ruimtelijk beleid & planning
enkel 1962 exact weten, vr de rest geen exacte data (wel beetje chronologische volgorde)
LES 01
ruimtelijk beleid in een notendop :
vroeger: een persoon had een grond en bouwde daarop
nu: een persoon heeft een grond en wil daarop bouwen
> dient een omgevingsvergunning in bij de overheid
> overheid beoordeel de aanvraag obv geldende regelgeving en goede
ruimtelijke ordening
waarom?
- ruimte is beperkt
- ruimteclaims zijn veelvuldig
- nood om ruimte goed en juist te verdelen
hoe?
1. overheid werkt visie uit over gewenste ruimtelijke ontwikkeling
2. verankering in wetgeving en plannen (plan uittekenen)
3. omgevingsvergunningen aftoetsen aan wetgeving en visie
4. handhaving
belang v kennis?
- weten hoe de stad/gemeente zal groeien & transformeren (bv: waar nieuwe
projecten geland)
- mogelijk om proactief te handelen:
• pionierswerk
• potentiële hotspots ontdekken (en ze realiseren)
• mee bouwen aan de stad vd toekomst
- waarde onroerend goed bepalen, afhankelijk v o.a :
- bestemming (woongebied vs landbouwgebied)
- inrichtingsvoorschriften (hoogte, breedte, …)
- goede ruimtelijke ordening
- klant informeren (kennis v ontwikkelingspotenties, doorverwijzen naar
wetgeving)
1
, ruimtelijk beleid & planning
- kennis over procedures (bij projectontwikkeling, advies verlenen aan klanten)
maar: RB niet alleen belangrijk vr toekomst en de lange termijn - zit in dagelijkse
praktijk v vastgoedontwikkelaar en landmeter
bv :
• informatieplicht bij verkoop
• wat is een pand/grond waard
• welke functies zijn mogelijk bij verkavelen v gronden
• mag een huis omgevormd worden tot een winkel
• mag er een veranda gebouwd worden
LES 02
STAD OMMELAND
- epicentrum van handel - leegte voor beveiliging
- belastingen - vrijgesteld v belastingen
- bevolkingsdruk v arbeiders met grote aandacht - nijverheid, herbergen, kloosters, leprahuizen
vr rijken
Stad heeft ommeland nodig voor water (bevoorrading & scheepsvaart) en vr
bescherming v steden
Wat is een stad?
criteria:
• juridisch
• demografisch
• functioneel
• morfologisch
• sociaal-mentaal
1) JURIDISCH
stadsrecht: vorst verleent recht om eigen bestuur en rechtspraak op te
maken
⤷ huidige steden kunnen vragen naar aangepaste regels
2) DEMOGRAFISCH
2
, ruimtelijk beleid & planning
getalsmatig criterium - aantal inwoners, relatief cijfer (in verhouding tot
ommeland)
3) FUNCTIONEEL
aanbod aan economische, sociale, politieke en culturele functies
4) MORFOLOGISCH
- typologie: woningen, appartementen, herenhuizen, begijnhoven, …
- bouwhoogte en bouwdichtheid
- ontstaansperiode speelt belangrijke rol
5) SOCIAAL-MENTAAL
stadscultuur, stadsleven, diversiteit aan mensen, superdiversiteit,
hyperdiversiteit
=> Een stad is een concentratiepunt v economische, sociale, politieke &
culturele activiteiten.
Het geeft de aanleiding tot:
· (relatief) grote en diverse bevolking
· hoge (woon)dichtheid
· compact bouwwijze
· eigen mentaliteit
tussen 1982-2000: stadstitel ook v toepassing bij fusie v gemeenten, omwille v
historische reden
en huidige centrumfunctie
algemene ruimtelijke wetgeving is recent - 1ste Wet op de Stedenbouw in
1962
voorheen:
- vooral aandacht vr steden
- bouwen omwille v specifieke behoefte of problemen
- bouwen als gevolg ve gebeurtenis
3
, ruimtelijk beleid & planning
geschiedenis :
◇ veel gebouwen in hout en stro -> brandgevaar -> stadsbranden
◇ 17de eeuw - in steden 1ste bouwaanvragen
⮡ aandacht vr esthetiek v steden, aanvraag beperkt tot
gevels
◇ 19de eeuw - Franse invloed, wetgeving gecentraliseerd, bouwen beperkt bij
openbare wegen
> start v onteigening eigendomsrecht1
> Gemeentewet: college v burgemeester & schepen bevoegd vr
goedkeuring bouwplannen
• Wet 1836: langs grote wegen
• Wet 1844: langs kleine wegen, beperkt tot:
- in agglomeratiegebieden2 met meer dan 2000
inwoners
- welke < 20m vd weg of <
8m vd rooilijn3 liggen
◇ 20ste eeuw - steeds meer overheidsinmenging, wederopbouw na WO ->
aanleiding vr
specifieke wetten:
- WOI: steden met oorlogsschade (vooral West-Vlaanderen) -
verplicht om APA4 op te
maken - APA als basis vr toekennen v vergunning - maar: enkel
Aarschot opgemaakt
- tussen WOI en WOII: verwoede pogingen vr opmaak algemene
wetgeving
- 1962: Wet op stedenbouw (geldig vr heel België) – hiervoor geen
vergunningen maar bouwtoelatingen
4
enkel 1962 exact weten, vr de rest geen exacte data (wel beetje chronologische volgorde)
LES 01
ruimtelijk beleid in een notendop :
vroeger: een persoon had een grond en bouwde daarop
nu: een persoon heeft een grond en wil daarop bouwen
> dient een omgevingsvergunning in bij de overheid
> overheid beoordeel de aanvraag obv geldende regelgeving en goede
ruimtelijke ordening
waarom?
- ruimte is beperkt
- ruimteclaims zijn veelvuldig
- nood om ruimte goed en juist te verdelen
hoe?
1. overheid werkt visie uit over gewenste ruimtelijke ontwikkeling
2. verankering in wetgeving en plannen (plan uittekenen)
3. omgevingsvergunningen aftoetsen aan wetgeving en visie
4. handhaving
belang v kennis?
- weten hoe de stad/gemeente zal groeien & transformeren (bv: waar nieuwe
projecten geland)
- mogelijk om proactief te handelen:
• pionierswerk
• potentiële hotspots ontdekken (en ze realiseren)
• mee bouwen aan de stad vd toekomst
- waarde onroerend goed bepalen, afhankelijk v o.a :
- bestemming (woongebied vs landbouwgebied)
- inrichtingsvoorschriften (hoogte, breedte, …)
- goede ruimtelijke ordening
- klant informeren (kennis v ontwikkelingspotenties, doorverwijzen naar
wetgeving)
1
, ruimtelijk beleid & planning
- kennis over procedures (bij projectontwikkeling, advies verlenen aan klanten)
maar: RB niet alleen belangrijk vr toekomst en de lange termijn - zit in dagelijkse
praktijk v vastgoedontwikkelaar en landmeter
bv :
• informatieplicht bij verkoop
• wat is een pand/grond waard
• welke functies zijn mogelijk bij verkavelen v gronden
• mag een huis omgevormd worden tot een winkel
• mag er een veranda gebouwd worden
LES 02
STAD OMMELAND
- epicentrum van handel - leegte voor beveiliging
- belastingen - vrijgesteld v belastingen
- bevolkingsdruk v arbeiders met grote aandacht - nijverheid, herbergen, kloosters, leprahuizen
vr rijken
Stad heeft ommeland nodig voor water (bevoorrading & scheepsvaart) en vr
bescherming v steden
Wat is een stad?
criteria:
• juridisch
• demografisch
• functioneel
• morfologisch
• sociaal-mentaal
1) JURIDISCH
stadsrecht: vorst verleent recht om eigen bestuur en rechtspraak op te
maken
⤷ huidige steden kunnen vragen naar aangepaste regels
2) DEMOGRAFISCH
2
, ruimtelijk beleid & planning
getalsmatig criterium - aantal inwoners, relatief cijfer (in verhouding tot
ommeland)
3) FUNCTIONEEL
aanbod aan economische, sociale, politieke en culturele functies
4) MORFOLOGISCH
- typologie: woningen, appartementen, herenhuizen, begijnhoven, …
- bouwhoogte en bouwdichtheid
- ontstaansperiode speelt belangrijke rol
5) SOCIAAL-MENTAAL
stadscultuur, stadsleven, diversiteit aan mensen, superdiversiteit,
hyperdiversiteit
=> Een stad is een concentratiepunt v economische, sociale, politieke &
culturele activiteiten.
Het geeft de aanleiding tot:
· (relatief) grote en diverse bevolking
· hoge (woon)dichtheid
· compact bouwwijze
· eigen mentaliteit
tussen 1982-2000: stadstitel ook v toepassing bij fusie v gemeenten, omwille v
historische reden
en huidige centrumfunctie
algemene ruimtelijke wetgeving is recent - 1ste Wet op de Stedenbouw in
1962
voorheen:
- vooral aandacht vr steden
- bouwen omwille v specifieke behoefte of problemen
- bouwen als gevolg ve gebeurtenis
3
, ruimtelijk beleid & planning
geschiedenis :
◇ veel gebouwen in hout en stro -> brandgevaar -> stadsbranden
◇ 17de eeuw - in steden 1ste bouwaanvragen
⮡ aandacht vr esthetiek v steden, aanvraag beperkt tot
gevels
◇ 19de eeuw - Franse invloed, wetgeving gecentraliseerd, bouwen beperkt bij
openbare wegen
> start v onteigening eigendomsrecht1
> Gemeentewet: college v burgemeester & schepen bevoegd vr
goedkeuring bouwplannen
• Wet 1836: langs grote wegen
• Wet 1844: langs kleine wegen, beperkt tot:
- in agglomeratiegebieden2 met meer dan 2000
inwoners
- welke < 20m vd weg of <
8m vd rooilijn3 liggen
◇ 20ste eeuw - steeds meer overheidsinmenging, wederopbouw na WO ->
aanleiding vr
specifieke wetten:
- WOI: steden met oorlogsschade (vooral West-Vlaanderen) -
verplicht om APA4 op te
maken - APA als basis vr toekennen v vergunning - maar: enkel
Aarschot opgemaakt
- tussen WOI en WOII: verwoede pogingen vr opmaak algemene
wetgeving
- 1962: Wet op stedenbouw (geldig vr heel België) – hiervoor geen
vergunningen maar bouwtoelatingen
4
