Samenvatting H2, Groepen en relaties (Antropia, S&GW, 6e middelbaar)

SOCIALE- EN GEDRAGSWETENSCHAPPEN

H2 – Groepen en relaties

1. Publiekseffect

Lezen p.55-65

Publiekseffect = invloed van de aanwezigheid van anderen op ons gedrag

Sucker effect = effect waarbij we ervan uitgaan dat iedereen in de groep weinig
presteert, waardoor we zelf ook weinig inspanningen leveren

Free-rider effect = effect waarbij we ervan uitgaan dat andere groepsleden het
gemeenschappelijke doel wel zullen behalen, waardoor we onze inspanningen
beperken

Arousal = mate van fysiologische opwinding

Sociale facilitatie = positieve invloed van de aanwezigheid van anderen op onze
prestaties bij gemakkelijke taken

Sociale belemmering = negatieve invloed van de aanwezigheid van anderen op
onze prestaties bij moeilijke taken

Sociaal parasiteren (social loafing) = minder presteren in groep als het
individuele resultaat niet zichtbaar is

Distractie-conflicttheorie = verklaringsmodel dat stelt dat sociale facilitatie of
belemmering optreedt als gevolg van afleiding van de taak door sociale en niet-
sociale prikkels

Verwachte evaluatietheorie = verklaringsmodel dat stelt dat sociale facilitatie of
belemmering optreedt als gevolg van het gevoel geëvalueerd te worden

Sociale activeringstheorie = verklaringsmodel dat stelt dat sociale facilitatie of
belemmering optreedt als gevolg van de aanwezigheid van anderen

Evaluatievrees = verhoogde arousal als gevolg van het gevoel geëvalueerd te
worden door anderen

Sociale durf = stimuleren van individuele prestaties doordat de anonimiteit van de
groep een veilige omgeving biedt om risico’s te nemen

Sociale compensatie = extra inspanning van groepsleden als blijkt dat sommige
leden minder bijdragen dan nodig is om tot het gemeenschappelijke doel te komen

, SOCIALE- EN GEDRAGSWETENSCHAPPEN


2. Opgaan in de groep
2.1 Stanford Prison Experiment

Deïndividuatie = mensen verliezen persoonlijke identiteit doordat ze opgaan in de
groep
 Als anoniem lid van de groep stellen ze gedrag dat ze als individu nooit zouden
stellen
 Verliezen hun zelfcontrole, een deel van hun waarden en
verantwoordelijkheidsgevoel
 Bv: plunderingen, hooliganisme, agressieve betogers, vandalisme, online haat,
…

Deïndividuatie heeft een link met de ‘banaliteit van het kwade’ van Hannah Arendt.
 Arendt kwam tot de conclusie dat doodgewone mensen in staat zijn tot
afschuwelijke daden toen ze het proces tegen nazi Eichmann volgde.
 Eichmann, die bijdroeg aan de Holocaust, bleek in werkelijkheid een saaie
kantoorbediende  in “Eichmann in Jeruzalem”, haar verslag van het proces,
heeft ze het daarom over de ‘banaliteit van het kwaad’

 Kritiek  door onderdeel van een massa te zijn, gaven individuen hun
eigen individuele verantwoordelijkheid op en volgden ze kritiekloos
bevelen op  daardoor kon het kwaad zich uiten.


Philip Zimbardo  1e die deïndividuatie experimenteel onderzocht  Stanford Prison
Experiment
 Lezen groene kader pagina 68-69
 Conclusie = de sociale context heeft een grote invloed op ons gedrag  we
gedragen ons anders als anoniem lid van een groep dan wanneer we alleen zijn

2.2 Kritiek op het experiment

De laatste jaren kwam er veel kritiek op het experiment:
 Kritiek op de methodologie van het experiment:
 De advertentie om deelnemers te vinden was zo verwoord dat het
vrijwilligers aantrok met een gemiddeld meer agressieve & narcistische
persoonlijkheid.
 Gevolg = overmatige focus op de eigen persoon & imago, egoïsme +
fantasieën over invloed en macht, een niet-realistisch zelfbeeld + gebrek
aan empathie

 Demand characteristics van een studie:
 = studie heeft kenmerken waardoor deelnemers kunnen raden wat het doel
van het experiment is  ze passen hun gedrag dan aan deze characteristics
of vraagkenmerken
 Zimbardo gaf de mensen die bewaker gingen worden voor het
experiment instructies over hoe ze zich dienden te misdragen (anders te
lief)

 Bewakers werden onder druk gezet om zich te misdragen en kregen tips
(bv: gevangenen vastbinden)  dat waren geen eigen ideeën, terwijl