Samenvatting 3 onderdelen van verpleegkundige zorg en communicatie 1B

Bram Vlaeminck Diabetes



Diabetes
Inleiding.....................................................................................................................................................................2

Het basisprobleem....................................................................................................................................................2
Etiologie en vormen van diabetes........................................................................................................................2

Verpleegkundige begeleiding van diabetici..............................................................................................................3
Compliance, adherence en zelfmanagement......................................................................................................4

De onderzoeken........................................................................................................................................................5
Glucosurie............................................................................................................................................................5
Acetonurie & ketonemie......................................................................................................................................6
Nuchtere glycemie...............................................................................................................................................6
Glucosetolerantierest...........................................................................................................................................6
Challenge test..................................................................................................................................................6
O.G.T.T.............................................................................................................................................................6
Hemoglobine A1c.................................................................................................................................................7
De glycemiedagcurve...........................................................................................................................................7
C- peptide bepalen en bepalen van antistoffen...................................................................................................8

De behandeling.........................................................................................................................................................8
Het dieet...............................................................................................................................................................8
Lichaamsbeweging...............................................................................................................................................8
Medicatie.............................................................................................................................................................9
Hypoglycemiërende tabletten orale antidiabetica therapie (= O.A.D.)..........................................................9
Hyperglycemiërende producten....................................................................................................................10
Incretine.........................................................................................................................................................10
Insuline...........................................................................................................................................................12
Indeling op basis van herkomst................................................................................................................12
Indeling op basis van werkingspatroon....................................................................................................12
Werkingsduur............................................................................................................................................12
Bewaring...................................................................................................................................................13
Medicijnen die de werking van insuline beïnvloeden..............................................................................13
Injecteren van insuline..............................................................................................................................13
Zorgsystemen en voorzieningen........................................................................................................................13
Het voortraject...............................................................................................................................................13
Het zorgtraject...............................................................................................................................................14
De diabetesconventie....................................................................................................................................14

Complicaties bij diabetespatiënten.........................................................................................................................14
Lokale reacties T.G.V. het injecteren van insuline.............................................................................................14
Metabole stoornissen........................................................................................................................................15
Hyperglycemie (>200mg/dl)..........................................................................................................................15
Hyperglycemisch, ketoacidotisch coma (mortaliteit 5 – 10%).................................................................15
Non-ketotisch hyperosmoliar coma (mortaliteit tot 35%).......................................................................16
Hypoglycemie (< 70 mg%, kan zonder symptomen).....................................................................................16


1
Verpleegkundige zorg en communicatie 1b

,Bram Vlaeminck Diabetes

Complicaties op lange termijn...........................................................................................................................17



Inleiding
 Definitie
o Het is een chronische aandoening
o Bij diabetes maakt het lichaam geen (type 1) of vrijwel geen insuline meer of
is er nog insuline aanwerzig die minder werkzaam is omdat de weefsels
minder gevoelig zijn voor insuline (type 2)

Het basisprobleem
 Lichaamscellen  continu energie nodig om te kunnen functioneren
o 3 verschillende energiebronnen
 Vetten
 Eiwitten
 Koolhydraten
 Verbranding naar glucose
 Glucose komt in het bloed terecht  vervoerd naar alle cellen
 Glucose binnen dringen in de cellen  insuline
 Insuline
o Hormoon aangemaakt in de pancreas
o Opent celdeuren voor glucose
o Niet/onvoldoende aanwezig of onvoldoende werkzaam  vertragen
verbranding van glucose
 Glucose blijft in de bloedbaan
 Gevolg: verhoging bloedsuikergehalte/hyperglycemie
 Ongebruikte suiker  via nieren in urine (glucosurie)
 Lichaam kan geen glucose gebruiken als energiebron
o Stresshormonen zorgen voor extra productie van glucose
 Glucagon, adrenaline, groeihormoon en cortisol
 Glycogeen omgezet naar glucose
 Glycogenolyse
 Lichaam schakelt over op andere energiebronnen
 Verbrand kostbare eiwitten
 Verbrand vetten
o Gluconeogenese
o Veel afvalstoffen  vervuilend voor lichaam
o Zonder insuline  cel nog steeds geen energie
 Kan tot dood leiden
 Onderzoek door de “diabetes control and complications trial research Group”
o 1993
o Grote daling in complicaties vastgesteld wanneer glucosewaarden van de
diabetespatiënt zo dicht mogelijk bij de normale bloedglucosewaarden
worden gehouden
Etiologie en vormen van diabetes
 Oorzaak diabetes  weet men nog niet helemaal
 Verschillende vormen van diabetes
2
Verpleegkundige zorg en communicatie 1b

, Bram Vlaeminck Diabetes

o Type 1
 Eigen afweersysteem valt de bètacellen van de pancreas aan met
antistoffen
 Treed op voor 20j
 Insulinetherapie direct opstarten
o Type 2
 Erfelijke aanleg
 Ouder worden
 Zwaarlijvigheid en gebrek aan lichaamsbeweging
 Boosdoeners
 Dus gezonde levensstijl  voorkomen type 2
 Prediabetes
 Glycemie wijkt af van de normaalwaarde, maar niet voldoende
 Op tijd ingrijpen  terugdraaien prediabetes
 Behandeling = gezondere levensstijl
 Vooral volwassenen ouder dan 40j
 Meer dan 90% van diabetes = type 2
 Relatief insulinetekort en/of insulineresistentie
 Weinig/geen klachten
 Diagnose toevallig
 Risicofactoren
 Obesitas (insulineresistentie)
 Onvoldoende lichaamsbeweging
 Ongezonde voedingsgewoonte
 Roken
 Prediabetes
 Ouder dan 40 zijn
 Diabetes in de familie
 Zwangerschapsdiabetes gehad
 Hypertensie
 Ooit een myocardinfarct hebt gehad
 Bepaalde etnische bevolkingsgroepen
 Lage socio-economische status
o Zwangerschapsdiabetes (GDM)
 Toename vastgesteld
 Schatting: 1/50 zwangere vrouwen
 Tweede helft van de zwangerschap
 Hormonale veranderingen die de insulineresistentie bevorderen
 Bètacellen kunnen niet voldoende compenseren voor de
toegenomen insulinebehoefte
o Kan tot 3x groter zijn dan normale behoeften
o Kunnen geen normale glycemiewaarden handhaven
 Verdwijnt meestal na de zwangerschap
 Verhoogd risico op diabetes type 2

Verpleegkundige begeleiding van diabetici
 Specifieke verpleegkundige taken voor patiënten met diabetes

3
Verpleegkundige zorg en communicatie 1b