VENNOOTSCHAPSBOEKHOUDEN
Inhoud
Hoofdstuk 1: Achtergrond en wettelijk kader...................................................................12
Welke jaarrekeningen worden bestudeerd?.........................................................................................12
Wetgeving rond de boekhouding en de jaarrekening naar Belgisch recht...........................................12
De onderneming.................................................................................................................................. 12
Vennootschappen, verenigingen en stichtingen..................................................................................13
De boekhoudplichtige onderneming.................................................................................................... 13
Volledige of vereenvoudigde boekhouding..........................................................................................13
Jaarrekening vennootschappen........................................................................................................... 15
Verbonden ondernemingen.............................................................................................................. 15
Openbaarmaking vd jaarrekening voor vennootschappen...................................................................15
Hoofdstuk 2: inbreng...................................................................................................... 16
1 Boekhoudrecht................................................................................................................................. 16
Overzicht: NV vs BV.......................................................................................................................... 16
begrippen......................................................................................................................................... 16
Vorming van de inbreng................................................................................................................... 16
2 Inbreng bij bijkantoren in België van ondernemignen naar buitelands recht of bij natuurlijke
personen............................................................................................................................................. 17
3 Inbreng in de NV en BV..................................................................................................................... 17
4 Private uitgifte: oprichting door inbreng in geld...............................................................................17
Beschrijving...................................................................................................................................... 17
Boekhoudkundige verwerking.......................................................................................................... 18
Kosten vd oprichting........................................................................................................................ 20
Vennoten in gebreke........................................................................................................................ 20
5 Private uitgifte: oprichting of inbrengverhoging door inbreng in natura...........................................20
Beschrijving...................................................................................................................................... 20
Boekhoudkundige verwerking.......................................................................................................... 20
Nijverheid als inbreng in natura bij BV............................................................................................. 20
6 Openbare uitgifte: oprichting door inbreng in geld...........................................................................21
Beschrijving...................................................................................................................................... 21
Boekhoudkundige verwerking.......................................................................................................... 21
7 Verhoging vd inbreng via private inschrijving...................................................................................22
Beschrijving verhoging inbrengverhoging BV...................................................................................22
Boekhoudkundige verwerking inbrengverhoging BV........................................................................22
Beschrijving kapitaalverhoging bij de NV, met een uitgiftepremie...................................................22
Boekhoudkundige verwerking NV..................................................................................................... 23
Verhandelbaar voorkeurrecht: theoretische prijsbepaling................................................................24
Warrants niet verbonden aan nieuw uitgegeven aandelen..............................................................24
1
, 8 Verhoging van de inbreng via openbare inschrijving........................................................................24
Beschrijving bij NV............................................................................................................................ 24
Boekhoudkundige verwerking.......................................................................................................... 24
Voorkeurrecht: verkoop van niet-uitgeoefende voorkeurrechten.....................................................26
9 Vermindering vd inbreng.................................................................................................................. 26
Eigenlijke vs. oneigenlijke vermindering vd inbreng.........................................................................26
Kapitaalvermindering bij de NV........................................................................................................ 26
Vermindering vd inbreng bij de BV................................................................................................... 28
10 Herschikking van bestaand vermogen............................................................................................ 28
Verhoging van de inbreng door incorporatie van reserves, uitgiftepremies en
herwaarderingsmeerwaarden........................................................................................................... 28
Verhoging vd inbreng door incorporatie van overgedragen winst....................................................28
Verhoging vd inbreng door bestemming vd lopende winst vh boekjaar...........................................30
Inbrengverhoging door incorporatie van schulden...........................................................................30
Vermindering vd inbreng via aanzuivering van overgedragen verliezen..........................................30
Vermindering vd inbreng via aanzuivering van lopende verliezen...................................................30
11 Alarmbelprocedure......................................................................................................................... 30
Alarmbelprocedure bij de NV............................................................................................................ 30
Alarmbelprocedure bij de BV............................................................................................................ 31
12 Ontbinding en vereffening.............................................................................................................. 31
13 Resultatenrekening........................................................................................................................ 31
14 Toelichting...................................................................................................................................... 31
15 Case: inbreng................................................................................................................................. 31
H3: Herwaarderingsmeerwaarden...................................................................................32
1 Boekhoudrecht................................................................................................................................. 32
2 De gewone herwaardering............................................................................................................... 32
Begrip............................................................................................................................................... 32
Bespreking....................................................................................................................................... 33
Actiefgebonden rendabiliteitsvoorwaarde........................................................................................33
Bijkomende rendabiliteitsvoorwaarde voor activa noodzakelijk voor voortzetting vh bedrijf............34
Boekhoudkundige verwerking.......................................................................................................... 34
3 Herwaarderingsmeerwaarden ontstaan uit terugname van geboekte waardeverminderingen........34
FVA en geldbeleggingen................................................................................................................... 34
IMVA en MVA met onbeperkte levensduur........................................................................................35
IMVA en MVA met beperkte levensduur........................................................................................... 35
4 Omzetting van herwaarderingsmeerwaarden...................................................................................35
Omzetting in inbreng........................................................................................................................ 35
Incorporatie id inbreng van HWMW en latere minderwaarden.........................................................35
Aanrekenen van ‘14100 Overgedragen verlies’ op ‘121.. Herwaarderingsmeerwaarden’................35
Kapitaalvermindering bij een NV, na incorporatie van HWMW.........................................................36
5 Verkoop van geherwaardeerde vaste activa....................................................................................37
2
, Algemene principes.......................................................................................................................... 37
6 Resultatenrekening.......................................................................................................................... 37
7 Toelichting........................................................................................................................................ 37
8 Herwaarderingsmeerwaarde bij verenigingen en stichtingen...........................................................37
Hoofdstuk 4: Overgedragen winst (verlies)......................................................................38
1 Boekhoudrecht................................................................................................................................. 38
Begrippen......................................................................................................................................... 38
2 Van resultatenrekening naar resultaatverwerking............................................................................38
3 Vennootschapsbelasting................................................................................................................... 38
Algemene principes vd vennootschapsbelasting..............................................................................38
Boekhoudkundige verwerking vd voorafbetaling..............................................................................40
Boekhoudkundige verwerking vd belastingberekening einde boekjaar............................................40
Regularisering via ontvangst vh aanslagbiljet..................................................................................40
Bericht van wijziging dat na controle volgt en waartegen de onderneming geen bezwaar indient...41
4 Andere belastingen vh boekjaar....................................................................................................... 41
Onroerende voorheffing................................................................................................................... 41
Roerende voorheffing 30%............................................................................................................... 41
Buitenlandse belastingen................................................................................................................. 41
Andere afzonderlijke aanslagen....................................................................................................... 42
5 Bepaling van het ‘te bestemmen resultaat’......................................................................................42
Extracomptabel................................................................................................................................ 42
Boekhoudkundig............................................................................................................................... 42
Voorstelling in jaarrekening.............................................................................................................. 42
6 De resultaatverwerking.................................................................................................................... 43
Algemene principes.......................................................................................................................... 43
Verwerken van een te bestemmen winst......................................................................................... 43
Verwerking bij een te verwerken verlies...........................................................................................43
7 Uitkeerbare winst (balans- en liquiditeitstest)..................................................................................44
Balanstest = Nettoactieftest............................................................................................................ 44
Liquiditeitstest.................................................................................................................................. 45
8 Bijzondere vormen van dividenden.................................................................................................. 47
Interimdividend................................................................................................................................ 47
Tussentijds dividend......................................................................................................................... 48
Stockdividend................................................................................................................................... 48
Keuzedividend.................................................................................................................................. 48
9 Inkoop van eigen aandelen............................................................................................................... 49
Voorwaarde...................................................................................................................................... 49
Boekhoudkundige verwerking vd inkoop eigen aandelen.................................................................49
Dividenden voor de eigen aandelen.................................................................................................49
Waardevermindering op eigen aandelen.......................................................................................... 49
Vervreemding van de aandelen........................................................................................................ 50
3
, Waardeloos worden vd eigen aandelen............................................................................................ 50
10 Onbeschikbare reserves................................................................................................................. 50
Wettelijke reserve (130)................................................................................................................... 50
Statutaire onbeschikbare reserves (131)..........................................................................................50
Onbeschikbare reserve voor eigen aandelen (1312)........................................................................50
Onbeschikbare reserve voor financiële steunverlening (1313).........................................................50
Onbeschikbare reserve voor toekomstige verliezen (1319)..............................................................51
Andere onbeschikbare reserves (1319)............................................................................................ 51
11 Belastingvrije reserves (13200)...................................................................................................... 51
Begrip............................................................................................................................................... 51
Monetaire meerwaarden.................................................................................................................. 51
Gedwongen meerwaarden: uitgestelde, gespreide taxatie..............................................................52
Vrijwillig gerealiseerde meerwaarde: uitgestelde, gespreide taxatie................................................52
Meerwaardestelsel voor bedrijfsvoertuigen en binnenschepen........................................................52
12 Beschikbare reserves..................................................................................................................... 53
13 Liquiditatiereserve als onderdeel vd beschikbare reserves of wettelijke reserve...........................53
Liquidatiereserve als onderdeel vd beschikbare reserves................................................................53
Liquidatiereserve als onderdeel vd wettelijke reserve......................................................................53
14 Overgedragen winst – Overgedragen verlies..................................................................................54
15 Voorstelling in de jaarrekening....................................................................................................... 54
16 Case............................................................................................................................................... 54
17 Bestemde fondsen en overgedragen winst (verlies) bij verenigingen en stichtingen.....................54
Hoofdstuk 5: Kapitaalsubsidies.......................................................................................55
1 boekhoudrecht................................................................................................................................. 55
Soorten subsidies............................................................................................................................. 55
Kenmerken kapitaalsubsidies........................................................................................................... 55
Subsidierecht................................................................................................................................... 55
2 Exploitatiesubsidies.......................................................................................................................... 55
3 Rentesubsidies................................................................................................................................. 56
4 Kapitaalsubsidies.............................................................................................................................. 56
Algemeen principe........................................................................................................................... 56
5 Kapitaalsubsidies zonder vrijstelling van vennootschapsbelasting...................................................56
Algemeen principe........................................................................................................................... 56
6 Verkoop van een vast actief waarvoor kapitaalsubsidie werd verkregen.........................................56
Algemeen principe........................................................................................................................... 56
Uitgewerkt vb................................................................................................................................... 56
Uitgewerkt vb met uitgestelde belastingen......................................................................................57
7 Bijzondere gevallen.......................................................................................................................... 57
Kapitaalsubsidie waarvan de toezegging na de eerste afschrijving gebeurt....................................57
De toekenning wordt over verschillende jaren gespreid...................................................................57
Kapitaalsubsidies op activa met onbeperkte levensduur..................................................................57
4
Inhoud
Hoofdstuk 1: Achtergrond en wettelijk kader...................................................................12
Welke jaarrekeningen worden bestudeerd?.........................................................................................12
Wetgeving rond de boekhouding en de jaarrekening naar Belgisch recht...........................................12
De onderneming.................................................................................................................................. 12
Vennootschappen, verenigingen en stichtingen..................................................................................13
De boekhoudplichtige onderneming.................................................................................................... 13
Volledige of vereenvoudigde boekhouding..........................................................................................13
Jaarrekening vennootschappen........................................................................................................... 15
Verbonden ondernemingen.............................................................................................................. 15
Openbaarmaking vd jaarrekening voor vennootschappen...................................................................15
Hoofdstuk 2: inbreng...................................................................................................... 16
1 Boekhoudrecht................................................................................................................................. 16
Overzicht: NV vs BV.......................................................................................................................... 16
begrippen......................................................................................................................................... 16
Vorming van de inbreng................................................................................................................... 16
2 Inbreng bij bijkantoren in België van ondernemignen naar buitelands recht of bij natuurlijke
personen............................................................................................................................................. 17
3 Inbreng in de NV en BV..................................................................................................................... 17
4 Private uitgifte: oprichting door inbreng in geld...............................................................................17
Beschrijving...................................................................................................................................... 17
Boekhoudkundige verwerking.......................................................................................................... 18
Kosten vd oprichting........................................................................................................................ 20
Vennoten in gebreke........................................................................................................................ 20
5 Private uitgifte: oprichting of inbrengverhoging door inbreng in natura...........................................20
Beschrijving...................................................................................................................................... 20
Boekhoudkundige verwerking.......................................................................................................... 20
Nijverheid als inbreng in natura bij BV............................................................................................. 20
6 Openbare uitgifte: oprichting door inbreng in geld...........................................................................21
Beschrijving...................................................................................................................................... 21
Boekhoudkundige verwerking.......................................................................................................... 21
7 Verhoging vd inbreng via private inschrijving...................................................................................22
Beschrijving verhoging inbrengverhoging BV...................................................................................22
Boekhoudkundige verwerking inbrengverhoging BV........................................................................22
Beschrijving kapitaalverhoging bij de NV, met een uitgiftepremie...................................................22
Boekhoudkundige verwerking NV..................................................................................................... 23
Verhandelbaar voorkeurrecht: theoretische prijsbepaling................................................................24
Warrants niet verbonden aan nieuw uitgegeven aandelen..............................................................24
1
, 8 Verhoging van de inbreng via openbare inschrijving........................................................................24
Beschrijving bij NV............................................................................................................................ 24
Boekhoudkundige verwerking.......................................................................................................... 24
Voorkeurrecht: verkoop van niet-uitgeoefende voorkeurrechten.....................................................26
9 Vermindering vd inbreng.................................................................................................................. 26
Eigenlijke vs. oneigenlijke vermindering vd inbreng.........................................................................26
Kapitaalvermindering bij de NV........................................................................................................ 26
Vermindering vd inbreng bij de BV................................................................................................... 28
10 Herschikking van bestaand vermogen............................................................................................ 28
Verhoging van de inbreng door incorporatie van reserves, uitgiftepremies en
herwaarderingsmeerwaarden........................................................................................................... 28
Verhoging vd inbreng door incorporatie van overgedragen winst....................................................28
Verhoging vd inbreng door bestemming vd lopende winst vh boekjaar...........................................30
Inbrengverhoging door incorporatie van schulden...........................................................................30
Vermindering vd inbreng via aanzuivering van overgedragen verliezen..........................................30
Vermindering vd inbreng via aanzuivering van lopende verliezen...................................................30
11 Alarmbelprocedure......................................................................................................................... 30
Alarmbelprocedure bij de NV............................................................................................................ 30
Alarmbelprocedure bij de BV............................................................................................................ 31
12 Ontbinding en vereffening.............................................................................................................. 31
13 Resultatenrekening........................................................................................................................ 31
14 Toelichting...................................................................................................................................... 31
15 Case: inbreng................................................................................................................................. 31
H3: Herwaarderingsmeerwaarden...................................................................................32
1 Boekhoudrecht................................................................................................................................. 32
2 De gewone herwaardering............................................................................................................... 32
Begrip............................................................................................................................................... 32
Bespreking....................................................................................................................................... 33
Actiefgebonden rendabiliteitsvoorwaarde........................................................................................33
Bijkomende rendabiliteitsvoorwaarde voor activa noodzakelijk voor voortzetting vh bedrijf............34
Boekhoudkundige verwerking.......................................................................................................... 34
3 Herwaarderingsmeerwaarden ontstaan uit terugname van geboekte waardeverminderingen........34
FVA en geldbeleggingen................................................................................................................... 34
IMVA en MVA met onbeperkte levensduur........................................................................................35
IMVA en MVA met beperkte levensduur........................................................................................... 35
4 Omzetting van herwaarderingsmeerwaarden...................................................................................35
Omzetting in inbreng........................................................................................................................ 35
Incorporatie id inbreng van HWMW en latere minderwaarden.........................................................35
Aanrekenen van ‘14100 Overgedragen verlies’ op ‘121.. Herwaarderingsmeerwaarden’................35
Kapitaalvermindering bij een NV, na incorporatie van HWMW.........................................................36
5 Verkoop van geherwaardeerde vaste activa....................................................................................37
2
, Algemene principes.......................................................................................................................... 37
6 Resultatenrekening.......................................................................................................................... 37
7 Toelichting........................................................................................................................................ 37
8 Herwaarderingsmeerwaarde bij verenigingen en stichtingen...........................................................37
Hoofdstuk 4: Overgedragen winst (verlies)......................................................................38
1 Boekhoudrecht................................................................................................................................. 38
Begrippen......................................................................................................................................... 38
2 Van resultatenrekening naar resultaatverwerking............................................................................38
3 Vennootschapsbelasting................................................................................................................... 38
Algemene principes vd vennootschapsbelasting..............................................................................38
Boekhoudkundige verwerking vd voorafbetaling..............................................................................40
Boekhoudkundige verwerking vd belastingberekening einde boekjaar............................................40
Regularisering via ontvangst vh aanslagbiljet..................................................................................40
Bericht van wijziging dat na controle volgt en waartegen de onderneming geen bezwaar indient...41
4 Andere belastingen vh boekjaar....................................................................................................... 41
Onroerende voorheffing................................................................................................................... 41
Roerende voorheffing 30%............................................................................................................... 41
Buitenlandse belastingen................................................................................................................. 41
Andere afzonderlijke aanslagen....................................................................................................... 42
5 Bepaling van het ‘te bestemmen resultaat’......................................................................................42
Extracomptabel................................................................................................................................ 42
Boekhoudkundig............................................................................................................................... 42
Voorstelling in jaarrekening.............................................................................................................. 42
6 De resultaatverwerking.................................................................................................................... 43
Algemene principes.......................................................................................................................... 43
Verwerken van een te bestemmen winst......................................................................................... 43
Verwerking bij een te verwerken verlies...........................................................................................43
7 Uitkeerbare winst (balans- en liquiditeitstest)..................................................................................44
Balanstest = Nettoactieftest............................................................................................................ 44
Liquiditeitstest.................................................................................................................................. 45
8 Bijzondere vormen van dividenden.................................................................................................. 47
Interimdividend................................................................................................................................ 47
Tussentijds dividend......................................................................................................................... 48
Stockdividend................................................................................................................................... 48
Keuzedividend.................................................................................................................................. 48
9 Inkoop van eigen aandelen............................................................................................................... 49
Voorwaarde...................................................................................................................................... 49
Boekhoudkundige verwerking vd inkoop eigen aandelen.................................................................49
Dividenden voor de eigen aandelen.................................................................................................49
Waardevermindering op eigen aandelen.......................................................................................... 49
Vervreemding van de aandelen........................................................................................................ 50
3
, Waardeloos worden vd eigen aandelen............................................................................................ 50
10 Onbeschikbare reserves................................................................................................................. 50
Wettelijke reserve (130)................................................................................................................... 50
Statutaire onbeschikbare reserves (131)..........................................................................................50
Onbeschikbare reserve voor eigen aandelen (1312)........................................................................50
Onbeschikbare reserve voor financiële steunverlening (1313).........................................................50
Onbeschikbare reserve voor toekomstige verliezen (1319)..............................................................51
Andere onbeschikbare reserves (1319)............................................................................................ 51
11 Belastingvrije reserves (13200)...................................................................................................... 51
Begrip............................................................................................................................................... 51
Monetaire meerwaarden.................................................................................................................. 51
Gedwongen meerwaarden: uitgestelde, gespreide taxatie..............................................................52
Vrijwillig gerealiseerde meerwaarde: uitgestelde, gespreide taxatie................................................52
Meerwaardestelsel voor bedrijfsvoertuigen en binnenschepen........................................................52
12 Beschikbare reserves..................................................................................................................... 53
13 Liquiditatiereserve als onderdeel vd beschikbare reserves of wettelijke reserve...........................53
Liquidatiereserve als onderdeel vd beschikbare reserves................................................................53
Liquidatiereserve als onderdeel vd wettelijke reserve......................................................................53
14 Overgedragen winst – Overgedragen verlies..................................................................................54
15 Voorstelling in de jaarrekening....................................................................................................... 54
16 Case............................................................................................................................................... 54
17 Bestemde fondsen en overgedragen winst (verlies) bij verenigingen en stichtingen.....................54
Hoofdstuk 5: Kapitaalsubsidies.......................................................................................55
1 boekhoudrecht................................................................................................................................. 55
Soorten subsidies............................................................................................................................. 55
Kenmerken kapitaalsubsidies........................................................................................................... 55
Subsidierecht................................................................................................................................... 55
2 Exploitatiesubsidies.......................................................................................................................... 55
3 Rentesubsidies................................................................................................................................. 56
4 Kapitaalsubsidies.............................................................................................................................. 56
Algemeen principe........................................................................................................................... 56
5 Kapitaalsubsidies zonder vrijstelling van vennootschapsbelasting...................................................56
Algemeen principe........................................................................................................................... 56
6 Verkoop van een vast actief waarvoor kapitaalsubsidie werd verkregen.........................................56
Algemeen principe........................................................................................................................... 56
Uitgewerkt vb................................................................................................................................... 56
Uitgewerkt vb met uitgestelde belastingen......................................................................................57
7 Bijzondere gevallen.......................................................................................................................... 57
Kapitaalsubsidie waarvan de toezegging na de eerste afschrijving gebeurt....................................57
De toekenning wordt over verschillende jaren gespreid...................................................................57
Kapitaalsubsidies op activa met onbeperkte levensduur..................................................................57
4
