Namenlijst boek inleiding tot de politicologie
1. politiek en politieke wetenschap
Aristoteles
Mens = zoön politikon (sociaal wezen)
Plato
Boek ‘Politeia’ : visie op ideale samenleving
Had bedenkingen bij Atheense praktijk
William Golding
Boek: ‘lord of flies’: vertelt hoe in een samenleving macht en gezag ontstaat / hoe macht en
machtsmisbruik heel dicht bij elkaar liggen
Multatuli
Boek ‘Max Havelaar’: klaag hierin het koloniaal bewind in Nederlands Indië aan
V.S. Naipaul
Boek ‘The Suffrage of Elvira’: hoe kandidaten bij verkiezingen stemmen ronselen door het beloven v allerlei
persoonlijke gunsten
Orson Welles
Boek: ‘Citizen Kane’: verhouding tussen massamedia en politieke macht
Stanley Kubrick
Boek ‘ Dr. Strangelove’: de absurditeit vd wapenwedloop uit de Koude Oorlog
Montesquieu
Onderzocht systematisch verschillende staatsvormen
Alexis de Tocqueville
Vergeleek na een studiereis de AM Samenleving met de EUR
Niccolo Machiavelli
‘novellen’ : geschiedenis v firenze
Schrijft ook een aantal politiek-filosofische werken o.a. ‘ Il principe’: opgedragen ad Florentijnse leider
Lorenzo dei Medici / de vraag: hoe kan een heerser macht verwerven en behouden, zodat dit doel
gerealiseerd kan worden’
Nieuwe visie op politiek: goede politiek = politiek die haar vooropgestelde doel bereikt
Robert Dahl
Veel onderzoek naar macht en naar democratie
Voor democratie het concept: ‘polyarchie’ = vaag begrip dat lijkt wat we in het dagelijkse taalgebruik
democratie zouden noemen
David Easton
Politieke kringloop
, 2. staat en macht
Max Weber
Maakte onderscheid tussen ‘macht’ en ‘gezag’
Amartya Sen
‘mensen = geneigd hun vrijheid op de meest optimale wijze te beleven door al hun capaciteiten te
benutten. Mensen echt vrij → culturele dingen doen’
Drie dimensies vd macht
Harriet Beecher Stowe
Boek ‘Uncle Tom’s Cabin’: voorbeeld v agenda-setting / slavernij
Noam Chomsky
Legt nadruk op dat massamedia zo sterk door een marktlogica w gedomineerd, dat ze in de praktijk de AM
heerschappij legitimeren en verder verspreiden
Plato
Ideaal politiek systeem / arbeidsspecialisatie / staat = organisch geheel / vrije wil < staatsbelang / leiding:
opgeleide klasse v koningen-wijsgeren
Aristoteles
Politiek = organisch gegroeid geheel v regels en omgangsvormen
Eudaimonia
Maakt als 1ste een mogelijke typologie v mogelijke staatsvormen / indeling op basis v 2 criteria 1) wie oefent
macht uit 2) ten gunste van wie oefent men macht uit
Augustinus van Hippo
Sombere visie op mens en samenleving: mens is onvermijdelijk besmet met de erfzonde, en dus geneigd
het kwade op te zoeken / aardse stad <-> hemelse stad
Thomas Hobbes
Negatief mensbeeld: mensen van nature geneigd eigen belang te zoeken / enige oplossing is beroep doen
op rationeel inzicht / oorsprong staat = sociaal contract
Jean-Jacques Rousseau
Oorsprong staat terug op een vorm v convenant tussen burgers
Positiever dan Hobbes: mensen zich als rationele actoren zullen gedragen
Gelooft in dwingen karakter vd staatsmacht
3. breuklijnen en ideologieën
Seymour Martin Lipset + Stein Rokkan
Historisch verklaringsmodel voor het telkens weer terugkeren v bep conflicten:
Staatsvormingsproces dat leidde tot het ontstaan v 2 fundamentele conflictlijnen / breuklijnen die de
bevolking op een permanente en structurele wijze verdelen 1) centrum en periferie 2) kerk en staat
Industriële revolutie leidde ook tot 2 fundamentele breuklijnen: 1) arbeid en kapitaal 2) stad en platteland
Model = aantrekkelijk omdat het kan aantonen dat de meeste belangrijke en fundamentele politieke
conflicten in de moderne staten hun oorsprong vinden in structurele maatschappelijke processen die we de
afgelopen eeuwen hebben meegemaakt
1. politiek en politieke wetenschap
Aristoteles
Mens = zoön politikon (sociaal wezen)
Plato
Boek ‘Politeia’ : visie op ideale samenleving
Had bedenkingen bij Atheense praktijk
William Golding
Boek: ‘lord of flies’: vertelt hoe in een samenleving macht en gezag ontstaat / hoe macht en
machtsmisbruik heel dicht bij elkaar liggen
Multatuli
Boek ‘Max Havelaar’: klaag hierin het koloniaal bewind in Nederlands Indië aan
V.S. Naipaul
Boek ‘The Suffrage of Elvira’: hoe kandidaten bij verkiezingen stemmen ronselen door het beloven v allerlei
persoonlijke gunsten
Orson Welles
Boek: ‘Citizen Kane’: verhouding tussen massamedia en politieke macht
Stanley Kubrick
Boek ‘ Dr. Strangelove’: de absurditeit vd wapenwedloop uit de Koude Oorlog
Montesquieu
Onderzocht systematisch verschillende staatsvormen
Alexis de Tocqueville
Vergeleek na een studiereis de AM Samenleving met de EUR
Niccolo Machiavelli
‘novellen’ : geschiedenis v firenze
Schrijft ook een aantal politiek-filosofische werken o.a. ‘ Il principe’: opgedragen ad Florentijnse leider
Lorenzo dei Medici / de vraag: hoe kan een heerser macht verwerven en behouden, zodat dit doel
gerealiseerd kan worden’
Nieuwe visie op politiek: goede politiek = politiek die haar vooropgestelde doel bereikt
Robert Dahl
Veel onderzoek naar macht en naar democratie
Voor democratie het concept: ‘polyarchie’ = vaag begrip dat lijkt wat we in het dagelijkse taalgebruik
democratie zouden noemen
David Easton
Politieke kringloop
, 2. staat en macht
Max Weber
Maakte onderscheid tussen ‘macht’ en ‘gezag’
Amartya Sen
‘mensen = geneigd hun vrijheid op de meest optimale wijze te beleven door al hun capaciteiten te
benutten. Mensen echt vrij → culturele dingen doen’
Drie dimensies vd macht
Harriet Beecher Stowe
Boek ‘Uncle Tom’s Cabin’: voorbeeld v agenda-setting / slavernij
Noam Chomsky
Legt nadruk op dat massamedia zo sterk door een marktlogica w gedomineerd, dat ze in de praktijk de AM
heerschappij legitimeren en verder verspreiden
Plato
Ideaal politiek systeem / arbeidsspecialisatie / staat = organisch geheel / vrije wil < staatsbelang / leiding:
opgeleide klasse v koningen-wijsgeren
Aristoteles
Politiek = organisch gegroeid geheel v regels en omgangsvormen
Eudaimonia
Maakt als 1ste een mogelijke typologie v mogelijke staatsvormen / indeling op basis v 2 criteria 1) wie oefent
macht uit 2) ten gunste van wie oefent men macht uit
Augustinus van Hippo
Sombere visie op mens en samenleving: mens is onvermijdelijk besmet met de erfzonde, en dus geneigd
het kwade op te zoeken / aardse stad <-> hemelse stad
Thomas Hobbes
Negatief mensbeeld: mensen van nature geneigd eigen belang te zoeken / enige oplossing is beroep doen
op rationeel inzicht / oorsprong staat = sociaal contract
Jean-Jacques Rousseau
Oorsprong staat terug op een vorm v convenant tussen burgers
Positiever dan Hobbes: mensen zich als rationele actoren zullen gedragen
Gelooft in dwingen karakter vd staatsmacht
3. breuklijnen en ideologieën
Seymour Martin Lipset + Stein Rokkan
Historisch verklaringsmodel voor het telkens weer terugkeren v bep conflicten:
Staatsvormingsproces dat leidde tot het ontstaan v 2 fundamentele conflictlijnen / breuklijnen die de
bevolking op een permanente en structurele wijze verdelen 1) centrum en periferie 2) kerk en staat
Industriële revolutie leidde ook tot 2 fundamentele breuklijnen: 1) arbeid en kapitaal 2) stad en platteland
Model = aantrekkelijk omdat het kan aantonen dat de meeste belangrijke en fundamentele politieke
conflicten in de moderne staten hun oorsprong vinden in structurele maatschappelijke processen die we de
afgelopen eeuwen hebben meegemaakt
