Medische bacteriologie
H1: Inleiding
1.1. Taxonomie
1.1.1. Terrein van de medische microbiologie
m.o. die zich hebben aangepast aan de mens
‐ Microbiota: onschadelijk
‐ Transiënte: omgevingsflora: regelmatig terug te vinden + onschadelijk
‐ (opportunistische) pathogenen: schadelijk: virulentiefactoren!
1.1.2. Pathogene m.o.
- Virussen (< 300 nm)
- Bacteriën: prokaryote ééncelligen (2-3 µm)
- Schimmels: eukaryote ééncelligen (10µm)
- Parasieten
o Protozoa: eukaryote ééncelligen (10-100 µm)
o Metazoa: eukaryote meercelligen: helminthes, arthropoda
1.1.3. Classificatie van m.o.
Correcte identificatie = species = naam
Typeren = stam (bvb. Stam E. coli O157:H7 behoort tot species E. coli
1. Morfologische classificatie
- Gramkleuring vorm en kleur + groepsverband
o Gram + = paars gram - = rood
- Vorm
o Bacil = staaf kok = rond
Kokken Cilindrische cellen
- Diplokokken = per 2 - Bacillen = staafjes
- Streptokokken = keten - Vibrios = komma’s
- Staphylokokken = druiventrosjes - Spirillen = gegolfde staafjes
- Tetraden = per 4 - Spirocheten = buigzaam + spiraal
- Sacrinen = per 8
- Neisseriae = per 2 + niervormig
1
, Medische bacteriologie
1. Filamenteuze bacteriën: 3 geslachten
- Actinomyces
o Gram - ,niet zuurvast, anaëroob
- Nocardia
o Gram + , zuurvast, aëroob
- Streptomyces
o Gram +, niet zuurvast, aëroob
Actinomyces: gingivitis, Nocardia: grondbacterie, Streptomyces: productie AB, mycetomen
abcessen, infectie thv cervix, pneumonie, mycetomen
abdomen: via verwonding (knobbels thv voet)
2. Echte bacteriën
A) Kokken:
- Streptokokken: gram +
- Staphylokokken: gram +
- Tetraden
- Sarcinae: gram +
- Neisseriae: gram –
- Veillonella: gram – (diplo)kokken
Streptococcus agalactiae: vaginaal slijmvlies,
Sterptococcus pyogenes: uit keel keelontsteking vrouwen drager zonder problemen
Streptokokken
Antibiotica: penicilline wel probleem bij zwangere vrouwen voor de
baby, kind = geen afweer fataal
Streptococcus pneumoniae: diplokok,
hebben heldere zone rond kok Enterococcus spp.: kokken, diplokokken,
staphylokokken, streptokokken
longontsteking, als in BB zit dan naar
hersenen meningitis ENTERO = uit darm naar urinewegen = infectie
2
, Medische bacteriologie
Clusters
Staphylococcus aureus: huid, slijmvlies Moraxella catarrhalis: sputum smear
Verschillende stammen, sommige MSSA en MRSA Gram -, verwekker pneumonie
MRASA : beo. Resistentiegenen niet te behandelen
met gwn antibiotica
= methicilline resistente staphylococcus aureus
MSSA = methicilline sensitieve
Neisseriae
Links: N. gonorrhoeae, reincultuur
N. meningiditis in CSV
Rechts: N. gonorrhoeae, exsudaat van putsel
Iedereen drager van, in bovenste luchtwegen
Soa gepaard met zweren vocht eruit onderzocht
Ev. Naar BB en hersenen meningitis
B) Bacillen:
- Zuurvaste: myobacterium tuberculosis
- Gram + sporevormers
o Bacillus (aëroob)
o Clostridium (anaëroob): tetani tetanus
geslachten
- Gram + niet-sporevormers
o Corynebacterium: luchtweginfecties
o Lactobacillus: commensaal in darmen en vaginaal slijmvlies, zorgt voor zure pH
o Listeria
- Gram – staven: Enterobacteriaceae (E. coli en salmonella), Pseudomonas (tijdelijk)
Bacillus Clostridium
3
H1: Inleiding
1.1. Taxonomie
1.1.1. Terrein van de medische microbiologie
m.o. die zich hebben aangepast aan de mens
‐ Microbiota: onschadelijk
‐ Transiënte: omgevingsflora: regelmatig terug te vinden + onschadelijk
‐ (opportunistische) pathogenen: schadelijk: virulentiefactoren!
1.1.2. Pathogene m.o.
- Virussen (< 300 nm)
- Bacteriën: prokaryote ééncelligen (2-3 µm)
- Schimmels: eukaryote ééncelligen (10µm)
- Parasieten
o Protozoa: eukaryote ééncelligen (10-100 µm)
o Metazoa: eukaryote meercelligen: helminthes, arthropoda
1.1.3. Classificatie van m.o.
Correcte identificatie = species = naam
Typeren = stam (bvb. Stam E. coli O157:H7 behoort tot species E. coli
1. Morfologische classificatie
- Gramkleuring vorm en kleur + groepsverband
o Gram + = paars gram - = rood
- Vorm
o Bacil = staaf kok = rond
Kokken Cilindrische cellen
- Diplokokken = per 2 - Bacillen = staafjes
- Streptokokken = keten - Vibrios = komma’s
- Staphylokokken = druiventrosjes - Spirillen = gegolfde staafjes
- Tetraden = per 4 - Spirocheten = buigzaam + spiraal
- Sacrinen = per 8
- Neisseriae = per 2 + niervormig
1
, Medische bacteriologie
1. Filamenteuze bacteriën: 3 geslachten
- Actinomyces
o Gram - ,niet zuurvast, anaëroob
- Nocardia
o Gram + , zuurvast, aëroob
- Streptomyces
o Gram +, niet zuurvast, aëroob
Actinomyces: gingivitis, Nocardia: grondbacterie, Streptomyces: productie AB, mycetomen
abcessen, infectie thv cervix, pneumonie, mycetomen
abdomen: via verwonding (knobbels thv voet)
2. Echte bacteriën
A) Kokken:
- Streptokokken: gram +
- Staphylokokken: gram +
- Tetraden
- Sarcinae: gram +
- Neisseriae: gram –
- Veillonella: gram – (diplo)kokken
Streptococcus agalactiae: vaginaal slijmvlies,
Sterptococcus pyogenes: uit keel keelontsteking vrouwen drager zonder problemen
Streptokokken
Antibiotica: penicilline wel probleem bij zwangere vrouwen voor de
baby, kind = geen afweer fataal
Streptococcus pneumoniae: diplokok,
hebben heldere zone rond kok Enterococcus spp.: kokken, diplokokken,
staphylokokken, streptokokken
longontsteking, als in BB zit dan naar
hersenen meningitis ENTERO = uit darm naar urinewegen = infectie
2
, Medische bacteriologie
Clusters
Staphylococcus aureus: huid, slijmvlies Moraxella catarrhalis: sputum smear
Verschillende stammen, sommige MSSA en MRSA Gram -, verwekker pneumonie
MRASA : beo. Resistentiegenen niet te behandelen
met gwn antibiotica
= methicilline resistente staphylococcus aureus
MSSA = methicilline sensitieve
Neisseriae
Links: N. gonorrhoeae, reincultuur
N. meningiditis in CSV
Rechts: N. gonorrhoeae, exsudaat van putsel
Iedereen drager van, in bovenste luchtwegen
Soa gepaard met zweren vocht eruit onderzocht
Ev. Naar BB en hersenen meningitis
B) Bacillen:
- Zuurvaste: myobacterium tuberculosis
- Gram + sporevormers
o Bacillus (aëroob)
o Clostridium (anaëroob): tetani tetanus
geslachten
- Gram + niet-sporevormers
o Corynebacterium: luchtweginfecties
o Lactobacillus: commensaal in darmen en vaginaal slijmvlies, zorgt voor zure pH
o Listeria
- Gram – staven: Enterobacteriaceae (E. coli en salmonella), Pseudomonas (tijdelijk)
Bacillus Clostridium
3
