Samenvatting Psychologie van de levensloop: inleiding in de ontwikkelingspsychologie

Psychologie van de levensloop
Hoofdstuk terreinverkenning
1. De indeling in fasen – pagina 20 -21
1.1 Continuïteit of discontinuïteit in de ontwikkeling
Discontinuïteit
Hiermee word bedoeld dat periodes met vrij stabiele verschijningswijze
afgewisseld worden door relatief korte overgangsfasen,
die soms zelf het uitzicht kunnen hebben van een crisis waar men door moet.


Voorbeeld van crisis:
de puberteit of de adolescentie, die de overgang merkeert tussen de hele
voorafgaande periode van de kindsheid en de nog veel langere periode van het
volwassen leven.




Continuïteit
= continue ontwikkeling
 Nergens sprake van een bruuske ommezwaai
Wijst er onder meer op dat de verschillende aspecten die men in het gedrag
onderscheidt (motorisch, cognitief, sociaal, emotioneel), zich niet steeds
sunchroon ontwikkelen en dat ze alleen al daarom geen sprake kan zijn van
afgescheiden periodes.


Voorbeeld continue ontwikkelen:
Het moment dat een kind zelfstandig gaat lopen betekend niet dat het cognitief
ander gaat functioneren


Diverse mogelijke modellen:
 Traplodel 
 Gelaagd model
 Lijnmodel



2. Factoren die de ontwikkeling sturen
1

,Twee soorten factoren spelen daarin mee:
1) erfelijkheid
2) milieu

2.1 Rol van de erfelijkheid – pagina 29
= een code, van telkens dezelfde vier DNA-letters, die aangeeft welke eiwitten er
moeten aangemaakt worden om een bepaalde eigenschap te ontwikkelen.



2.2 Invloeden vanuit het milieu – pagina 32
We denken snel aan de opvoeding thuis.


 De wijze waarop ouders met hun kinderen omgaan, is inderdaad bijzonder
belangrijk voor de ontwikkeling van het individu:
de effecten ervan beperken zich immes niet tot de kindsheid en de
adolescentie, maar kunnen soms levenslang blijven doorwerken.


In de eerste versie van zijn ecologisch systementheorie onderscheidde
hij vier lagen:
1) microsysteem
2) mesosysteem
3) exosysteem
4) macrosysteem




2

,2.2.1 Het microsysteem – pagina 33
Voorbeelden:
- gezinsfeer
- school
- werkplek
- buren
- clubs
- verenigingen


Meestal gaat het om tweerichtingsverkeer.


 Er is niet alleen de invloed die je ondergaat vanuit de omgeving;
zowel door je fysieke verschijning als door je manier van reageren heb je
– gewild of ongewild – zelf ook actief invloed op de wijze waarop de
anderen op jou zullen reageren.


 Ook die (door jou uitgelokte) reacties kunnen op hun beurt een impact
hebben op je eigen zelfbeleving en op je wijze van reageren.




2.2.2 Het mesosysteem – pagina 33
Betekenis mesos:
= tussenin


Wat?
 Hij wou verwijzen naar de invloeden die voortkomen uit de onderlinge
interacties tussen sommige personen uit het microsysteem


Voorbeeld:
Denk aan de manier waarop ouders positief of negatief kunnen inspelen op wat
de school verwacht van hun kinderen:
bv. Door een warme interesse te tonen voor de schoolse prestaties, of
omgekeerder niet de minste aandacht aan te schenken of het kind om de
geringste reden thuis te houden van school.



3

, 2.2.3 Het exosysteem – pagina 33
Wat?
 Omvat alle aspecten van de sociale omgeving die weliswaar geen directe
invloed hebben op het individu maar vooral werkzaam zijn via de mensen
waar het individu dagelijks met omgaat.


Voorbeeld:
Denk hier bijvoorbeeld aan de maatschappelijke positie en de vriendenkring van
de ouders, het wonen in een dorp of een grote stad, en binnen dat laatste: in
een achterstandswijk of een rijke buurt.




2.2.4 Het macrosysteem – pagina 33-34
Wat?
 Hier betreden we domein van de bredere cultuur, met haar waarden,
voorschriften en gebruiken.


Voorbeeld
Het kan bijvoorbeeld nogal een verschil uitmaken of
- iemand opgroeit in een streng traditionele of een moderne open
samenleving


- hij als lid van een minderheidsgroep te maken krijgt met stereotype
vooroordelen en uitsluiting


- cultuur waartoe iemand behoort: wie opgroeit in Afrikaanse of
islamcultuur, zal in bepaalde opzichten een andere ontwikkeling
doormaken dan wie zijn kindsheid en adolescentie in westerse omgeving
doorbrengt.




4