Samenvatting sociologie
Samenvatting sociologie..............................................................................1
Deel I: Hoofdstuk 1 – Wat bestudeert de sociologie..................................6
Inleiding....................................................................................................6
1. Over de vissen en het water..............................................................6
2. Is sociologie nuttig?...........................................................................7
3. Wetenschap en professionaliteit........................................................7
3.1 Het sociologisch perspectief overstijgt het ‘alledaags denken’....8
3.2 Het sociologisch perspectief geeft de mogelijkheid een actieve
rol te spelen in de samenleving waarvan we deel uitmaken..............8
3.3 De sociologie helpt om te leven en te werken in de diverse
wereld.................................................................................................8
Deel 1 Het vizier: de sociologische kijk........................................................9
Hoofdstuk 1 Wat bestudeert de sociologie?..............................................9
1.1 Sociaal als morele kwaliteit.............................................................9
1.2 Het sociale als feitelijkheid..............................................................9
1.2.1 definitie van sociologie............................................................11
1.3 Sociale constructie: het actorperspectief......................................11
1.3.1 Typologie van sociaal handelen bij Weber...............................11
1.4 Actoranalyse van het sociale.........................................................12
1.4.1 Thomas-theorema...................................................................12
1.4.2 Selffulfilling prophecy Merton..................................................12
1.4.3 Het zelfbeeld als sociaal construct..........................................13
1.4.4 Sociale gevolgen, perserve effecten........................................13
1.5 sociale bepaaldheid: sociaal systeemperspectief..........................13
1.5.1 Structuur bepaalt sociaal handelen.........................................15
1.5.2 Cultuur bepaalt sociaal handelen............................................15
1.5.3 Structuur en cultuur bepaalt sociaal handelen........................16
1.6 Circulaire causaliteit......................................................................17
Hoofdstuk 2 Gelaagdheid van de sociale context...................................17
2.1 Systemen als analyse en interventiekader....................................18
2.2 Niveaus van analyse en interventie: micro, meso, macro.............19
, 2.3 Sociologisch denken op de verschillende analyseniveaus:
toepassingen.......................................................................................20
2.3.1 Armoede: analyse- en interventieniveaus...............................20
2.3.2 Gezondheid: analyse- en interventieniveaus...........................21
2.3.3 Sociaal kapitaal op verscheiden niveaus.................................22
2.4 Ecologische en atomistische fouten...............................................23
Deel I : Hoofdstuk 3 – Sociologie is een wetenschap..............................23
Ontstaan van sociologie als wetenschap.............................................23
Systeemperspectief..........................................................................24
Actorperspectief...............................................................................24
Auguste comte.................................................................................24
.............................................................................................................25
Kennis op basis van geloof of opvattingen.......................................25
Wijsheid, ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid.....................25
Wetenschappelijke kennis; onderzoek en theorievorming................26
Empirische cyclus..........................................................................26
evoluties is menswetenschappelijk denken.........................................27
Toepassen van menswetenschappen = sociale technologie?..............27
Sociologische vragen en sociale problemen........................................28
Nancy Fraser..................................................................................28
Deel II : Hoofdstuk 1 : Sociale structuur..................................................29
Sociale actoren en sociale posities......................................................29
Allocatieprincipe...............................................................................29
Sociale relaties.....................................................................................30
Communicatie, interactie.................................................................30
Sociale netwerken en sociale groeperingen........................................31
Groepen............................................................................................32
Bijzondere vorm van groepsbeïnvloeding = referentiegroepen....32
Collectiviteiten..................................................................................33
Civil society...................................................................................33
Togetherness situation......................................................................34
Categorieën......................................................................................34
Macht...................................................................................................34
, Bronnen van macht.......................................................................35
Soorten macht..............................................................................35
Macht in organisaties....................................................................36
Sociale ongelijkheid, sociale stratificatie en sociale mobiliteit............37
Van sociale ongelijkheid naar sociale stratificatie............................37
Sociale mobiliteit..............................................................................38
Sociale stratificatie = van ongelijke rechten naar ongelijke kansen.39
Kastenstelsel.................................................................................39
Het standensysteem......................................................................39
Het klassensysteem......................................................................40
Hedendaagse klassensysteem......................................................41
DEEL II = hoofdstuk 2 : cultuur...............................................................42
Inleiding...............................................................................................42
Nature/nurture..................................................................................43
Een veelvoud aan definities..............................................................43
Componenten van cultuur...................................................................44
De materiële component..................................................................44
Het cognitieve component................................................................45
De normatieve component...............................................................45
Het samenspel tussen materiële, cognitieve en normatieve
component........................................................................................45
Cultuur als gedeeld betekeniskader = waarden en normen................46
Waarden...........................................................................................46
Normen.............................................................................................46
Gebruiken......................................................................................47
Zeden............................................................................................47
Rechtsregels..................................................................................47
Taboes...........................................................................................47
Doeleinden.......................................................................................47
Verwachtingen..................................................................................48
Gedeelde waarden en normen: sociale controle..............................48
Sociale rollen.......................................................................................49
Rolvoorschrift....................................................................................49
, Rolbepaling.......................................................................................50
Rolconflict.........................................................................................50
Sociale status...................................................................................51
Statuscongruentie............................................................................51
Socialisatie...........................................................................................51
Wat is socialisatie?............................................................................51
Soorten socialisatie...........................................................................52
Primaire socialisatie.......................................................................52
Secundaire socialisatie..................................................................52
Tertiaire socialisatie.......................................................................52
Differentiële socialisatie................................................................53
Deel II = Hoofdstuk 3 institutionalisering en instituties..........................53
3.1 Institutionalisering en instituties: proces en resultaat...................53
3.2 Reïficatie, institutionele discriminatie............................................55
3.3 Voorbeelden van instituties...........................................................56
3.3.1 Gezin.......................................................................................56
Zorgsysteem.....................................................................................60
Religie...............................................................................................61
Enkele cijfergegevens....................................................................61
Religie= een omschrijving.............................................................61
De protestantse ethiek en de geest van het kapitalisme..............62
Secularisatie..................................................................................62
De functies van religie als institutie..............................................62
Ten uitgeleide......................................................................................63
DEEL III= Inleiding...................................................................................63
Een veelheid aan scholen, stromingen en paradigma’s......................63
Hoofdstuk 1 Het symbolisch interactionisme..........................................64
1.1 Mead als grondlegger ven het interactionisme..............................65
1.2 Blumer: het symbolisch interactionisme........................................67
1.3 Goffman.........................................................................................68
1.3.1 Algemene situering..................................................................68
1.3.2 Het toneelspel van het dagelijks leven....................................68
1.3.3 Stigma.....................................................................................68
Samenvatting sociologie..............................................................................1
Deel I: Hoofdstuk 1 – Wat bestudeert de sociologie..................................6
Inleiding....................................................................................................6
1. Over de vissen en het water..............................................................6
2. Is sociologie nuttig?...........................................................................7
3. Wetenschap en professionaliteit........................................................7
3.1 Het sociologisch perspectief overstijgt het ‘alledaags denken’....8
3.2 Het sociologisch perspectief geeft de mogelijkheid een actieve
rol te spelen in de samenleving waarvan we deel uitmaken..............8
3.3 De sociologie helpt om te leven en te werken in de diverse
wereld.................................................................................................8
Deel 1 Het vizier: de sociologische kijk........................................................9
Hoofdstuk 1 Wat bestudeert de sociologie?..............................................9
1.1 Sociaal als morele kwaliteit.............................................................9
1.2 Het sociale als feitelijkheid..............................................................9
1.2.1 definitie van sociologie............................................................11
1.3 Sociale constructie: het actorperspectief......................................11
1.3.1 Typologie van sociaal handelen bij Weber...............................11
1.4 Actoranalyse van het sociale.........................................................12
1.4.1 Thomas-theorema...................................................................12
1.4.2 Selffulfilling prophecy Merton..................................................12
1.4.3 Het zelfbeeld als sociaal construct..........................................13
1.4.4 Sociale gevolgen, perserve effecten........................................13
1.5 sociale bepaaldheid: sociaal systeemperspectief..........................13
1.5.1 Structuur bepaalt sociaal handelen.........................................15
1.5.2 Cultuur bepaalt sociaal handelen............................................15
1.5.3 Structuur en cultuur bepaalt sociaal handelen........................16
1.6 Circulaire causaliteit......................................................................17
Hoofdstuk 2 Gelaagdheid van de sociale context...................................17
2.1 Systemen als analyse en interventiekader....................................18
2.2 Niveaus van analyse en interventie: micro, meso, macro.............19
, 2.3 Sociologisch denken op de verschillende analyseniveaus:
toepassingen.......................................................................................20
2.3.1 Armoede: analyse- en interventieniveaus...............................20
2.3.2 Gezondheid: analyse- en interventieniveaus...........................21
2.3.3 Sociaal kapitaal op verscheiden niveaus.................................22
2.4 Ecologische en atomistische fouten...............................................23
Deel I : Hoofdstuk 3 – Sociologie is een wetenschap..............................23
Ontstaan van sociologie als wetenschap.............................................23
Systeemperspectief..........................................................................24
Actorperspectief...............................................................................24
Auguste comte.................................................................................24
.............................................................................................................25
Kennis op basis van geloof of opvattingen.......................................25
Wijsheid, ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid.....................25
Wetenschappelijke kennis; onderzoek en theorievorming................26
Empirische cyclus..........................................................................26
evoluties is menswetenschappelijk denken.........................................27
Toepassen van menswetenschappen = sociale technologie?..............27
Sociologische vragen en sociale problemen........................................28
Nancy Fraser..................................................................................28
Deel II : Hoofdstuk 1 : Sociale structuur..................................................29
Sociale actoren en sociale posities......................................................29
Allocatieprincipe...............................................................................29
Sociale relaties.....................................................................................30
Communicatie, interactie.................................................................30
Sociale netwerken en sociale groeperingen........................................31
Groepen............................................................................................32
Bijzondere vorm van groepsbeïnvloeding = referentiegroepen....32
Collectiviteiten..................................................................................33
Civil society...................................................................................33
Togetherness situation......................................................................34
Categorieën......................................................................................34
Macht...................................................................................................34
, Bronnen van macht.......................................................................35
Soorten macht..............................................................................35
Macht in organisaties....................................................................36
Sociale ongelijkheid, sociale stratificatie en sociale mobiliteit............37
Van sociale ongelijkheid naar sociale stratificatie............................37
Sociale mobiliteit..............................................................................38
Sociale stratificatie = van ongelijke rechten naar ongelijke kansen.39
Kastenstelsel.................................................................................39
Het standensysteem......................................................................39
Het klassensysteem......................................................................40
Hedendaagse klassensysteem......................................................41
DEEL II = hoofdstuk 2 : cultuur...............................................................42
Inleiding...............................................................................................42
Nature/nurture..................................................................................43
Een veelvoud aan definities..............................................................43
Componenten van cultuur...................................................................44
De materiële component..................................................................44
Het cognitieve component................................................................45
De normatieve component...............................................................45
Het samenspel tussen materiële, cognitieve en normatieve
component........................................................................................45
Cultuur als gedeeld betekeniskader = waarden en normen................46
Waarden...........................................................................................46
Normen.............................................................................................46
Gebruiken......................................................................................47
Zeden............................................................................................47
Rechtsregels..................................................................................47
Taboes...........................................................................................47
Doeleinden.......................................................................................47
Verwachtingen..................................................................................48
Gedeelde waarden en normen: sociale controle..............................48
Sociale rollen.......................................................................................49
Rolvoorschrift....................................................................................49
, Rolbepaling.......................................................................................50
Rolconflict.........................................................................................50
Sociale status...................................................................................51
Statuscongruentie............................................................................51
Socialisatie...........................................................................................51
Wat is socialisatie?............................................................................51
Soorten socialisatie...........................................................................52
Primaire socialisatie.......................................................................52
Secundaire socialisatie..................................................................52
Tertiaire socialisatie.......................................................................52
Differentiële socialisatie................................................................53
Deel II = Hoofdstuk 3 institutionalisering en instituties..........................53
3.1 Institutionalisering en instituties: proces en resultaat...................53
3.2 Reïficatie, institutionele discriminatie............................................55
3.3 Voorbeelden van instituties...........................................................56
3.3.1 Gezin.......................................................................................56
Zorgsysteem.....................................................................................60
Religie...............................................................................................61
Enkele cijfergegevens....................................................................61
Religie= een omschrijving.............................................................61
De protestantse ethiek en de geest van het kapitalisme..............62
Secularisatie..................................................................................62
De functies van religie als institutie..............................................62
Ten uitgeleide......................................................................................63
DEEL III= Inleiding...................................................................................63
Een veelheid aan scholen, stromingen en paradigma’s......................63
Hoofdstuk 1 Het symbolisch interactionisme..........................................64
1.1 Mead als grondlegger ven het interactionisme..............................65
1.2 Blumer: het symbolisch interactionisme........................................67
1.3 Goffman.........................................................................................68
1.3.1 Algemene situering..................................................................68
1.3.2 Het toneelspel van het dagelijks leven....................................68
1.3.3 Stigma.....................................................................................68
