Samenvatting Celbiologie BLC 1
Hoofdstuk 1:
1) Cellulaire bouwstenen
1.1) Chemische bindingen
1.2) Koolstof
1.3) Vorm moleculen
1.4) Chemische reacties
1.5) Water
Water
Wat en waarom? Eigenschappen Dissociatie van water
WAT?: Hoge specifieke warmte: WAT?
Water is cruciaal voor het leven Buffer tegen Verhuis H van ene watermolecule
temperatuurschommelingen naar ander:
WAAROM?:
Hoge cohesie Lagere densiteit in vaste toestand dan
Vb: planten, oppervlaktespanning in vloeibare toestand
H2O moleculen vormen H-bruggen Veelzijdig solvent!:
met elkaar H+ aangetrokken tot O- oplossen van stoffen door ze te
Vereenvoudigd voorgesteld:
ontbinden in hun ionen of door polaire
H20 → H+ + OH-
moleculen volledig te omgeven
Zeldzaam maar belangrijk!
H+ is bijzonder reactief
pH in biologische vloeistoffen wordt
constant gehouden door BUFFERS
Vb pH menselijk bloed = 7,4
1
,Andere belangrijke effecten van daling pH…
• Zure regen: pH < 5,6
• Toename broeikasgassen in atmosfeer, oa. CO2 verzuring oceanen! nefaste gevolgen
ecosysteem
2
,1.6) Biomoleculen
Belangrijkste Biomoleculen
• Koolhydraten
• Vetten
• Eiwitten
• Nucleïnezuren
Koolhydraten
Koolhydraten (monosachariden)
Eigenschappen
• bestaan uit C, H, O (verhouding 1:2:1)
• Monomeer of bouwsteen = monosaccharide
• Eenvoudige KH of suikers (mono-/disacchariden)
• Bekendste suiker glucose
Bouw lineair (glucose) (KU tekenen) Bouw circulair (glucose) (KU tekenen)
Formule: C6H12O6 (glucose -> aldose)
Functie: Brandstof, bouwstenen
Isomeer: Fructose (ketose)
Disachariden (Glycoside KU tekenen)
3
, Polysachariden
Kenmerken Voorbeelden
Polymeren: zeer veel monosachariden aan
elkaar
Functie: opslag van energie
Voorbeelden:
PLANTEN -> energie opslag onder de vorm van
zetmeel
DIEREN -> energie opslag onder de vorm van
glycogeen
Cellulose: meest voorkomend organisch
materiaal, ondersteunende functies
Chitine: ondersteunende functies -> exoskelet
insecten,…
Lipiden
Kenmerken
Vetzuur: hoofdbestandeel van Lipiden
Verzadigde vetzuren: geen dubbele bindingen
Onverzadigde vetzuren: 1 of meer dubbele
bindingen -> knik in vetzuur staart
4
Hoofdstuk 1:
1) Cellulaire bouwstenen
1.1) Chemische bindingen
1.2) Koolstof
1.3) Vorm moleculen
1.4) Chemische reacties
1.5) Water
Water
Wat en waarom? Eigenschappen Dissociatie van water
WAT?: Hoge specifieke warmte: WAT?
Water is cruciaal voor het leven Buffer tegen Verhuis H van ene watermolecule
temperatuurschommelingen naar ander:
WAAROM?:
Hoge cohesie Lagere densiteit in vaste toestand dan
Vb: planten, oppervlaktespanning in vloeibare toestand
H2O moleculen vormen H-bruggen Veelzijdig solvent!:
met elkaar H+ aangetrokken tot O- oplossen van stoffen door ze te
Vereenvoudigd voorgesteld:
ontbinden in hun ionen of door polaire
H20 → H+ + OH-
moleculen volledig te omgeven
Zeldzaam maar belangrijk!
H+ is bijzonder reactief
pH in biologische vloeistoffen wordt
constant gehouden door BUFFERS
Vb pH menselijk bloed = 7,4
1
,Andere belangrijke effecten van daling pH…
• Zure regen: pH < 5,6
• Toename broeikasgassen in atmosfeer, oa. CO2 verzuring oceanen! nefaste gevolgen
ecosysteem
2
,1.6) Biomoleculen
Belangrijkste Biomoleculen
• Koolhydraten
• Vetten
• Eiwitten
• Nucleïnezuren
Koolhydraten
Koolhydraten (monosachariden)
Eigenschappen
• bestaan uit C, H, O (verhouding 1:2:1)
• Monomeer of bouwsteen = monosaccharide
• Eenvoudige KH of suikers (mono-/disacchariden)
• Bekendste suiker glucose
Bouw lineair (glucose) (KU tekenen) Bouw circulair (glucose) (KU tekenen)
Formule: C6H12O6 (glucose -> aldose)
Functie: Brandstof, bouwstenen
Isomeer: Fructose (ketose)
Disachariden (Glycoside KU tekenen)
3
, Polysachariden
Kenmerken Voorbeelden
Polymeren: zeer veel monosachariden aan
elkaar
Functie: opslag van energie
Voorbeelden:
PLANTEN -> energie opslag onder de vorm van
zetmeel
DIEREN -> energie opslag onder de vorm van
glycogeen
Cellulose: meest voorkomend organisch
materiaal, ondersteunende functies
Chitine: ondersteunende functies -> exoskelet
insecten,…
Lipiden
Kenmerken
Vetzuur: hoofdbestandeel van Lipiden
Verzadigde vetzuren: geen dubbele bindingen
Onverzadigde vetzuren: 1 of meer dubbele
bindingen -> knik in vetzuur staart
4
