VPK AANDACHTSPUNTEN: NEUROLOGIE
1. INTRO ANATOMIE EN FUNCTIE
INLEIDING
Onze hersenen bestaan uit drie delen:
- Hersenstam
- Cerebrum – grote hersenen
- Cerebellum – Kleine hersenen
INTRODUCTIE DOOR JUF DANIELLE (FILMPJE)
CEREBRUM
Onze hersenen zijn opgedeeld in twee helften. Zo’n helft noemen we een hemisfeer. Elke hemisfeer is
verantwoordelijk voor de besturing van de tegenovergestelde lichaamsdelen.
Onze hersenen zijn onderverdeeld in vier kwabben
- Frontaalkwab
o Gebied van Broca Spraak, gedrag
- Temporaalkwab
o Auditieve cortex Gehoor, taal
- Occipitaal kwab
o Visuele cortex zicht
- Parietaal kwab
o Tastzin
CEREBELLUM
- Coördinatie
- Houding
- Evenwicht
HERSENSTAM
Onze hersenstam staat in voor onze basale lichaamsfuncties
- Ademhaling, hartslag, ...
- Reflexen (hoesten, slikken, braken, ...)
FUNCTIE
PHINEAS GAGE
Phineas Gage was een Amerikaanse spoorwegarbeider. In 1848 had hij arbeidsongeval waarbij hij zware
schade aan zijn frontale kwabben opliep.
- Na het ongeval veranderde zijn persoonlijkheid enorm
o Rustig sociaal en verantwoordelijk
Onaangepast sociaal gedrag
Dit ongeval vormde 1e aanwijzingen dat specifieke delen van de hersenen een rol spelen in specifieke
psychische processen.
WAAROM ZIJN HERSENEN ZO BELANGRIJK?
- Delicaat want sturen ALLES
- Enige orgaan dat niet transplanteerbaar is
o Ethisch verantwoord?
o Persoonlijkheidsverandering?
- Kwetsbaar
o Zonder hersenen geen leven
- Gevoelig aan drukveranderingen
o Rigide doos
NEURONEN
, - Kleuter 15.000
- Adolescent 8.000
- Oudere 2.000
Dit geeft dat we een hemorragisch CVA o.b.v. leeftijd anders zullen behandelen.
ANATOMIE
DE SCHEDEL
Onze schedel is een mooi afgesloten ‘doos’ die onze hersenen beschermd. De schedel is gevuld met
hersenstructuren waardoor er een contante intracraniële druk is die zorgt voor een perfect functioneren.
MONROE – KELLIE DOCTRINE:
Het Monroe-Kellie doctrine stelt 4 principes:
1. De hersenen zitten in een niet-uitzetbare doos van bot
2. De hersenparenchymen zijn bijna niet samendrukbaar
3. Het volume van het bloed in de craniale holte is daarom bijna constant
4. Een continue outflow van veneus bloed uit de craniële holte is nodig om ruimte te maken voor de
aanvoer van arterieel bloed
Omdat de schedel dus niet uitzetbaar is, is het zeer gevaarlijk als er een extra massa aanwezig is (bv
tumor). Dit zorgt voor intracraniële overdruk. De schedel is dan ook de enige plek in ons lichaam waar een
goedaardige tumor dodelijk kan zijn.
INDELING ZENUWSTELSEL
CENTRAAL ZENUWSTELSEL
Ons centraal zenuwstelsel betreft de hersenen en het ruggenmerg. Het centrale zenuwstelsel is een soort
controlecentrum. Het heeft drie belangrijke functies:
- Het ontvangt informatie van de zintuigen over onze omgeving en over ons eigen lichaam.
o Sensorische informatie
- Het verwerkt deze informatie en verbindt dit met andere informatie, bijvoorbeeld dingen die in het
geheugen zijn opgeslagen
- De verwerkte informatie zal dan worden gebruikt om de spieren en organen aan te sturen.
PERIFEER ZENUWSTELSEL
Het perifeer zenuwstelsel bestaat uit onze ruggenmergzenuwen, de perifere zenuwen, hersenzenuwen en
de zenuwknopen. Het perifeer zenuwstelsel kan worden onderverdeeld in twee.
Somatische ZS (willekeurig) Autonome ZS (onwillekeurig)
Motoriek (aansturen skeletspieren) en sensibel Reflexen: parasympatisch en sympathisch deel
(sensorische info uit zintuigen, huid en skeletspieren
naar CZS)
VB: begroeten mama/papa, welkom heten, hand VB: rustig ademen tijdens slaap, klamme handen
schudden
Het autonome stelsel (willekeurige) is betrokken bij automatische processen en reflexen zoals
ademen. We hebben hier dus geen invloed op. Het bestaat uit twee delen:
- Het sympathisch deel, dat aanzet tot actie in tijden van stress en opwinding
- Het parasympatische deel, dat energie en middelen bespaart tijdens ontspanning.
Het somatisch stelsel (onwillekeurige) is betrokken bij het deel van het zenuwstelsel waar we wel
controle over hebben. Dit gedeelte stuurt de spieren aan en zorgt er bijvoorbeeld voor dat we kunnen
bewegen en praten. De cervicale zenuwen bedienen nek en armen, thoracale zenuwen bedienen de
borstkas, en de lumbale en sacrale zenuwen bedienen de benen.
1. INTRO ANATOMIE EN FUNCTIE
INLEIDING
Onze hersenen bestaan uit drie delen:
- Hersenstam
- Cerebrum – grote hersenen
- Cerebellum – Kleine hersenen
INTRODUCTIE DOOR JUF DANIELLE (FILMPJE)
CEREBRUM
Onze hersenen zijn opgedeeld in twee helften. Zo’n helft noemen we een hemisfeer. Elke hemisfeer is
verantwoordelijk voor de besturing van de tegenovergestelde lichaamsdelen.
Onze hersenen zijn onderverdeeld in vier kwabben
- Frontaalkwab
o Gebied van Broca Spraak, gedrag
- Temporaalkwab
o Auditieve cortex Gehoor, taal
- Occipitaal kwab
o Visuele cortex zicht
- Parietaal kwab
o Tastzin
CEREBELLUM
- Coördinatie
- Houding
- Evenwicht
HERSENSTAM
Onze hersenstam staat in voor onze basale lichaamsfuncties
- Ademhaling, hartslag, ...
- Reflexen (hoesten, slikken, braken, ...)
FUNCTIE
PHINEAS GAGE
Phineas Gage was een Amerikaanse spoorwegarbeider. In 1848 had hij arbeidsongeval waarbij hij zware
schade aan zijn frontale kwabben opliep.
- Na het ongeval veranderde zijn persoonlijkheid enorm
o Rustig sociaal en verantwoordelijk
Onaangepast sociaal gedrag
Dit ongeval vormde 1e aanwijzingen dat specifieke delen van de hersenen een rol spelen in specifieke
psychische processen.
WAAROM ZIJN HERSENEN ZO BELANGRIJK?
- Delicaat want sturen ALLES
- Enige orgaan dat niet transplanteerbaar is
o Ethisch verantwoord?
o Persoonlijkheidsverandering?
- Kwetsbaar
o Zonder hersenen geen leven
- Gevoelig aan drukveranderingen
o Rigide doos
NEURONEN
, - Kleuter 15.000
- Adolescent 8.000
- Oudere 2.000
Dit geeft dat we een hemorragisch CVA o.b.v. leeftijd anders zullen behandelen.
ANATOMIE
DE SCHEDEL
Onze schedel is een mooi afgesloten ‘doos’ die onze hersenen beschermd. De schedel is gevuld met
hersenstructuren waardoor er een contante intracraniële druk is die zorgt voor een perfect functioneren.
MONROE – KELLIE DOCTRINE:
Het Monroe-Kellie doctrine stelt 4 principes:
1. De hersenen zitten in een niet-uitzetbare doos van bot
2. De hersenparenchymen zijn bijna niet samendrukbaar
3. Het volume van het bloed in de craniale holte is daarom bijna constant
4. Een continue outflow van veneus bloed uit de craniële holte is nodig om ruimte te maken voor de
aanvoer van arterieel bloed
Omdat de schedel dus niet uitzetbaar is, is het zeer gevaarlijk als er een extra massa aanwezig is (bv
tumor). Dit zorgt voor intracraniële overdruk. De schedel is dan ook de enige plek in ons lichaam waar een
goedaardige tumor dodelijk kan zijn.
INDELING ZENUWSTELSEL
CENTRAAL ZENUWSTELSEL
Ons centraal zenuwstelsel betreft de hersenen en het ruggenmerg. Het centrale zenuwstelsel is een soort
controlecentrum. Het heeft drie belangrijke functies:
- Het ontvangt informatie van de zintuigen over onze omgeving en over ons eigen lichaam.
o Sensorische informatie
- Het verwerkt deze informatie en verbindt dit met andere informatie, bijvoorbeeld dingen die in het
geheugen zijn opgeslagen
- De verwerkte informatie zal dan worden gebruikt om de spieren en organen aan te sturen.
PERIFEER ZENUWSTELSEL
Het perifeer zenuwstelsel bestaat uit onze ruggenmergzenuwen, de perifere zenuwen, hersenzenuwen en
de zenuwknopen. Het perifeer zenuwstelsel kan worden onderverdeeld in twee.
Somatische ZS (willekeurig) Autonome ZS (onwillekeurig)
Motoriek (aansturen skeletspieren) en sensibel Reflexen: parasympatisch en sympathisch deel
(sensorische info uit zintuigen, huid en skeletspieren
naar CZS)
VB: begroeten mama/papa, welkom heten, hand VB: rustig ademen tijdens slaap, klamme handen
schudden
Het autonome stelsel (willekeurige) is betrokken bij automatische processen en reflexen zoals
ademen. We hebben hier dus geen invloed op. Het bestaat uit twee delen:
- Het sympathisch deel, dat aanzet tot actie in tijden van stress en opwinding
- Het parasympatische deel, dat energie en middelen bespaart tijdens ontspanning.
Het somatisch stelsel (onwillekeurige) is betrokken bij het deel van het zenuwstelsel waar we wel
controle over hebben. Dit gedeelte stuurt de spieren aan en zorgt er bijvoorbeeld voor dat we kunnen
bewegen en praten. De cervicale zenuwen bedienen nek en armen, thoracale zenuwen bedienen de
borstkas, en de lumbale en sacrale zenuwen bedienen de benen.
