Samenvatting - 1.1.4 kennis: Oriëntatie op Sociaal Werk (2319SN114A)

Samenvatting Sociologie, Psychologie & Methodiek – Bijeenkomst 1 t/m 6 + Extra Boektheorie | Huber, Erikson, Van Gennep, Freud, Piaget, Gilligan, Maslow, Frijda, Selye, Vygotsky, Kohlberg & meer Deze samenvatting bevat álle belangrijke begrippen, theorieën en modellen uit de eerste zes bijeenkomsten van de vakken Sociologie, Psychologie en Methodiek voor de eerste kennistoets. Ook de extra boek theorie is toegevoegd. Alles is zo samengevat dat je alles leert wat je moet leren, zonder dat je teveel hoeft te lezen. Ik had zelf een 8,4 voor mijn toets (eerste poging). Onderwerpen Psychologie: • Dagelijks functioneren – zelfstandig leven, lichamelijke gezondheid • Autonomie & identiteit – onderscheidende eigenschappen, zelfregie • Nature vs. Nurture – genetisch materiaal vs. opvoeding • Temperament – genetisch bepaald gedragspatroon • Socialisatie – levenslange gedragsontwikkeling • Adolescentie & puberteit – seksuele rijping, identiteitsvorming • Identiteitscrisis – doel adolescentie: identiteit, intimiteit, relaties • Lichaamsbeeld & moraliteit – perceptie van uiterlijk, innerlijk besef van goed/kwaad • Opvoedstijlen – autoritair, autoritatief, permissief, onverschillig • Erikson – intimiteit als taak van vroege volwassenheid • Geslacht, sekse, gender – biologische vs. ervaren identiteit • Genderexpressie & seksuele gerichtheid – uiting & voorkeur • Genderdysforie & cross-gendergedrag – onvrede met geboortegeslacht • Empathie & sociale cognitie – verplaatsen in anderen, mensenkennis • Ontwikkelingspsychologie – normale ontwikkeling bestuderen • Genderdichotomie vs. continuüm – twee geslachten vs. spectrum • Seksuele variaties – panseksueel, aseksueel, aromantisch, frigiditeit • Groomers – online seksuele manipulatie • Cognitie & metacognitie – denken over denken • Egocentrisme, imaginair publiek, persoonlijke fabels – adolescentenpsychologie • Ontwikkelingsgebieden – motorisch, cognitief, sociaal-emotioneel • Interactiecarrière – seksuele ontwikkeling in fases • Factoren jong seksueel gedrag – puberteit, ouderrelatie, trauma • Erikson – identiteit als coherent zelf, rolverwarring • Gilligan – morele ontwikkeling bij vrouwen: • Vijf-factorentheorie – openheid, gewetensvolheid, extraversie, aangenaamheid, neuroticisme • Piaget – 4 stadia cognitieve ontwikkeling • Hersenen – frontale kwabben, amygdala, synaptic pruning • Motieven & motivatie – innerlijke drijfveren, extrinsiek vs. intrinsiek • Beloningstheorie & verwachtingstheorie – externe motivatie • Overrechtvaardiging – beloning verdringt interne motivatie • Collectivisme vs. individualisering – groepsloyaliteit vs. persoonlijke prestatie • Instinctentheorie & gefixeerd actiepatroon – verouderde biologische verklaringen • Biologische drijfveer & behoefte – overlevingsgericht gedrag • Drijfveertheorie & homeostase – evenwicht en gedragssturing • Zelfdeterminatietheorie – verbondenheid, autonomie, competentie • McClelland – prestatiemotief, faalangst • Freud – Eros & Thanatos, onbewuste motivatie • Maslow – hiërarchie van behoeften • Emotiecomponenten (Frijda) – arousal, gevoelens, cognitie, gedrag • Uitingsregels & lateralisatie – culturele expressie, hersenhelften • Primaire vs. secundaire emoties – basis vs. sociale emoties • James-Lange, Cannon-Bard, tweefactortheorie – emotieverklaringen • Burn-out & job engagement – uitputting vs. betrokkenheid • Emotie-indelingen – Izard, Ekman, Plutchik • Emotionele intelligentie – waarnemen, gebruiken, begrijpen, beheersen • Stressor & stress – lichamelijke en psychische respons • Distress & arousal – negatieve reactie, alertheid • Cognitieve beoordeling & traumatische stressor – interpretatie en impact • Rouw & integratie – verliesverwerking • Chronische & maatschappelijke stressoren – langdurige druk • Compassiemoeheid & burn-out – uitputting bij zorgverleners • Fight-or-flight & tend-and-befriend – stressreacties • Cortisol & oxytocine – hormonale respons • Immunosuppressie & telomeren – lichamelijke gevolgen • Locus of control – intern vs. extern • Aangeleerde hulpeloosheid & optimisme – mindset • Copingstrategieën – probleemgericht vs. emotiegericht • Cognitieve herstructurering & sociale vergelijking – perspectiefverschuiving • Selye’s stressmodel – alarm, weerstand, uitputting • Weerbaarheid & stressmanagement – uitdaging, betrokkenheid, controle Onderwerpen sociologie • Model van Huber – 6 pijlers: lichamelijk, mentaal, zingeving, kwaliteit, meedoen, functioneren • Gezondheid als breed concept – meer dan afwezigheid van ziekte • Transitie & rite de passage – overgang naar volwassenheid • Peer group & sociale differentiatie – groepsvorming en onderscheid • Identiteit & beschadiging – duurzaam zelfbeeld vs. verstoring • Autonomie vs. heteronomie – eigen keuzes vs. afhankelijkheid • Erikson – 8 fasen van psychosociale ontwikkeling • Van Gennep – separatie, liminale fase, transformatie • Moderne drempels – biologisch, sociaal, economisch, cultureel, juridisch • Cultuur & cultuuroverdracht – gemeenschappelijke waarden • Socialisatie – primair, secundair, imitatie • Communicatievormen – role-taking, impression management, intersubjectief/intrasubjectief • Identiteit & etikettering – self-fulfilling prophecy, deviant gedrag • Freud – internaliseren • Mead & Goffman – betekenisgeving, relaties, context • Foreclosure & sociale ongelijkheid – uitsluiting en verschillen • Stratificatie & statusincongruentie – sociale lagen en mismatch • Kapitaalvormen – economisch, cultureel, sociaal • Erikson fase 5 – puberale crisis • Machtsbronnen – economisch, politiek, affectief, cognitief • Sociale privileges & klassenstructuur – bovenlaag tot precariaat • Standaardisering & keuzebiografie – vaste patronen vs. keuzes • Reflectieve identiteit & empowerment – terugkijken en zelfbeschikking • Gemeinschaft vs. Gesellschaft – hechte vs. zakelijke netwerken • Kohli levensloop – moderniteit en institutionalisering • Giddens & Beck – identiteit los van groep, media, mobiliteit • Durkheim & Tönnies – anomie en verzakelijking • Sociale cohesie & mobiliteit – verbondenheid en verandering • Identiteitsproblemen Onderwerpen methodiek • Sociaal-maatschappelijk participeren, zingeving, kwaliteit van leven, mentaal welbevinden • Positieve gezondheid: meer dan alleen ziekte • Sociaal werk: werken met individuen, gezinnen, groepen en gemeenschappen • Emancipatie, empowerment, emancipatorische benaderingen, transformational perspective • Kernfunctie sociaal werk: sociale samenhang, inclusiviteit, participatie • Wmo: overgang van verzorgingsstaat naar participatiestaat • Sociale kwaliteit (Boutellier & Jansen), contextlagen: leefomgeving, netwerken, gemeenschappen • Illness, disease, sickness • WHO vs. Huber: gezondheid als toestand vs. aanpassingsvermogen • Preventie: primair, secundair, tertiair • Overheidspijlers: omgeving, regelgeving, educatie, signalering, ondersteuning • Methodisch handelen: kennis, houding, vaardigheden • Techniek, methode, methodiek, methodologie • Eigen kracht: verantwoordelijkheid bij de burger • Strien: probleemstelling, analyse, plan, interventie, evaluatie • Fasen: voorbereiding, uitvoering, afronding Onderwerpen extra boektheorie Gezondheid, seksualiteit & middelen • ICIDH-model, biopsychosociaal model, compartimentenmodel, continuümmodel, heteronormaliteit • Sexting, sextortion, shaming, exposuregroepen • Psychoactieve middelen: opiaten, hallucinogenen, kalmerend, stimulerend Gedrag, motivatie & consent • Prestatiemotief, flow, psychodynamisch perspectief • Functionele, proximale & ontwikkelingsanalyse • Cognitieve beoordeling, consentvormen: actief, passief, non-consenueel, verkrachting Cognitieve & morele ontwikkeling • Vygotsky: leren via sociale interactie • Kohlberg: pre-, conventioneel, post-conventioneel stadium • Zelfdeterminatietheorie: verbondenheid, autonomie, competentie Persoonlijkheidstheorieën • Freud: psychodynamisch – jeugd beïnvloedt geestelijke gezondheid • Humanistisch: focus op groei en potentie Politiek & sociaal werk • Emancipatie- en empowermentperspectief • Disciplinerings- en socialebeheersingsperspectief • Sociaalfunctionerings- en ondersteuningsperspectief • Individueel vs. collectief werken • Verzuiling, sociaal werk op drie niveaus: individu, groep, gemeenschap Sociale verbanden & waarden • Participatie, emancipatie, sociaal functioneren • Sociale inclusie, sociale ongelijkheid, sociale cohesie