Samenvatting Onderneming en recht Universiteit Leiden

Week 1/2
Rechtspersonen met rechtspersoonlijkheid, staan aan natuurlijk persoon gelijk (art 2:3 BW)
 scheiding tussen prive en zakelijk; geen aansprakelijkheid
NV (art 2:64) en BV (art 2:175)
- Bij notariële akte opgericht door een of meer personen (art 2:64/175 lid 2)
- In de akte van oprichting moeten de eerste statuten worden vastgelegd; deze dienen
de naam, de zetel en bankverklaring te bevatten (art 2:66/177)
- Statuten kunnen ook verder worden aangevuld (art 2:93/203)
- Een in aandeel verdeeld kapitaal
- Kennen een duale structuur met als bestuursorganen het bestuur en de algemene
vergadering
- Aandeelhouders zijn in beginsel niet aansprakelijk voor schulden van de
vennootschap (art 2:64/2:175)
Vereniging (boek 2 titel 2 BW)
- Rechtspersoon met leden gericht op een bepaald doel (art 2:26 lid 1)
- Hoeft niet worden opgericht bij notariële akte; kan bij een vormvrije meerzijdige
rechtshandeling tot stand worden gebracht (art 2:26 lid 2)  informele vereniging.
Kan geen registergoederen verkrijgen en geen erfgenaam zijn (art 2:30 lid 1) zijn
persoonlijk aansprakelijk voor rechtshandelingen die tijdens hun bestuur opeisbaar
zijn geworden (art 2:30 lid 2)
Vereisten informele vereniging (HR The Lord’s Choir)
o Georganiseerd samenwerkingsverband met een eigen identiteit (als
buitenstaander kan je het herkennen)
o Gericht op een bepaald doel
o Als eenheid aan het rechtsverkeer deelnemen
o Subject van rechten en plichten
 gezichtspunten!
Een informele vereniging is beperkt rechtsbevoegd. kan geen rechtsgoederen
verkrijgen en erfgenaam zijn (art 2:30 lid 1)
- Mag wel bij notariële akte worden opgericht (art 2:27); formele vereniging
- Kan ontstaan doordat het samenwerkingsverband van personen als eenheid aan het
rechtsverkeer gaat deelnemen
- Mag geen winst uitkeren aan haar leden (art 2:26 lid 3)
Coöperatie (art 2:53)
- Meerzijdige rechtshandeling bij notariële akte (art 2:53 en art 2:54 lid 1)
- De notariële akte moet de statuten bevateten (art 2:27): naam, zetel, doel van de
coöperatie, verplichtingen die de leden hebben, wijze van bijeenroeping van de
ledenvergadering en over de wijze van benoeming en ontslag van bestuurders
- Moet worden ingeschreven in het handelsregister  op straffe van aansprakelijkheid
van de bestuurders voor rechtshandelingen die namens de coöperatie zijn verricht na
oprichting en voor inschrijving (art 2:53a jo art 2:29 lid 1 en 2)
- Groot deel van de bepalingen over de vereniging zijn van toepassing, maar: mag wel
winst uitkeren; kan worden gebruikt om een onderneming te drijven (art 2:53a)
- Voorziet in bepaalde stoffelijke behoeften van haar leden (art 2:53 lid 1), maar mag
ook overeenkomsten aangaan met derden, zolang de overeenkomsten met de leden
niet ondergeschikt raakt
- Aansprakelijkheid van leden kan statutair worden uitgesloten (art 2:56)

,Stichting (art 2:285)
- Vereisten
o Een rechtshandeling
o Rechtspersoon
o Geen leden
o Bepaald doel
o Notariële akte (of uiterste wilsbeschikking, dan is het testament de notariële
akte; art 2:286)
- Mag geen winst uitkeren, slechts uitkeringen met een ideëel karakter (art 2:285 lid 3)
- Een vast salaris mag wel worden gedaan. Dit is geen verboden uitkering
- Wordt er wel een uitkering gedaan?  de stichting kan op verzoek van een
belanghebbende of het OM worden ontbonden (art 2:21 lid 3)

Personenvennootschappen (Boek 7A BW en Wetboek van Koophandel); scheiding tussen
prive en zakelijk vermogen; nog steeds aansprakelijk indien failliet
Maatschap (art 7A:1655)
Vereisten (HR Astense Dierenpraktijk)
- De overeenkomst is vormvrij
- Een streven naar materieel voordeel voor alle deelnemers
- Verdeling van voordeel voor alle deelnemers
- Samenwerking op basis van gelijkheid
- Inbreng ex art 7A:1662 lid 1
Als iemand wordt uitgesloten van de winst, is het beding nietig en niet rechtsgeldig, maar de
maatschap niet (art 7A:1672 lid 1). Dit is een leeuwenmaatschap. Alle verliezen mogen wel
door een of meer vennoten worden gedragen (lid 2)
In gelijke delen aansprakelijk
Slechts vertegenwoordigingsbevoegd bij volmacht van andere vennoten
Als een vennoot eruit stapt, dan wordt de maatschap in beginsel ontbonden (art 7A:1683).
Maar art 30 WvK: als een van de vennoten eruit wil stappen kan er besloten worden door te
gaan met een voortzettingsbeding (kan altijd)  uitstappende vennoot wordt uitgeschreven
uit het handelsregister. Hij is niet meer aansprakelijk voor schulden die na de voortzetting
zijn ontstaan, wel voor die toen de vennoot nog beherend was. Als er niets wordt
afgesproken is een toetredende vennoot ook aansprakelijk voor schulden voor de toetreding

Vof (art 15-34 WvK)
Hoofdelijk aansprakelijk
Vertegenwoordigingsbevoegd
- Grondslag van de vof is art 16 WvK jo art 7A: ;1655. De vof is geen rechtspersoon
- De vof heeft wel een bepaalde zelfstandige positie. Zo kan de vof failliet gaan
- Het vermogen dat de vennoten in een vof hebben ingebracht is geen eigen vermogen
van de vof, maar wel een afgescheiden vermogen. Dat vermogen dient mede als
exclusief verhaalsobject voor de zaakscrediteuren.  HR van den broeken/van der
linden en HR UWV
- Priveschuldeisers kunnen zich niet verhalen op de vof vanwege het afgescheiden
vermogen. Zeen derde kan wel het faillissement kunnen aanvragen. Als gevolg van
faillissement zou de vof in beginsel worden ontbonden, zie art 7A:1683 sub 4. De

, vennoten krijgen hun aandeel uit de vof uitgekeerd en de schuldeisers kunnen zich
hierbij aansluiten.
Vereisten (HR UWV)
- Een bij overeenkomst aangegane rechtsverhouding waarbij in een duurzaam
samenwerkingsverband de exploitatie van een bedrijf wordt uitgeoefend
- Heeft vermogen dat afgescheiden is van de persoonlijke vermogens van de vennoten
 privé schuldeisers kunnen geen verhaal uitoefenen op het afgescheiden vermogen
- Draagt geen rechtspersoonlijkheid met zich mee, maar bindt de gezamenlijke
vennoten bij handeling namens vof
- Ieder van de vennoten is hoofdelijk verbonden en geheel aansprakelijk voor de
schulden
- Een schuldeiser heeft een geldige vordering op het afgescheiden vermogen van de
vof en de privévermogens van de vennoten. Hij kan kiezen.
CV (art 19-21 WvK)
- Gevolg voor commandite  art 20 lid 3 WvK; er kan niet op de commandite verhaald
worden bij faillissement. Hij is enkel zijn inleg kwijt, deelt niet in verlies
- Naamsvoeringsverbod (art 20 lid 1 WvK). En bestuurs-en beheersverbod. Hij mag niet
intern regelen, dit zijn de dagelijkse handelingen (art 20 lid 2 Wvk). Als die dat wel
doet wordt die wel aansprakelijk voor de CV (art 21 WvK)  HR lunchroom de
kattenrug: dit beginsel geldt, maar de rechter mag deze straf matigen wanneer deze
onevenredig bezwarend zou uitpakken in het licht van de aard en ernst van de
overtreding, daarbij ook gelet op de vraag of derden op de hoogte waren van de
vennootschappelijke positie van de commandite of dat behoorden te zijn en de vraag
of de commandite verwijtbaar heeft gehandeld
- Bij de inschrijving moet alleen het ter beschikking gestelde bedrag genoemd worden,
niet de namen (art Hrgw)
- Naamsvoeringsverbod (art 20 lid 1 WvK) en bestuurs-en beheersverbod (art 20 lid 2).
Hij mag geen dagelijkse handelingen verrichten. Er moet duidelijk zijn dat hij een
geldschieter is.

Eenmanszaak
- Als een natuurlijk persoon een onderneming drijft en zelf aansprakelijk is voor de
schulden; geen afgescheiden vermogen
- Geen rechtspersoon en geen personenvennootschap, wel rechtsvorm
- Privaatrechtelijk; geen scheiding tussen prive en zakelijk vermogen  aansprakelijk
zowel prive als zakelijk
- Dient te worden ingeschreven in het handelsregister
- Onderneming > 50 werknemers?  een ondernemingsraad instellen (art 2 lid 1
WOR)

Stappenplan rechtsvorm
Stap 1: rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid  kijk in Boek 2
Stap 2: is er sprake van notariële akte?
Stap 3: zo nee?  vereniging (art 2:26 BW)
- Leden
- Bepaald doel
- Meerzijdige rechtshandeling