Samenvatting Gerechtelijk Privaatrecht - deel 2

GPR 2 - SITUERING VAN HET GERECHTELIJK PRIVAATRECHT

1 Waarop is het GPR van toepassing
- Op wie is de wet van toepassing?
- Op welke situaties is de wet van toepassing?
- Vanaf wanneer is de wet van toepassing?
- Waar is de wet van toepassing?

WIE -> ratione personae = elk rechtsbekwaam rechtssubject (natuurlijke & rechtspersonen)

WELKE SITUATIES -> ratione materiae -> subjectieve / objectieve 1geschillen

 Enkel op burgerlijke geschillen
 MAAR: art. 2 Ger. W. = v toepassing op alle rechtsplegingen
o TENZIJ: niet uitdrukkelijk opgeheven wetbepaling ervan afwijkt & dus een ander wetboek v
toepassing is

Voorbeeld uitdrukkelijk opgeheven wetsbepaling

- 6 APRIL 2010. – Wet tot wijziging van diverse bepalingen wat de betekening en de kennisgeving bij
gerechtsbrief betreft (B.S. 23/04/2010)
- Art. 2. Artikel 37 van het Gerechtelijk Wetboek wordt opgegeven

Voorbeeld niet uitdrukkelijk opgeheven wetsbepaling

- Art. 1048 Ger.W. Onder voorbehoud van termijnen die worden bepaald in supranationale en internationale
bepalingen, is de termijn om verzet aan te tekenen één maand te rekenen vanaf de betekening van het
vonnis of de kennisgeving ervan overeenkomstig artikel 792, tweede en derde lid.



- Art. 187 Wetboek Strafvordering. Hij die bij verstek is veroordeeld, kan tegen het vonnis in verzet komen
binnen een termijn van vijftien dagen (…) na de dag waarop het is betekend.

Voorbeeld algemeen rechtsbeginsel (strafrecht)

“beklaagde wordt vermoed onschuldig te zijn tot zijn schuld is bewezen”



Art. 870 Ger.W. “Iedere partij moet het bewijs leveren van de feiten die zij aanvoert”

WANNEER -> Ratione temporis

 Art. 3 Ger. W.: wetten op rechterlijk organisatie / bevoegdheid / rechtspleging
 Principe: onmiddellijk v toepassing op hangend rechtsgeding
o Zonder invloed op eerdere geldig gestelde proceshandelingen
 TENZIJ: overgangsbepalingen voorzien in de wet

Art. 3 -> nieuwe wet v toepassing = direct toepassen, zelfs in een hangend rechtsgeding
 hangend: vanaf dagvaarding aan tegenpartij betekend = inleiding geding (blijft hangend, zolang de rechter geen
eindvonnis heeft uitgesproken)
1
Tegen de overheid (vb. vergunning v gemeente tegenspreken)
1

, !! Art. 31 !!




WAAR -> ratione loci

 Enkel op Belgisch grondgebied (grensoverschrijdende geschillen zijn mogelijk)

Begrippen:

Geschil Betwisting / onenigheid tussen personen over subjectieve rechten (ook zonder
rechtelijke procedure)
Geding Proces / procedure voor de rechtbank, die loopt vanaf de dagvaarding tot het vonnis of
arrest -> rechter moet nog uitspraak doen
Procedure Rechtspleging
Hangend / aanhangig Tijdens de procedure is het geding “hangend” of “aanhangig” bij de RB
Gedinginleidende akte (proces)akte waarmee een geding wordt opgestart of “ingeleid” (vb. dagvaarding /
verzoekschrift)
Beslechten Aan het einde vh geding wordt het geschil door de rechter beslecht
 Op wie is de wet van toepassing?
 Op welke situaties is de wet van toepassing?
 Vanaf wanneer is de wet van toepassing?
 Waar is de wet van toepassing?


2 Wat zijn de basisregels van GPR
 Toegang tot de rechter
o Effectieve en vrije toegang (geen enkele juridische hinderpaal: geld ook niet -> juridische bijstand:
art. 508/1 – 508/23 Ger. W. = eerstelijnsbijstand -> ProDeo advocaten = gratis -> rechtsbijstand: art.
664 & 559ter Ger. W.)
o Plicht om recht te spreken -> rechter mag niet aan rechtsweigering doen (art 5. Ger. W) vb:
onvolledigheid van de wet / het “niet weten”, anders verhaal op rechter
o Beperkingen door wetgever = mogelijk, maar bv voorwaarden
o Beperkingen door partijen = onmogelijk -> openbare orde




2