Strijdigheid tussen lagere en hogere norm
Kenmerken van de normcontrole in het kader van het objectieve contentieux:
Ieder die er belang bij heeft kan de zaak aanhangig maken bij de rechter
Dit moet binnen een relatief korte termijn na bekendmaking van de regel
Bij vaststelling van een strijdigheid tussen een hogere en lagere rechtsregel, wordt de lagere
regel erga omnes vernietigd
Wanneer “ernstige middelen” worden aangevoerd en wanneer de onmiddellijke toepassing
van de regel een moeilijk te herstellen ernstig nadeel kan berokkenen of er is sprake van
spoedeisendheid, dan kan de rechter overgaan tot schorsing van de regel
Verhouding wet, decreet, ordonnantie – internationaal recht
Wanneer een nationale bepaling in strijd is met een rechtstreeks werkende internationale
rechtsregel, dan mag de nationale bepaling niet worden toegepast.
Rechtsreeks werkende internationale regel:
De verdragsluitende partijen hebben de bedoeling om rechten of plichten voor particulieren
te creëren (subjectief element, de intentie van de verdragsluitende partijen)
De bepaling is “volledig en nauwkeurig” en niet afhankelijk van nog verder te nemen
discretionaire uitvoeringsmaatregelen (objectief element van de inhoud)
Hoe de voorrang van het internationale recht op het nationale recht afdwingen?
Het objectieve contentieux
In België: geen georganiseerd objectief toezicht op de overeenstemming van wetten, decreten en
ordonnanties met een internationale rechtsregel met rechtstreekse werking belanghebbenden
kunnen niet aan rechter verzoeken om wet, decreet of ordonnantie te vernietigen enkel wegens
strijdigheid met internationaal recht met rechtstreekse werking
Wel mogelijk om vernietigingsberoep in te stellen? Bij “samenloop van grondrechten”
Wanneer een grondrecht wordt miskent door de wet, en dat grondrecht wordt zowel in de
Grondwet als in het internationaal recht gewaarborgd, dan kan je een vernietigingsberoep
instellen
Mogelijk om de miskenning van een internationaal recht te “herkwalificeren” als:
o Een discriminatie in strijd met art. 10 en 11 van de Grondwet juncto (in samenhang
met) de miskende internationaalrechtelijke bepaling
Kan op deze manier voor het Grondwettelijk Hof worden gebracht
o NOOIT een Belgische wet vernietigen bij een internationaal rechtscollege!!! KAN NIET
Termijn: bij het Grondwettelijk Hof kan je een vernietigingsberoep instellen binnen 6 maanden na de
bekendmaking van de wet, decreet of ordonnantie in het Belgisch Staatsblad (te laat = te laat)
Het subjectieve contentieux
De rechter zal zelf de normcontrole moeten doen en de vraag beantwoorden of een nationale norm
in strijd is met het internationaal recht.
Kenmerken van de normcontrole in het kader van het objectieve contentieux:
Ieder die er belang bij heeft kan de zaak aanhangig maken bij de rechter
Dit moet binnen een relatief korte termijn na bekendmaking van de regel
Bij vaststelling van een strijdigheid tussen een hogere en lagere rechtsregel, wordt de lagere
regel erga omnes vernietigd
Wanneer “ernstige middelen” worden aangevoerd en wanneer de onmiddellijke toepassing
van de regel een moeilijk te herstellen ernstig nadeel kan berokkenen of er is sprake van
spoedeisendheid, dan kan de rechter overgaan tot schorsing van de regel
Verhouding wet, decreet, ordonnantie – internationaal recht
Wanneer een nationale bepaling in strijd is met een rechtstreeks werkende internationale
rechtsregel, dan mag de nationale bepaling niet worden toegepast.
Rechtsreeks werkende internationale regel:
De verdragsluitende partijen hebben de bedoeling om rechten of plichten voor particulieren
te creëren (subjectief element, de intentie van de verdragsluitende partijen)
De bepaling is “volledig en nauwkeurig” en niet afhankelijk van nog verder te nemen
discretionaire uitvoeringsmaatregelen (objectief element van de inhoud)
Hoe de voorrang van het internationale recht op het nationale recht afdwingen?
Het objectieve contentieux
In België: geen georganiseerd objectief toezicht op de overeenstemming van wetten, decreten en
ordonnanties met een internationale rechtsregel met rechtstreekse werking belanghebbenden
kunnen niet aan rechter verzoeken om wet, decreet of ordonnantie te vernietigen enkel wegens
strijdigheid met internationaal recht met rechtstreekse werking
Wel mogelijk om vernietigingsberoep in te stellen? Bij “samenloop van grondrechten”
Wanneer een grondrecht wordt miskent door de wet, en dat grondrecht wordt zowel in de
Grondwet als in het internationaal recht gewaarborgd, dan kan je een vernietigingsberoep
instellen
Mogelijk om de miskenning van een internationaal recht te “herkwalificeren” als:
o Een discriminatie in strijd met art. 10 en 11 van de Grondwet juncto (in samenhang
met) de miskende internationaalrechtelijke bepaling
Kan op deze manier voor het Grondwettelijk Hof worden gebracht
o NOOIT een Belgische wet vernietigen bij een internationaal rechtscollege!!! KAN NIET
Termijn: bij het Grondwettelijk Hof kan je een vernietigingsberoep instellen binnen 6 maanden na de
bekendmaking van de wet, decreet of ordonnantie in het Belgisch Staatsblad (te laat = te laat)
Het subjectieve contentieux
De rechter zal zelf de normcontrole moeten doen en de vraag beantwoorden of een nationale norm
in strijd is met het internationaal recht.
