Makkelijke samenvatting van strafrecht

PRAKTISCH STRAFRECHT
Recidivist= iemand die dezelfde handeling opnieuw zal uitvoeren

1. WAT IS STRAFRECHT?

Geheel van rechtsregels die strafbare gedragingen beschrijven.

strafrecht is een tak van het publiek recht dat het geheel van rechtsregels bevat die
bepalen welke gedragingen, onder bepaalde voorwaarden en in welke omstandigheden,
tegenover welke personen misdrijven uitmaken, en dan onderhevig zijn aan sancties
en/of maatregelen

Definitie:

- Publiekrecht: van openbare orde – mag niet worden afgeweken
- Gedragingen: actieve gedragingen/ nalaten gedragingen te stellen/ ongewilde
gevolgen
- Voorwaarden: constitutieve bestanddelen van het misdrijf
- Omstandigheden: omstandigheden wel of niet strafbaar/ zwaarte van de straf
- Personen: hoedanigheid dader en slachtoffer
- Sancties & maatregelen: onderscheid tussen strafrecht en moraal

Strafvordering= strafprocesrecht

Publiekrecht wordt door de OH opgelegd en kunnen wij onderling niet veranderen.

OM:

- Vertegenwoordigt de maatschappij
- Dagvaarding

Door een slachtoffer begint meestal een zaak.

Onderzoeksrechter staat naast een procureur des Konings. Mag politieonderzoeken
leiden. Stelt een onderzoek samen maar heeft meer bevoegdheden tot de kern van de
misdaad.

- Hoe is het ontstaan (misdrijf)
- Hoe kunnen we doordringen (infiltratie)

Procureur kan iemand aanhouden maar kan een aanhouding niet verlengen (max. 15 uur)

Onthouding= mens niet aan zichzelf overlaten en die begeleiden

Rechtspersonen kunnen ook strafbaar zijn  meestal met een geldboete (kan moeilijk in
de gevangenis)

Onopzettelijk misdrijf: je komt uit een parking en rijdt per ongeluk een fietser aan
Omstandigheden: je wettelijke verdediging




1

,Eigen aan strafrecht is dat er altijd een sanctie aan vasthangt  is daarvoor niet altijd
strafbaar.

Iedereen hoort de strafwet te kennen.

2. DE BRONNEN VAN HET STRAFRECHT

EXAMEN  wat is het legaliteitsbeginsel en wat zijn de gevolgen?

=valt open in 2 principes

- Geen misdrijf zonder wet die misdrijf omschrijft
- Geen straf zonder wet

Gevolgen:

- Moet in de wet staan
- Strikte interpretatie
- Niet terugwerken in de tijd
- Belgisch grondgebied

2.1 WETGEVING

Internationale bronnen:

- EVRM= Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden
- BUPO= internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten

Nationale bronnen:

- De grondwet (8 juni 1867 basis van het strafrecht, gewijzigd en aangevuld door tal
van wetten)
- Complementaire wetten (= wetten die het strafwetboek aanvullen)
 Wet betreffende internering (5 mei 2014)
 Wet betreffende externe rechtspositie vd veroordeelden tot een
vrijheidsstraf (17 mei 2006)
 Wet op kinderbescherming (1912)  wet van jeugdbescherming (1964 &
2006)
 Wet betreffende voorlopige hechtenis (20 juli 1990)
 Probatiewet (1964)
- Bijzondere strafwetten: wetten buiten het strafwetboek die bepaalde materies
regelen
- Decreten en ordonnanties
- Provinciale reglementen en verordeningen
- Gemeentelijke reglementen en verordeningen

Bijzondere strafwetten:

- Economisch strafrecht
- Sociaal strafrecht
- Fiscaal strafrecht
- Administratief strafrecht
- Milieustrafrecht


2

, 2.2 RECHTSPRAAK

Vonnissen van RB en hoven zijn geen bindende bronnen van recht, maar ze zijn wel
gezaghebbend. Vernieuwend vonnis of arrest dat in een gelijkaardige zaak is
uitgesproken zal in overweging genomen worden bij de behandeling van volgende zaken.
Zeker als het gaat om materies waar interpretatie van de wet nodig is.

In specifieke zaken zal de uitspraak van Hof van Cassatie soms bindend zijn.

3. DE STRAFGERECHTEN




Politierechtbank:
verkeer & overtredingen
rechtbank van eerste aanleg: wanbedrijven  waarin strafzaken worden behandeld
noemt de correctionele RB (naargelang ‘zwaarte’ van zaak aantal jury’s, verschilt van één
tot drie)
hof van assisen: samengesteld specifiek voor een zaak  levensdelicten

Als je niet akkoord gaat met een uitspraak van de politierechtbank kan je in hoger beroep
gaan bij de correctionele RB

Tegen het hof van assisen kan je niet in hoger beroep gaan bij hof van beroep. Je kan
enkel nog naar Hof van Cassatie (= enkel voor procedurefouten  wanneer een vonnis
niet gemotiveerd is).

Vonnis:

- Rechtbank van eerste aanleg
- Politierechtbank

Arrest:



3

, - Hof van assisen
- Hof van beroep
- Hof van Cassatie

Grondwettelijk hof:
ze hebben een specifieke bevoegdheid die zal aftoetsen of in zaken het
gelijkheidsbeginsel en anti-discriminatiebeginsel worden gerespecteerd




4. WERKING IN DE TIJD: DE NIET-RETROACTIVITEIT VAN DE
STRAFWET

Uitgaan van het tijdstip van de feiten:

- Strafbaar ten tijde van feiten: strafbaar
- Niet strafbaar ten tijde van feiten: niet strafbaar
- Uitzondering: mildere wet

Strengere strafwet niet retroactief:
het is onmogelijk feiten te bestraffen die op het ogenblik dat ze begaan werden nog niet
als misdrijf omschreven en dus niet strafbaar waren.

Mildere wet  retroactief

Twee principes:

1. Niet retroactiviteit van de strengere strafwet
2. Retroactiviteit van de mildere strafwet

Uitzonderingen:

- Beveiligingsmaatregelen: worden onmiddellijk toegepast, gaat niet om eigenlijke
straffen
- Tuchtmaatregelen: geen strafsancties



4