1
FARMACOTHERAPIE EN FARMACEUTISCHE ZORG
1 GI klachten bij kinderen
1- REFLUX
Fysiologische = GER Pathofysiologische = GERD
= Gastro-oesofagale reflux = Gastro-oesofagale reflux DISEASE
→ regurgutatie zonder complicaties/alarmsympt → regurgitatie met verontrustende symptomen:
o abnormale gewichtsevolutie
→ happy sitter: baby groeit en eert goed
o veel en ontroostbaar huilen
→ normaal fysiologisch proces dat melk terug naar o voedselweigering
boven komt nadat baby heeft gedronken
→ complicatie: oesofagitis, respiratoire problemen
Reden:
1- sfincter tss slokdarm en maag : onvold ontwikkeld = verontrustende symptomen
2- grote vloeistofinname
3- meestal neerliggen (zwaartekracht)
Verborgen reflux : maafinhoud tot in keel en dan trg
Richtlijnen Reflux bij babies
⁎ Ouders geruststellen ! ⁎ Bijkomende onderzoeken nr oorzaak
⁎ rust en regelmaat, “voeden op verzoek”: ⁎ Algemene maatregelen (zoals hier naast)
doorverwijzen nr kind en gezin
⁎ Medicamenteus:
o 1ste keus = PPI
⁎ Evt. indikken v voeding met bv johannesbrood,
na 3-6 maand proberen af te bouwen
rijstzetmeel, maïszetmeel
over periode van 4tal weken
onvold bewijs, ≠ invloed op aantal regurgitaties
BW : hoofdpijn, GI-stoornissen, risico infecties
⇒ maatregelen bij afwezigheid van alarmerende
→ enkel bij ziekte en stoppen wnr niet meer nodig !
symptomen/complicaties
Vroeger:
! OPM: nooit kind op buik leggen (~wiegendood)
− gastro-prokinetica: beperkte evidentie
− antacida: risico op aluminium opstapeling
− H2-antihistaminica: vervuiling bij productie
, 2
PPI
Gespreksindeling Voorbeelden
“Wat heeft de dokter reeds verteld over deze medicatie?”
“Heeft uw baby dit reeds eerder gebruikt?”
1. Intake:
Normaal gaat hier altijd om een kindje van boven 1 jaar OF baby met vss
De klassieke vragen
symptomen zoals abnormale gewichtsverandering, veel en ontroostbaar huilen,
niet meer willen eten, oesofagitis of respiratoire problemen.
2. Indicatie:
a) Indicatie
- Leg ziekte uit
“Deze medicatie is voor de zure oprispingen / reflux die uw baby heeft.”
- patiëntenfolder
b) Noteer indicatie !
“Dit geneesmiddel zal de aanmaak van maagzuur remmen. Dit zal geen invloed
3. Werking:
hebben op de reflux zelf, maar hetgeen dat terug in de slokdarm van de baby
Leg kort en eenv
komt zal veel minder zuur zijn. Dit zal ervoor zorgen dat het geen pijn meer doet
werking GM uit.
en de slokdarm niet beschadigd. Uw baby zal minder last ervaren
Vermeld welk effect
en wanneer.
De ouders zullen denken dat hun kind geen reflux meer heeft, maar dit moet je
hen melden dat dit niet zo is!
! GEEF EEN SPUIT MEE !
“Je zal met behulp van dit spuitje een aantal ml (kinderformularium.nl) kn
toedienen. De Smaak hiervan is niet al te best, dus het beste is om het spuitje
leeg te spuiten achter in de mond aan de binnenkant van de wang. Door nadien
lichtjes in het gezicht van de baby te blazen, zal deze de medicatie doorslikken.
Een andere optie is het gebruik van een fopspeen indien zit niet zou lukken.”
4. Gebruiksinstructies:
a) Hoe, wanneer en “Je bewaart dit in de koelkast en iedere keer wanneer je het gebruikt moet je het
hoe lang flesje goed schudden.”
b) therapietrouw
c) bijzonderheden “Doe dit op een vast moment/s’ochtends/ochtends en avond.”
- gebruik
- medicatie “ De dokter heeft niet opgeschreven hoe lang je het moet gebruiken, heeft hij
jou er iets van gezegd?” Zo niet bel je de arts!
“De capsule kan ook geleegd worden in wat yoghurt of appelmoes”
“Wat heeft de arts gezegd over de duur van de therapie?”
5. Bijwerkingen:
“Bij dit geneesmiddel zijn er geen bijwerkingen, enkel wanneer je zult stoppen,
Belangr
doe dit stapsgewijs, naar 1x om de 2 dagen om zo af te bouwen.”
+ wat doen
, 3
Geef de ouders niet-medicamenteus advies mee! Dit is enorm belangrijk, begin
met de ouders gerust te stellen!
“Laat de baby na het eten goed boeren dit door hem tegen u te houden en
zachtjes op z’n rugje te kloppen.” → Toon dit voor
6. Eventueel extra
informatie: “Leg hem zeker niet terug in z’n bedje, houd hem nog even (10-20 min) vast of
- schriftelijke info leg hem wat schuin, zo kan de voeding vanzelf zakken.”
meegeven
- Andere “Probeer eens met meerdere keren per dag minder voeding te geven.”
pathologische
aandachtspunten “Laat ze op hun rug slapen.”
Kijken of de speen niet te groot is, dit kan ervoor zorgen dat de baby te veel
voeding binnen krijgt. Evt indikken van voeding aanraden
“Zal ik nog eens iets opnieuw uitleggen?”
7. Feedback:
“Welke vragen hebt u nog voor mij?”
“Zijn er onduidelijkheden die u wenst dat ik opnieuw zal uitleggen?”
8. Registratie in Er voor zorgen dat bij een herhaalde uitgifte begeleiding u of uw team weet waarover
Patiëndossier: het gaat en zorgen dat u kunt inspelen op de fobieën die patiënt eerder zou
kunnen oplopen tegen z’n medicatie.
2- DARMKRAMPEN
= min 3 u/dag op min 3 dagen/week gedurende min 3 weken bij een voor de rest gezonde baby jonger
dan 3 maand. Piek rond 6 weken en klachten verdwijnen spontaan bij leeftijd 3-4 maand.
Richtlijnen
1. Ouders ondersteunen en opleiden → geruststellen vd ouders
→ frequente aandoening, verdwijnt spontaan bij leeftijd van 3-4 maand, verzeker hun dat het
kind niet ziek is (maar verdere follow-up nodig), niet hun schuld, moedig hen aan,
afstand/breaks nemen van kind is goed, niet banaliseren, erken dat het moeilijk is en nml
2. feeding technique: gebruik fles met zakje → zak zorgt voor vacuum, minder lucht in maag
3. soothing technique: fopspeen, buikdrager, warm badje, over buik wrijven, inbakeren (heup!), …
4. wat wordt niet gedaan:
→ dieetveranderingen :
→ probiotica , lactase, sucrose
→ simethicone
→ herbal remedies
bv. belladona (ongewenste effecten zoals constipatie wat kan leiden tot fecaloom)
bv. venkel (risico minder flessenvoeding inname & dus voedingsstoffen)
, 4
EUB BELLADONA
Gespreksindeling Voorbeelden
“Heeft u de medicatie reeds eerder gebruikt”
1. Intake:
“Wat heeft de dokter u reeds verteld over de medicatie?”
“Dit is medicatie die gebruikt wordt voor de darmkrampen van uw kind. Normaal
2. Indicatie:
gezien gaan deze over rond de leeftijd van 3-4 maand maar het zou mogelijk
kunnen zijn dat dit middel helpt met verlichting “
“Belladonna zal de darmbeweging van het kind remmen, waardoor er minder
krampen zullen zijn.”
3. Werking:
Focus leggen op website kindengezin.be : staan goede tips op
“Er worden 3 capsules per dag gebruikt, 1 ‘s morgens, 1 ‘s middags en 1 ‘s
avonds. Dit hoeft niet per se bij de maaltijd ingenomen worden. Doe de capsule
4. Gebruiksinstructies:
open en meng de inhoud bij de melk. (of spuitje/fopspeen)”
“Hoelang moet u dit gebruiken, want de dokter heeft het er niet bij geschreven.”
5. Bijwerkingen: “Er kan wel last zijn van verstopping, dat u geen volle pamper meer ziet. Wanneer
dit voorkomt, zou ik toch terug naar de dokter gaan.”
“Darmkrampen bij kinder is een zeer frequente aandoening. Jullie moeten jullie
geen zorgen maken, in de meeste gevallen gaat dit over. Ik kan er wel inkomen
dat dit voor jullie echt niet gemakkelijk moet zijn, maar jullie moeten de schuld
niet bij jullie zoeken! Jullie zijn echt goed bezig!”
“Wat we vaker zien in zulke situaties is dat er voor bepaalde periodes 1 van jullie
eens een avond van het gehuil van de baby is, op die manier kan je mentaal even
6. Eventueel extra opladen, want dit is voor jullie ook belangrijk. Bij een huilende baby, waar je niets
informatie: aan kan doen kunnen er frustraties ontstaan, dit is perfect normaal, jullie zijn ook
gewoon mensen.”
-
“Een mogelijkheid is om een andere voedingstechniek te gebruiken, vb een
bottelfles, zo zuigt het kind enkel de voeding en geen lucht binnen.”
“Het gebruik van een fopspeen, een buikdrager een warm badje of even over z’n
buik wrijven kan ook al helpen. Er eens toertje mee doen in de auto of hem
inbakeren. Hang hem in een doek, met de heupjes vrij ergens omhoog zo kan de
baby rustig worden.”
FARMACOTHERAPIE EN FARMACEUTISCHE ZORG
1 GI klachten bij kinderen
1- REFLUX
Fysiologische = GER Pathofysiologische = GERD
= Gastro-oesofagale reflux = Gastro-oesofagale reflux DISEASE
→ regurgutatie zonder complicaties/alarmsympt → regurgitatie met verontrustende symptomen:
o abnormale gewichtsevolutie
→ happy sitter: baby groeit en eert goed
o veel en ontroostbaar huilen
→ normaal fysiologisch proces dat melk terug naar o voedselweigering
boven komt nadat baby heeft gedronken
→ complicatie: oesofagitis, respiratoire problemen
Reden:
1- sfincter tss slokdarm en maag : onvold ontwikkeld = verontrustende symptomen
2- grote vloeistofinname
3- meestal neerliggen (zwaartekracht)
Verborgen reflux : maafinhoud tot in keel en dan trg
Richtlijnen Reflux bij babies
⁎ Ouders geruststellen ! ⁎ Bijkomende onderzoeken nr oorzaak
⁎ rust en regelmaat, “voeden op verzoek”: ⁎ Algemene maatregelen (zoals hier naast)
doorverwijzen nr kind en gezin
⁎ Medicamenteus:
o 1ste keus = PPI
⁎ Evt. indikken v voeding met bv johannesbrood,
na 3-6 maand proberen af te bouwen
rijstzetmeel, maïszetmeel
over periode van 4tal weken
onvold bewijs, ≠ invloed op aantal regurgitaties
BW : hoofdpijn, GI-stoornissen, risico infecties
⇒ maatregelen bij afwezigheid van alarmerende
→ enkel bij ziekte en stoppen wnr niet meer nodig !
symptomen/complicaties
Vroeger:
! OPM: nooit kind op buik leggen (~wiegendood)
− gastro-prokinetica: beperkte evidentie
− antacida: risico op aluminium opstapeling
− H2-antihistaminica: vervuiling bij productie
, 2
PPI
Gespreksindeling Voorbeelden
“Wat heeft de dokter reeds verteld over deze medicatie?”
“Heeft uw baby dit reeds eerder gebruikt?”
1. Intake:
Normaal gaat hier altijd om een kindje van boven 1 jaar OF baby met vss
De klassieke vragen
symptomen zoals abnormale gewichtsverandering, veel en ontroostbaar huilen,
niet meer willen eten, oesofagitis of respiratoire problemen.
2. Indicatie:
a) Indicatie
- Leg ziekte uit
“Deze medicatie is voor de zure oprispingen / reflux die uw baby heeft.”
- patiëntenfolder
b) Noteer indicatie !
“Dit geneesmiddel zal de aanmaak van maagzuur remmen. Dit zal geen invloed
3. Werking:
hebben op de reflux zelf, maar hetgeen dat terug in de slokdarm van de baby
Leg kort en eenv
komt zal veel minder zuur zijn. Dit zal ervoor zorgen dat het geen pijn meer doet
werking GM uit.
en de slokdarm niet beschadigd. Uw baby zal minder last ervaren
Vermeld welk effect
en wanneer.
De ouders zullen denken dat hun kind geen reflux meer heeft, maar dit moet je
hen melden dat dit niet zo is!
! GEEF EEN SPUIT MEE !
“Je zal met behulp van dit spuitje een aantal ml (kinderformularium.nl) kn
toedienen. De Smaak hiervan is niet al te best, dus het beste is om het spuitje
leeg te spuiten achter in de mond aan de binnenkant van de wang. Door nadien
lichtjes in het gezicht van de baby te blazen, zal deze de medicatie doorslikken.
Een andere optie is het gebruik van een fopspeen indien zit niet zou lukken.”
4. Gebruiksinstructies:
a) Hoe, wanneer en “Je bewaart dit in de koelkast en iedere keer wanneer je het gebruikt moet je het
hoe lang flesje goed schudden.”
b) therapietrouw
c) bijzonderheden “Doe dit op een vast moment/s’ochtends/ochtends en avond.”
- gebruik
- medicatie “ De dokter heeft niet opgeschreven hoe lang je het moet gebruiken, heeft hij
jou er iets van gezegd?” Zo niet bel je de arts!
“De capsule kan ook geleegd worden in wat yoghurt of appelmoes”
“Wat heeft de arts gezegd over de duur van de therapie?”
5. Bijwerkingen:
“Bij dit geneesmiddel zijn er geen bijwerkingen, enkel wanneer je zult stoppen,
Belangr
doe dit stapsgewijs, naar 1x om de 2 dagen om zo af te bouwen.”
+ wat doen
, 3
Geef de ouders niet-medicamenteus advies mee! Dit is enorm belangrijk, begin
met de ouders gerust te stellen!
“Laat de baby na het eten goed boeren dit door hem tegen u te houden en
zachtjes op z’n rugje te kloppen.” → Toon dit voor
6. Eventueel extra
informatie: “Leg hem zeker niet terug in z’n bedje, houd hem nog even (10-20 min) vast of
- schriftelijke info leg hem wat schuin, zo kan de voeding vanzelf zakken.”
meegeven
- Andere “Probeer eens met meerdere keren per dag minder voeding te geven.”
pathologische
aandachtspunten “Laat ze op hun rug slapen.”
Kijken of de speen niet te groot is, dit kan ervoor zorgen dat de baby te veel
voeding binnen krijgt. Evt indikken van voeding aanraden
“Zal ik nog eens iets opnieuw uitleggen?”
7. Feedback:
“Welke vragen hebt u nog voor mij?”
“Zijn er onduidelijkheden die u wenst dat ik opnieuw zal uitleggen?”
8. Registratie in Er voor zorgen dat bij een herhaalde uitgifte begeleiding u of uw team weet waarover
Patiëndossier: het gaat en zorgen dat u kunt inspelen op de fobieën die patiënt eerder zou
kunnen oplopen tegen z’n medicatie.
2- DARMKRAMPEN
= min 3 u/dag op min 3 dagen/week gedurende min 3 weken bij een voor de rest gezonde baby jonger
dan 3 maand. Piek rond 6 weken en klachten verdwijnen spontaan bij leeftijd 3-4 maand.
Richtlijnen
1. Ouders ondersteunen en opleiden → geruststellen vd ouders
→ frequente aandoening, verdwijnt spontaan bij leeftijd van 3-4 maand, verzeker hun dat het
kind niet ziek is (maar verdere follow-up nodig), niet hun schuld, moedig hen aan,
afstand/breaks nemen van kind is goed, niet banaliseren, erken dat het moeilijk is en nml
2. feeding technique: gebruik fles met zakje → zak zorgt voor vacuum, minder lucht in maag
3. soothing technique: fopspeen, buikdrager, warm badje, over buik wrijven, inbakeren (heup!), …
4. wat wordt niet gedaan:
→ dieetveranderingen :
→ probiotica , lactase, sucrose
→ simethicone
→ herbal remedies
bv. belladona (ongewenste effecten zoals constipatie wat kan leiden tot fecaloom)
bv. venkel (risico minder flessenvoeding inname & dus voedingsstoffen)
, 4
EUB BELLADONA
Gespreksindeling Voorbeelden
“Heeft u de medicatie reeds eerder gebruikt”
1. Intake:
“Wat heeft de dokter u reeds verteld over de medicatie?”
“Dit is medicatie die gebruikt wordt voor de darmkrampen van uw kind. Normaal
2. Indicatie:
gezien gaan deze over rond de leeftijd van 3-4 maand maar het zou mogelijk
kunnen zijn dat dit middel helpt met verlichting “
“Belladonna zal de darmbeweging van het kind remmen, waardoor er minder
krampen zullen zijn.”
3. Werking:
Focus leggen op website kindengezin.be : staan goede tips op
“Er worden 3 capsules per dag gebruikt, 1 ‘s morgens, 1 ‘s middags en 1 ‘s
avonds. Dit hoeft niet per se bij de maaltijd ingenomen worden. Doe de capsule
4. Gebruiksinstructies:
open en meng de inhoud bij de melk. (of spuitje/fopspeen)”
“Hoelang moet u dit gebruiken, want de dokter heeft het er niet bij geschreven.”
5. Bijwerkingen: “Er kan wel last zijn van verstopping, dat u geen volle pamper meer ziet. Wanneer
dit voorkomt, zou ik toch terug naar de dokter gaan.”
“Darmkrampen bij kinder is een zeer frequente aandoening. Jullie moeten jullie
geen zorgen maken, in de meeste gevallen gaat dit over. Ik kan er wel inkomen
dat dit voor jullie echt niet gemakkelijk moet zijn, maar jullie moeten de schuld
niet bij jullie zoeken! Jullie zijn echt goed bezig!”
“Wat we vaker zien in zulke situaties is dat er voor bepaalde periodes 1 van jullie
eens een avond van het gehuil van de baby is, op die manier kan je mentaal even
6. Eventueel extra opladen, want dit is voor jullie ook belangrijk. Bij een huilende baby, waar je niets
informatie: aan kan doen kunnen er frustraties ontstaan, dit is perfect normaal, jullie zijn ook
gewoon mensen.”
-
“Een mogelijkheid is om een andere voedingstechniek te gebruiken, vb een
bottelfles, zo zuigt het kind enkel de voeding en geen lucht binnen.”
“Het gebruik van een fopspeen, een buikdrager een warm badje of even over z’n
buik wrijven kan ook al helpen. Er eens toertje mee doen in de auto of hem
inbakeren. Hang hem in een doek, met de heupjes vrij ergens omhoog zo kan de
baby rustig worden.”
