ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
5 DE KLEUTERTIJD
5.1 BIOLOGISCHE ONTWIKKELINGEN
5.1.1 LICHAMELIJKE VERANDERINGEN
MYELENISATIE
= DENKEN SNELLER & EFFICIËNTER VERLOOPT (PRIKKELGELEIDING SNELLER)
= VORMING VN OVERVLOED SYNAPSEN WRDN VEEL SYNSPASEN
‘WEGGESNOEID’, ZODAT ENKEL DE MEEST BELANGRIJKE & MEEST GEBRUIKTE
OVERBLIJVEN
LATERALISATIE HERSENHELFTEN
= STERKE GROEI CORPUS CALLOSUM (STRUCTUUR DIE BEIDE HELFTEN MET
ELKAAR VERBINDT)
LINKERHERSENHELFT
= SITUERING VERBALE TAKEN LEZEN, PRATEN , DENKEN, ….
= INFO MEER SEQUENTIEEL VERWERKEN
RECHTERHERSENHELFT
= NON – VERBALE VAARDIGHEDEN RUIMTELIJK INZICHT, HERKENNEN
PATRONEN, MUZIEK , …
= INFO VOORAL GLOBAAL VERWERKEN
5.1.2 MOTORISCHE VERANDERINGEN
5.1.2.1 GROVE MOTORIEK
= KLEUTER LEERT RENNEN, TRAPLOPEN, ACHTERUIT LOPEN, DANSEN , …
= GOOIEN, SCHOPPEN , FIETSEN, …
5.1.2.2 FIJNE MOTORIEK
= CONTRUCTIESPEL : BOUWEN BLOKKENTOREN , PUZZELEN, PLAKKEN , KNIPPEN,
COMPUTERSPELLETJES, …
KINDERTEKENINGEN
= BELANGRIJKST EVOLUTIE , NIET ALLEEN PLEZIERIG MAAR KAN GEVOELENS &
WENSEN UIT DRUKKEN
= COMMUNICATIEVORM & GEEFT BEELD VN FIJNMOTORISCHE VAARDIGHEDEN,
COGNITEIVE MOGELIJKHEDEN, EMOTIES, SOCIALE RELATIES, FANTASIE &
RUIMTELIJK INZICHT &. CREATIVITEIT
= ZE WILLEN OP DEZE MANIER DINGN ZEGN DIE ZE ONDER WOORDEN NIET
KUNNEN ZEGGEN
, STADIA ONTWIKKELING KINDERTEKENINGEN
1. KRABBELSTADIUM (ROND 2 JAAR)
= PEUTER, LOUTER PLEZIER IN PRODUCEREN VN LIJNEN & KRABBEL OP PAPIER,
BEHANG, KLEREN , …
= FUNCTIELUST = PLEZIER HEBBEN IN UITVOEREN BEP. HANDELING
2. TOEVALLIG REALISME (VNF 3 JAAR)
= HET GAAT OM KRABBELEN MAAR DE KLEUTER ZIET HET ALS ‘TEKENING’
= ER IS VOOR DE KLEUTER EEN REALISME AANW. DOORDAT HIJ IETS TEKENT
WAAR HIJ AAN DENKT, MAAR DIT IS NIET TE HERKENNEN OP DE TEKENING.
3. MISLUKT REALISME (VNF 3-4 JAAR)
= HIJ PLANT WAT HIJ ZAL TEKENEN & GAAT DAN TE WERK
= PLAN OM MAMA TE TEKENEN, KRABBELT IETS ONHERKENSBAAR.
= NOG STEEDS KRABBELFASE, MAAR BELANGRIJK HIJ HEEFT DOEL DAT HIJ WIL
NAAR WERKEN, ALLEEN LUKT DIT OM REALISTISCH TE TEKENEN
4. KOPVOETER ( VNF 4 JAAR )
= TEKENING HERKENBAAR WORDEN, WEL MET ONREALISTISCHE ELEMENTEN
= KLEUTER TEKENT MANNETJE DOOR BEENTJES ONMIDDELLIJK MET HOOFD VAST
TE MAKEN
= PRIMITIEF & RUDIMENTAIR
5. VERSTANDELIJKE REALISME (VNF 5-6 JAAR)
= FIGUREN HERKNBAAR & GOED GEVORMD
= KLEINE FOUTJES : TEKORTKOMINGEN OP COGNITIEF VLAK : ZE TEKENEN EEN
SCHOORSTEEN SCHEEF OP RECHT DAK
6. VISUEEL REALISME (VNF 8-9 JAAR)
= VRIJ REALISTISCH WEERGEVEN WAT HIJ ZIET, KAN OOK FOUTJES IN SLUIPEN
= MOEILIJK DRIEDIMENSIONEEL BEELD OP TWEEDIMENSIEEL PAPIER WEER TE
GEVEN
5.2 ONTWIKKELING IN WAARNEMEN & COGNITIE
5.2.1 DENKEN
PRE-OPERATIONELE DENKEN
= KLEUTER LAAT ZICH TEVEEL LEIDEN DOOR UITERLIJKE VERSCHIJNINGSVORM
V/D DINGEN
= NIET IN STAAT VN UITVOEREN GESTRUCTUREERDE, GEORGANISEERDE,
LOGISCHE MENTALE PROCESSEN
PEUTER : PRECONCEPTUEEL DENKEN
5 DE KLEUTERTIJD
5.1 BIOLOGISCHE ONTWIKKELINGEN
5.1.1 LICHAMELIJKE VERANDERINGEN
MYELENISATIE
= DENKEN SNELLER & EFFICIËNTER VERLOOPT (PRIKKELGELEIDING SNELLER)
= VORMING VN OVERVLOED SYNAPSEN WRDN VEEL SYNSPASEN
‘WEGGESNOEID’, ZODAT ENKEL DE MEEST BELANGRIJKE & MEEST GEBRUIKTE
OVERBLIJVEN
LATERALISATIE HERSENHELFTEN
= STERKE GROEI CORPUS CALLOSUM (STRUCTUUR DIE BEIDE HELFTEN MET
ELKAAR VERBINDT)
LINKERHERSENHELFT
= SITUERING VERBALE TAKEN LEZEN, PRATEN , DENKEN, ….
= INFO MEER SEQUENTIEEL VERWERKEN
RECHTERHERSENHELFT
= NON – VERBALE VAARDIGHEDEN RUIMTELIJK INZICHT, HERKENNEN
PATRONEN, MUZIEK , …
= INFO VOORAL GLOBAAL VERWERKEN
5.1.2 MOTORISCHE VERANDERINGEN
5.1.2.1 GROVE MOTORIEK
= KLEUTER LEERT RENNEN, TRAPLOPEN, ACHTERUIT LOPEN, DANSEN , …
= GOOIEN, SCHOPPEN , FIETSEN, …
5.1.2.2 FIJNE MOTORIEK
= CONTRUCTIESPEL : BOUWEN BLOKKENTOREN , PUZZELEN, PLAKKEN , KNIPPEN,
COMPUTERSPELLETJES, …
KINDERTEKENINGEN
= BELANGRIJKST EVOLUTIE , NIET ALLEEN PLEZIERIG MAAR KAN GEVOELENS &
WENSEN UIT DRUKKEN
= COMMUNICATIEVORM & GEEFT BEELD VN FIJNMOTORISCHE VAARDIGHEDEN,
COGNITEIVE MOGELIJKHEDEN, EMOTIES, SOCIALE RELATIES, FANTASIE &
RUIMTELIJK INZICHT &. CREATIVITEIT
= ZE WILLEN OP DEZE MANIER DINGN ZEGN DIE ZE ONDER WOORDEN NIET
KUNNEN ZEGGEN
, STADIA ONTWIKKELING KINDERTEKENINGEN
1. KRABBELSTADIUM (ROND 2 JAAR)
= PEUTER, LOUTER PLEZIER IN PRODUCEREN VN LIJNEN & KRABBEL OP PAPIER,
BEHANG, KLEREN , …
= FUNCTIELUST = PLEZIER HEBBEN IN UITVOEREN BEP. HANDELING
2. TOEVALLIG REALISME (VNF 3 JAAR)
= HET GAAT OM KRABBELEN MAAR DE KLEUTER ZIET HET ALS ‘TEKENING’
= ER IS VOOR DE KLEUTER EEN REALISME AANW. DOORDAT HIJ IETS TEKENT
WAAR HIJ AAN DENKT, MAAR DIT IS NIET TE HERKENNEN OP DE TEKENING.
3. MISLUKT REALISME (VNF 3-4 JAAR)
= HIJ PLANT WAT HIJ ZAL TEKENEN & GAAT DAN TE WERK
= PLAN OM MAMA TE TEKENEN, KRABBELT IETS ONHERKENSBAAR.
= NOG STEEDS KRABBELFASE, MAAR BELANGRIJK HIJ HEEFT DOEL DAT HIJ WIL
NAAR WERKEN, ALLEEN LUKT DIT OM REALISTISCH TE TEKENEN
4. KOPVOETER ( VNF 4 JAAR )
= TEKENING HERKENBAAR WORDEN, WEL MET ONREALISTISCHE ELEMENTEN
= KLEUTER TEKENT MANNETJE DOOR BEENTJES ONMIDDELLIJK MET HOOFD VAST
TE MAKEN
= PRIMITIEF & RUDIMENTAIR
5. VERSTANDELIJKE REALISME (VNF 5-6 JAAR)
= FIGUREN HERKNBAAR & GOED GEVORMD
= KLEINE FOUTJES : TEKORTKOMINGEN OP COGNITIEF VLAK : ZE TEKENEN EEN
SCHOORSTEEN SCHEEF OP RECHT DAK
6. VISUEEL REALISME (VNF 8-9 JAAR)
= VRIJ REALISTISCH WEERGEVEN WAT HIJ ZIET, KAN OOK FOUTJES IN SLUIPEN
= MOEILIJK DRIEDIMENSIONEEL BEELD OP TWEEDIMENSIEEL PAPIER WEER TE
GEVEN
5.2 ONTWIKKELING IN WAARNEMEN & COGNITIE
5.2.1 DENKEN
PRE-OPERATIONELE DENKEN
= KLEUTER LAAT ZICH TEVEEL LEIDEN DOOR UITERLIJKE VERSCHIJNINGSVORM
V/D DINGEN
= NIET IN STAAT VN UITVOEREN GESTRUCTUREERDE, GEORGANISEERDE,
LOGISCHE MENTALE PROCESSEN
PEUTER : PRECONCEPTUEEL DENKEN
