Achtergronden
Hoofdstuk 9
4 Romeinse deugden staan centraal
1. Virtus (deugd, mannelijkheid, dapperheid)
2. Piëtas (trouw aan goden, het vaderland, je familie, je vrienden)
3. Iustitia (rechtvaardigheid)
4. Clementia (genade)
66 v Chr - Augustus geboren als Gaius Octavianus
44 v Chr - Caesar vermoord, posthume adoptie
43 v Chr - trium viraat met M. Antonius en lepidus
42 v Chr - Begin wraak op moordenaar(s) Caesar
36 v Chr - Eind wraak op moordenaar(s) Caesar
31 v Chr - Augustus verslaat M.Antonius en Cleopatra bij Actium
27 v Chr - principaat: eretitels en titels, zoals Augustus, Princeps, Primus inter pares
14 n Chr - Augustus sterft in Nola
9.1 De politiek van Augustus
Augustus (=Octavianus)
- Als zoon geadopteerd door Julius Caesar
- Erfde na moord op Caesar in 44 v Chr de naam van adoptiefvader, zijn fortuin en
steun van de legioenen
- Machtsstrijd barst los tussen Octavianus en Marcus Antonius
- Zeeslag bij Actium in 31 v Chr: Octavianus overwint
Octavianus begreep dat zijn positie wankel was met maatschappij waar dictatoriaal gedrag zoveel
opriep
- Toen Romeinse republiek werd ingesteld was het om dictatuur te voorkomen
- Hoogste macht lag bij twee consuls voor periode van 1 jaar
- Machtige mannen, zoals Caesar, moesten hun greep naar alleenheerschappij met de
dood bekopen
- Octavianus ging voorzichtig te werk
- Goed regeren en zorgen voor stabiliteit: geaccepteerd worden als leider en dat mensen
hem vanzelf macht gingen bieden
- Princeps (eerste burger van de staat), door zichzelf genoemd
- Augustus (verhevene) eretitel van de senaat in 27 v Chr
Na eeuw van burgeroorlogen lag Rome in puin, letterlijk en figuurlijk; traditionele waarden hadden
hun zeggingskracht verloren
- Octavianus presenteerde zich als brenger van vrede en voorspoed
- Sloot de deuren van Janustempel (symbool voor beëindiging van oorlogshandeling)
, - 27 v Chr - 14 n Chr: Augustus was 40 jaar keizer
- Pax Augusta, vrede.
- Vormde hecht politiek bestel
- Rome door bouwactiviteiten een mooie stad
- Herstellen van de traditionele Romeinse mores
- Opleving van oude religieuze gebruiken
- Eerbied voor de goden, voor het vaderland, voor huwelijk en familie
- Pietas !
- Helden uit koningstijd zijn ideaal; dapperheid, vaderlandsliefde en soberheid
Ara Pacis Augustae
- Vredesaltaar, in 9 v Chr gewijd
- Augustus in beeld als brenger van vrede en welvaart
9.2 Imago
Augustus verwerkt zijn imago overal in (bouwwerken, monumenten, standbeelden en munten) met
een boodschap
- Augustus brengt de Romeinen vrede en welvaart
- Augustus maakt de Romeinen heersers over de hele wereld
- Augustus herstelt Romeinse normen en waarden als eerbied voor de goden, het belang van
familie, vaderlandsliefde en moed
- Augustus stamt rechtstreeks af van de stichters van het Romeinse Rijk
Augustus noemde zichzelf “godenzoon”
- Senaat gruwde bij vergoddelijking, maar in oostelijke provincies was normaal dat heerser als
goed werd vereerd, dus compromis
Kunst
- Augustus uitgebeeld in allerlei gedaanten maar
- steeds als jongeman, met geidealiseerde trekken, in de stijl van de Griekse beeldhouwkunst
van de klassieke periode
- Heroische en haast goddelijke glans
- Breuk met traditie van Romeinse portretkunst; Romeinen afbeelden zoals ze echt zijn,
ook met minder mooie trekken
Literatuur
- grote auteurs integreerden de aspecten van Pax Augustus in hun werk
- bijv geschiedschrijving van Livius of gedichten van Ovidius
- Maecenas (rechterhand van Augustus) bewerkte publieke opinie door literatuur
- Verzamelde kring van dichters die hij vrijgestelde van de zorg om het dagelijks leven
zodat ze volledig konden focussen op dichtkunst
- bijv Vergilius en Horatius
- Dichtkunst = staatszaak
- Werk van dichters maakte mensen vertrouwd met de idealen
9.3 Zelfportret
Res Gestae
- “Daden van de goddelijke Augustus”
- Opsomming van politieke en militaire prestaties
- Opgesteld door Augustus zelf
- Verspreid over hele Rijk in de vorm van inscripties in bron