þ B2C verhouding= contracten IA met consument, dit is (art I.1., eerste lid, 2°WER):
x Iedere natuurlijke persoon
x Die handelt voor doeleinden die buiten zijn handels-, bedrijfs- ,ambachts-, of beroepsactiviteit vallen
ð Van belang is oogmerk waarmee natuurlijke persoon handelt
ð Wat bij deels professioneel en deels niet-professioneel oogmerk?
Enkel natuurlijke personen kunnen dus consument zijn, deze is dit enkel als hij handelt voor niet professionele
doeleinden. Het oogmerk waarmee de natuurlijke persoon handelt is van belang om te weten of iemand een
consument is of niet. Professioneel oogmerk? = geen consument. Geen professioneel oogmerk? = Consument.
Enkel kijken naar de bedoeling is van belang, voorbeeld van bakker die beroep doet op architect om een nieuwe
bakkerij te bouwen. Dan geen consument. Prive eigendom ombouwen? Geen professioneel oogmerk dus bakker
is wel een consument.
Þ B2B verhoudingen
x = Contracten tussen 2 ondernemingen (bvb: IA en promotor)
x Niet van toepassing op overheidsopdrachten en overeenkomsten die eruit voortvloeien.
Deel I. Openbare orde – Dwingend recht – Aanvullend recht
1. Belang van het onderscheid
Belangrijk voor wat betreft contractvrijheid die partijen hebben wanneer ze samen een contract sluiten.
Þ De vraag die zich stelt: mogen partijen bij een contract van een rechtsregel afwijken in het contract dat zij
sluiten?
Þ Bij rechtsregels van aan aanvullend recht blijft de contractsvrijheid bestaan en kunnen partijen afwijken.
Þ Contractvrijheid wordt in belangrijke mate beperkt door regels van dwingend recht en openbare orde.
Bij afwijking van een regel van dwingend recht en openbare orde volgt een sanctie:
Þ Contract of afwijkende clausule (= contractuele afspraak) kan nietig worden verklaard.
Þ Contract wordt geacht nooit te hebben bestaan of clausule wordt geschrapt.
(=men zal er fictief van uitgaan dat het contract nooit heeft bestaan. Nietige clausule= clausule wordt in het contract
geschrapt, het contract kan blijven bestaan zonder clausule)
2. Het onderscheid zelf
REGELS VAN OPENBARE ORDE
= Rechtsregels die worden uitgevaardigd ter bescherming van de maatschappij en het algemeen belang.
(= maw zeer belangrijke regels die niet alleen private belangen maar ook het algemeen belang gaan beschermen.)
Þ Bvb: wet van 20.02.1939 op de bescherming van de titel en van het beroep van architect
= Deze wet gaat het juridisch statuut van de architect gaan bepalen en bevat aantal regels van openbare orde.
Bijvoorbeeld bouwheer moet verplicht beroep doen op tussenkomst van architect wanneer een voorafgaande
toelating tot bouwen vereist is voor de werken die hij wilt uitvoeren. Architect moet dan opdracht krijgen om de
plannen te maken van de werken en om controle uit te oefenen op de uitvoering ervan. Monopolie van architect
werd zo in het leven geroepen, want bouwheer moet worden bijgestaan door een persoon die daar voor had
gestudeerd. Wet zowel ter bescherming van bouwheer als maatschappij. Algemeen belang dat men let op
esthetiek en hygiëne van het gebouw. (EPB regelgeving, comfort, …)
Þ Bvb: Tienjarige aansprakelijkheid (art 1792 en 2270 BW)
= deze artikelen betreffen: eens een gebouw of een groot bouwwerk is uitgevoerd en aanvaard dan blijft er nog
een aansprakelijkheid gedurende 10 jaar bestaan voor aannemers en architecten. Aansprakelijk voor ernstige
gebreken, dat zijn gebreken waardoor het gebouw geheel of gedeeltelijk op min of meer lange termijn kan
tenietgaan. Die een bedreiging vormen voor de stevigheid en stabiliteit van het gebouw. Zowel bouwheer als
maatschappij.
Gevolg = van regels van openbare orde mag nooit worden afgeweken in een contract (art. 6 BW)
, REGELS VAN DWINGEND RECHT
= Rechtsregels die de bescherming beogen van een categorie van zwakkere personen. Bescherming van specifieke
private belangen.
Þ Bvb: Handelshuurwet
= Beschermt huurovereenkomsten die aangegaan worden met het oog op het uitbaten van handelszaken.
Huurder en verhuurder worden beschermd. Vooral de huurder.
Gevolg= Van regels van dwingend recht kan men gewoon niet afwijken in een contract.
à VERSCHIL TUSSEN OPENBARE ORDE EN DWINGEND RECHT?
Þ Van een regel van openbare orde kan men nooit afwijken, niet bij het sluiten van het contract noch nadien.
à Stel interieurarchitect zou een overeenkomst sluiten mbt een project waarvoor een architect is vereist omdat er
een voorafgaande toegang tot bouwen nodig is. In dat geval kan men de overeenkomst tekenen maar op dat moment
is het eigenlijk al nietig. Stel toch tekenen en uitvoeren dan zal men geen afstand kunnen doen van de regel van
openbare orde. (Zie ingesproken voorbeeld slide 7 M1)
Þ Van een regel van dwingend recht kan niet (definitief) worden afgeweken bij het sluiten van het contract.
Alle clausules in een contract in overeenstemming zijn met de regel van dwingend recht, stel toch afwijken wat zijn
dan de mogelijkheden achteraf eens dat het contract wordt uitgevoerd?
à De persoon die wordt beschermd kan, wanneer de regel toepassing vindt tijdens uitvoering van het
contract.
1. Definitief afstand doen van de geboden bescherming
2. De geboden bescherming inroepen
Dus zelf al teken je een contract waarin een clausule staat die afwijkt van regel van dwingend recht is nog steeds
mogelijk dat de beschermde persoon, en alleen de beschermde persoon alsnog de nietigheid vraagt van de clausule,
of gehele contract.
Bvb handelshuurwet: voordelen van huurder, gaat er van uit dat iemand dat een gebouw huurt voor
handelsactiviteiten, activiteit moet 9 jaar duren en dat de verhuurder slechts op beperkte mogelijkheden om huur af
te zeggen.
REGELS VAN AANVULLEND RECHT
= Van rechtsregels van aanvullend recht, mag steeds geheel of gedeeltelijk worden afgeweken in een contract.
Wanneer de partijen geen (andere) contractuele regeling overeenkomen dan vullen de rechtsregels het contract
aan.
Þ Bvb: Verborgen gebreken bij koopovereenkomsten.
, Deel II. Verbintenissenrecht
0. Inleiding
VOORNAAMSTE RECHTSBRONNEN
Þ (Oud) Burgerlijk Wetboek (BW)
x Dateert van 1804, ingevoerd door Napoleon
x Wordt hervormd
x Art 1101 – 1386bis BW = gemeenrechtelijk verbintenissenrecht
x Boek 8 NBW “Bewijs” ( afgekort NBW vanaf 01.11.2020)
Þ Wetboek van Economisch recht (WER)
x Boek VI WER = B2C contracten
x Boek VI WER = B2B contracten ( vanaf 01.12.2020)
x definities Boek I WER
Þ Wet van 2 augustus 2002 betreffende de bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties
(afgekort WBBH)
ARCHITECT = ONDERNEMING (WER)
In welke mate zijn nu de bepalingen van het WER van toepassing op een architect?
Þ Onderneming voor de toepassing van het WER = elk van de volgende organisaties (art. I.1, eerste lid, 1°
WER)
x Iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefent
x Iedere rechtspersoon (met uitzondering van publiekrechtelijke rechtspersonen die geen goederen
of diensten aanbieden op de markt + een aantal overheden)
x Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid wegens profit-karakter of indien zij ondanks
profit toch uitkeringen doet aan haar leden of personen die een beslissende invloed uitoefenen.
Rechtspersonen= vennootschappen bvb: NV en BV
Maatschap is een organisatie zonder rechtspersoon.
Þ Zelfstandige Architect = onderneming in de zin van art. I.1, eerste lid, 1° WER
x Belang voor toepassing WER (voor zover geen andere definitie)
x Belang voor bewijs door en tegen ondernemingen in boek 8 NBW
, ARCHITECT = ONDERNEMING (BOEK VI)
Þ Onderneming voor de toepassing van boek VI WER (art. I.8., 39° WER) =
x Iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon
x die op een duurzame wijze
à met een zekere regelmaat
à <-> eenmalige handelingen
x een economisch doel nastreeft
à = aanbieden van goederen en diensten op de markt
à met de bedoeling een rendement te behalen
à de afnemer betaalt tegenprestatie die minstens de kosten dekt
x Alsmede zijn verenigingen
= Het gaat om iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon, dus zowel levende personen als vennootschappen.
Deze moeten op een duurzame wijze, dus met een zekere regelmaat (eenmalig stellen van een regelmaat valt hier
niet onder), een economisch doel nastreven.
Þ B2C verhouding= contracten IA met consument, dit is (art I.1., eerste lid, 2°WER):
x Iedere natuurlijke persoon
x Die handelt voor doeleinden die buiten zijn handels-, bedrijfs- ,ambachts-, of beroepsactiviteit vallen
ð Van belang is oogmerk waarmee natuurlijke persoon handelt
ð Wat bij deels professioneel en deels niet-professioneel oogmerk?
Enkel natuurlijke personen kunnen dus consument zijn, deze is dit enkel als hij handelt voor niet professionele
doeleinden. Het oogmerk waarmee de natuurlijke persoon handelt is van belang om te weten of iemand een
consument is of niet. Professioneel oogmerk? = geen consument. Geen professioneel oogmerk? = Consument.
Enkel kijken naar de bedoeling is van belang, voorbeeld van bakker die beroep doet op architect om een nieuwe
bakkerij te bouwen. Dan geen consument. Prive eigendom ombouwen? Geen professioneel oogmerk dus bakker
is wel een consument.
Þ B2B verhoudingen
x = Contracten tussen 2 ondernemingen (bvb: IA en promotor)
x Niet van toepassing op overheidsopdrachten en overeenkomsten die eruit voortvloeien.
